
خدمات پژوهشی کنگره آمریکا در گزارشی تازه میگوید از آغاز عملیات نظامی ایالات متحده علیه ایران در ۲۸ فوریه (۹ اسفند پارسال)، دستکم ۸۱ فروند هواپیما، بالگرد و پهپاد نظامی آمریکا از بین رفته، سقوط کرده یا آسیب دیدهاند.
بر اساس نسخه بهروزشده این گزارش تازه، ۴۵ فروند پهپاد «امکیو-۹ ریپر» بزرگترین بخش این فهرست را تشکیل میدهند.
این فهرست همچنین شامل ۱۲ جنگنده «اف-۱۵ئی»، هفت هواپیمای سوخترسان «کیسی-۱۳۵»، دو هواپیمای تهاجمی «ای-۱۰»، یک جنگنده «اف-۳۵ای» و یک هواپیمای هشدار زودهنگام «ئی-۳ سنتری» است.
خدمات پژوهشی کنگره تأکید کرده است که رقم ۸۱ فروند به معنی نابودی کامل همه این هواگردها نیست و شماری از آنها تنها آسیب دیده و پس از تعمیر دوباره به خدمت بازگشتهاند.
این گزارش بر پایه اطلاعات وزارت دفاع آمریکا، فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده (سنتکام)، بازرس کل وزارت دفاع و گزارشهای رسانهای تهیه شده و میگوید رقم نهایی ممکن است با انتشار اطلاعات تازه تغییر کند.
در میان موارد ثبتشده، سه جنگنده «اف-۱۵ئی» روز دوم مارس بر اثر آتش خودی بر فراز کویت منهدم شدند و یک فروند دیگر پنجم آوریل در جریان عملیات بر فراز ایران ساقط شد. هشت جنگندهٔ دیگر از همین نوع نیز در حملات ایران به پایگاه هوایی موفقالسلطی در اردن در روزهای نهم و دهم سپتامبر جزئی آسیب دیدند و سپس به خدمت بازگشتند.
این گزارش همچنین از آسیب دیدن یک جنگنده «اف-۳۵ای» بر اثر آتش زمینی ایران، نابودی یک هواپیمای «ای-۱۰» بر اثر آتش نیروهای ایرانی و آسیب شدید یک فروند دیگر از همین هواپیما در حمله ایران به پایگاه موفقالسلطی خبر میدهد.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که از هفت هواپیمای سوخترسان «کیسی-۱۳۵» ثبتشده در این فهرست، یک فروند در ماه مارس در عراق سقوط کرد و هر شش سرنشین آن کشته شدند و پنج فروند دیگر در حمله ایران به پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی آسیب دیدند. یک هواپیمای «ئی-۳ سنتری» نیز در همان پایگاه هدف قرار گرفت.
دو هواپیمای عملیات ویژه «امسی-۱۳۰جی» نیز در جریان عملیات جستوجو و نجات خدمه یک جنگنده سرنگونشده در ایران، به دست نیروهای آمریکایی عمداً منهدم شدند.
این گزارش همچنین یک بالگرد تهاجمی «ایاچ-۶۴ آپاچی» ساقطشده بر فراز تنگهٔ هرمز، چهار بالگرد سبک «ایاچ-۶» که در جریان عملیات نجات منهدم شدند و یک بالگرد دریایی «اماچ-۶۰ سیهاوک» را که بر فراز دریای عرب سقوط کرد، در شمار آسیبها آورده است.
تعداد هواگردهای نظامی ثبتشده در گزارش تازه تقریباً دو برابر ارزیابی قبلی خدمات پژوهشی کنگره در ماه مه است که ۴۲ هواگرد از دسترفته یا آسیبدیده را سرشماری کرده بود. با این حال، افزایش این رقم لزوماً به معنی از دست رفتن ۳۹ هواگرد دیگر پس از ماه مه نیست و بخشی از افزایش آمار، ناشی از اطلاعاتی است که بعداً درباره حوادث قبلی منتشر شده است.
دفتر بودجهٔ کنگره آمریکا نیز در ارزیابی جداگانهای هزینهٔ جایگزینی تجهیزات از دسترفته در جنگ تا اول اوت را دستکم ۱.۹ میلیارد دلار برآورد کرده است. در صورتی که وزارت دفاع ایالات متحده بخواهد برای جایگزینی همه تجهیزات از دسترفته بودجهٔ اضافی دریافت کند، این رقم میتواند به حدود ۳.۳ میلیارد دلار برسد. این برآورد مربوط به کل تجهیزات از دسترفته است و تنها ادوات پروازی را شامل نمیشود.
دفتر بودجهٔ کنگره همچنین هزینهٔ کلی عملیات، پشتیبانی، سوخت، مهمات مصرفشده و تجهیزاتِ از دسترفتهٔ وزارت دفاع در جنگ با ایران تا اول اوت را حدود ۳۸ میلیارد دلار برآورد کرده است.
خدمات پژوهشی کنگره میگوید این میزان خسارت میتواند موضوعاتی از جمله هزینهٔ جایگزینی تجهیزات، آمادگی نیروهای مسلح، ظرفیت صنایع دفاعی آمریکا و کمبود احتمالی برخی هواگردهای قدیمی و محدود، از جمله «ئی-۳ سنتری»، را به موضوع نظارت و بررسی بیشتر کنگره تبدیل کند.
عملیات نظامی آمریکا علیه ایران با نام «خشم حماسی» از ۹ اسفند ۱۴۰۴ و با همراهی اسرائیل آغاز شد. شدت درگیریها پس از آتشبس ماه آوریل کاهش یافت، اما حملات طی چند هفته از سر گرفته شد و بنا بر گزارش خدمات پژوهشی کنگره، وضعیت همچنان متغیر است.





