مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، از اعمال تحریم‌های گسترده علیه دیوان کیفری بین‌المللی خبر داد و تأکید کرد که دولت پرزیدنت ترامپ اجازه نخواهد داد این نهاد قضایی بین‌المللی شهروندان آمریکایی را تحت پیگرد قرار دهد. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نیز با استقبال از این تصمیم، از پرزیدنت ترامپ و روبیو قدردانی کرد.
آقای روبیو روز جمعه ۱۷ مهر در بیانیه‌ای اعلام کرد: «پرزیدنت ترامپ هرگز اجازه نخواهد داد دیوان کیفری بین‌المللی آمریکایی‌ها را تحت پیگرد قرار دهد. به همین دلیل، امروز ایالات متحده دیوان کیفری بین‌المللی را تحریم می‌کند.»
وزیر امور خارجه آمریکا افزود که دولت ایالات متحده با ممنوع کردن مبادلات با دیوان و قطع دسترسی آن به منابع مالی، توانایی این نهاد برای ادامه فعالیت را محدود خواهد کرد.
آقای روبیو همچنین در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «امروز دولت پرزیدنت ترامپ دیوان کیفری بین‌المللی را تحریم می‌کند. این اقدام باید متحدان ما در این دیوان را تشویق کند تا برای پایان دادن دائمی به این تهدید علیه حاکمیت ایالات متحده راه‌حل‌هایی پیدا کنند.»
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در واکنش به این اقدام، آن را تصمیمی حیاتی توصیف کرد و از مقام‌های ارشد دولت آمریکا قدردانی کرد.
بر اساس پیامی که حساب رسمی «اسرائیل به فارسی» در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرده، نتانیاهو گفت: «از پرزیدنت دونالد ترامپ و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، بابت اتخاذ این تصمیم حیاتی برای اعمال تحریم علیه دیوان کیفری بین‌المللی قدردانی می‌کنم.»
نخست‌وزیر اسرائیل افزود: «دیوان کیفری بین‌المللی یک دادگاه نیست، بلکه نهادی سیاسی است که تهدیدی مرگبار برای دموکراسی‌های قانون‌مدار در سراسر جهان و همچنین برای اصل حاکمیت ملی به شمار می‌رود.»
نتانیاهو در پایان خطاب به پرزیدنت ترامپ و مارکو روبیو گفت: «از رهبری شما سپاسگزارم.»
تحریم‌های تازه دولت آمریکا برخلاف اقدامات پیشین که قضات و دادستان‌های دیوان را هدف قرار می‌داد، این بار خود نهاد دیوان کیفری بین‌المللی را شامل می‌شود. این تحریم‌ها دارایی‌های دیوان در حوزه قضایی ایالات متحده را مسدود می‌کند و شرکت‌ها و شهروندان آمریکایی را از انجام معاملات و ارائه خدمات به این نهاد، جز در مواردی که مجوز صادر شده باشد، منع می‌کند.
دولت آمریکا همچنین یک مهلت شش‌ماهه برای پایان دادن به روابط تجاری مشمول تحریم با دیوان در نظر گرفته است.
این محدودیت‌ها می‌تواند فعالیت شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات بانکی، بیمه‌ای، و نرم‌افزاری به دیوان را تحت تأثیر قرار دهد.
با این حال، وزارت خزانه‌داری آمریکا برای برخی فعالیت‌های ضروری دیوان، از جمله شماری از پرداخت‌ها و خدمات مشخص، معافیت‌هایی در نظر گرفته است.
مارکو روبیو در بیانیه خود تأکید کرد که ایالات متحده پیش‌تر به دیوان و کشورهای عضو آن فرصت داده بود تا نگرانی‌های آمریکا را برطرف کنند، اما این تلاش‌ها نتیجه‌ای نداشته است.
وزیر امور خارجه آمریکا هشدار داد: «یا دیوان کیفری بین‌المللی به تهدیدهایش پایان می‌دهد یا ما به دیوان کیفری بین‌المللی پایان می‌دهیم.»
او افزود که ایالات متحده از متحدان خود، که بسیاری از آن‌ها در این دیوان عضویت دارند و برای دفاع از خود به نیروهای نظامی آمریکا متکی هستند، انتظار دارد اقدامات این نهاد را مهار کنند.
روبیو همچنین تأکید کرد که ساختار تحریم‌های تازه به‌گونه‌ای طراحی شده است که کشورهای عضو دیوان فرصت مذاکره و ارائه راه‌حلی برای رفع نگرانی‌های ایالات متحده را داشته باشند.
دولت پرزیدنت ترامپ می‌گوید که دیوان کیفری بین‌المللی با تلاش برای اعمال صلاحیت قضایی بر شهروندان کشورهای غیرعضو، از حدود اختیارات خود فراتر رفته و حاکمیت ملی آمریکا را تهدید کرده است.
ایالات متحده و اسرائیل عضو دیوان کیفری بین‌المللی نیستند، اما این نهاد بر اساس اساسنامه خود معتقد است در شرایط مشخص، از جمله وقوع جرائم در قلمرو کشورهای عضو، می‌تواند به پرونده‌های مربوط به شهروندان کشورهای غیرعضو نیز رسیدگی کند.
اختلاف دولت آمریکا با دیوان کیفری بین‌المللی در سال‌های اخیر به‌ویژه بر سر تحقیقات مربوط به اقدامات نیروهای آمریکایی در افغانستان و صدور احکام بازداشت علیه مقام‌های اسرائیلی شدت گرفته است.
دیوان کیفری بین‌المللی در آبان ۱۴۰۳ حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین اسرائیل، را به اتهام جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در جریان جنگ غزه صادر کرد.
دولت اسرائیل این اتهامات و صلاحیت دیوان برای رسیدگی به این پرونده را رد کرده است.
دولت پرزیدنت ترامپ پیش‌تر نیز در چند مرحله تحریم‌هایی علیه مقام‌های دیوان کیفری بین‌المللی اعمال کرده بود.
در یکی از تازه‌ترین موارد، وزارت امور خارجه آمریکا روز ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ از تحریم توموکو آکانه، رئیس دیوان کیفری بین‌المللی، و آبدولایه سه‌یه، یکی از وکلای ارشد این نهاد، خبر داد.
روبیو در آن زمان اعلام کرد که این دو مقام در تلاش برای تحقیق، بازداشت یا محاکمه مقام‌های کشورهایی نقش داشته‌اند که صلاحیت دیوان را نپذیرفته‌اند.
دیوان کیفری بین‌المللی که در سال ۱۳۸۱ تأسیس شده است، وظیفه رسیدگی به اتهامات مربوط به نسل‌کشی، جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت و جنایت تجاوز را در چارچوب صلاحیت خود بر عهده دارد.
مارکو روبیو تأکید کرده است که اگر تلاش‌ها برای رفع نگرانی‌های ایالات متحده نتیجه ندهد، دولت پرزیدنت ترامپ اقدامات خود علیه دیوان کیفری بین‌المللی را متناسب با شرایط ادامه خواهد داد.
