مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در مصاحبهای با شبکه سیبیاس از تشکیل یک تیم ششنفره با حضور نمایندگانی از نهادهای امنیتی، مجلس و دولت خبر داد که بهگفتهٔ او دربارهٔ تصمیمهای مهم حکومت مشورت میکنند و تصمیمها با هماهنگی این تیم گرفته میشود.
پزشکیان در این مصاحبه که روز جمعه چهارم مهر در نیویورک ضبط شد، نام اعضای این تیم و زمان تشکیل آن را اعلام نکرد و توضیح نداد که دامنهٔ اختیارات آن دقیقاً شامل چه موضوعاتی است.
اظهارات او در پاسخ به پرسش مارگارت برنان، مجری برنامه «فیس د نیشن»، دربارهٔ نقش رهبر جدید جمهوری اسلامی در دیپلماسی و اینکه آیا او خواهان توافق با آمریکا است، مطرح شد.
رئیسجمهور ایران گفت تمام گفتوگوها و بحثهای انجامشده در این زمینه «با هماهنگی» شکل گرفته است و افزود تیم ششنفره از اعضای نهادهای مختلف، نیروهای امنیتی، نمایندگان مجلس و دستگاههای دولتی تشکیل شده که دربارهٔ فرایند تصمیمگیری گفتوگو و مشورت میکنند.
آقای پزشکیان همچنین گفت تاکنون دو بار با مجتبی خامنهای، رهبر جدید جمهوری اسلامی، دیدار کرده و یکی از این دیدارها بیش از هفت ساعت طول کشیده است.
پس از کشته شدن علی خامنهای در نخستین روز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در نهم اسفند ۱۴۰۴، مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جمهوری اسلامی معرفی شده، اما جز شماری پیام مکتوب منسوب به او تاکنون هیچ تصویر یا صدایی از وی منتشر نشده است.
دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا یک ماه پیش، چهارم شهریور، در واکنش به گمانهزنیها دربارهٔ مرگ مجتبی خامنهای گفت فکر نمیکند او مرده باشد ولی اگر مرده باشد، «ایرانیها این موضوع را بسیار خوب لاپوشانی کردهاند».
رئیسجمهور ایران در پاسخ به پرسشی دربارهٔ سرکوب اعتراضات دیماه نیز بار دیگر روایت حکومت را مطرح کرد و مدعی شد افراد مسلح در میان معترضان حضور داشتند و هدف آنها «کودتا» بوده است؛ اصطلاحی که علی خامنهای آن را در توصیف اعتراضات دیماه به کار برد.
مجری سیبیاس به اظهارات قبلی آقای پزشکیان اشاره کرد که در آنها از مردم عذرخواهی کرده و گفته بود حکومت در برابر آسیبدیدگان مسئولیت دارد. آقای پزشکیان در پاسخ گفت در جریان اعتراضات «برخی افراد بیگناه کشته شدند» و افرادی نیز «واقعاً معترض بودند»، اما مدعی شد افراد مسلح با آنها درآمیخته بودند.
اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ با تجمع و اعتراض بازاریان تهران در پی افزایش قیمت دلار آغاز شد، اما بهسرعت به اعتراضاتی گسترده علیه جمهوری اسلامی تبدیل شد. نیروهای حکومتی بهویژه در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی، با استفاده از سلاحهای جنگی و شلیک مستقیم به معترضان، اعتراضات را بهشدت سرکوب کردند.
سازمان حقوق بشر ایران در تازهترین گزارش خود فهرست بیش از ۴۲۰۰ جانباخته را منتشر کرده و گفته است در میان کشتهشدگان شناساییشده دستکم ۴۲۰ زن و ۲۸۱ فرد زیر ۱۸ سال نیز وجود دارند. جمهوری اسلامی پیشتر شمار کشتهشدگان را ۳۱۱۷ نفر اعلام کرده بود.
مسعود پزشکیان بعدها از شمار بالای کشتهشدگان ابراز تأسف و «شرمندگی» کرد و گفت «نباید کارمان به اینجا میرسید»، اما کشتهشدن معترضان به دست نیروهای امنیتی را تأیید نکرد و تاکنون نیز خواستار شناسایی و محاکمهٔ آمران و عاملان شلیک به معترضان نشده است.
در بخش دیگری از مصاحبه، مارگارت برنان دربارهٔ دو شهروند آمریکایی زندانی در ایران، از جمله رضا ولیزاده، خبرنگار پیشین رادیوفردا، پرسید و خواستار توضیح آقای پزشکیان دربارهٔ احتمال آزادی آنها به عنوان اقدامی برای اعتمادسازی شد.
آقای پزشکیان از پاسخ مستقیم دربارهٔ آزادی این زندانیان خودداری کرد و پرسید آیا آزادی آنها واقعاً میتواند اعتماد میان دو کشور را بازگرداند. او سپس به مبادلهٔ زندانیان و آزادسازی داراییهای ایران در سالهای گذشته اشاره کرد و مدعی شد آمریکا پس از آن به تعهدات خود عمل نکرده است.
مسعود پزشکیان در بخش دیگری از مصاحبه با سیبیاس دربارهٔ احتمال ازسرگیری بازرسیهای هستهای بار دیگر تأکید کرد ایران آماده است در چارچوب مذاکرات جدید دربارهٔ بازرسیها به توافق برسد.
مارگارت برنان با اشاره به نگرانیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی دربارهٔ دسترسی بازرسان و ذخیره اورانیوم ۶۰ درصدی ایران از او پرسید آیا تهران اکنون اجازهٔ ورود بازرسان را خواهد داد. آقای پزشکیان پاسخ مثبت داد، اما گفت چگونگی انجام بازرسیها باید در مذاکرات مورد توافق قرار گیرد و ایران در شرایط کنونی اجازهٔ ازسرگیری بازرسیها بر اساس ترتیبات قبلی را نمیدهد.
رئیسجمهور ایران همچنین دربارهٔ پیشنهاد تازه تهران برای توقف درگیریها گفت در صورت پذیرش آن از سوی آمریکا، اجرای مراحل پیشنهاد از همان روز آغاز خواهد شد. او گفت این طرح بر پایهٔ تفاهمنامه اسلامآباد تنظیم شده و ایران همچنان آماده اجرای آن است.
آقای پزشکیان در پاسخ به این پرسش که آیا حاضر است با دونالد ترامپ دیدار کند، پاسخ صریحی نداد و گفت ابتدا باید بیاعتمادی میان دو کشور برطرف شود. او در پایان گفت ایران همچنان خواهان مذاکره است، اما آمریکا باید به توافقهای امضاشده پایبند بماند.
