
مرگ مشکوک سوگند صیادی، دانشآموز ۱۶ ساله کرمانشاهی، و بازداشت پدر او به اتهام قتل، واکنش سازمانهای حقوق بشری و تشکلهای صنفی معلمان را برانگیخته است. شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران با انتقاد شدید از عملکرد مسئولان مدرسه، تأکید کرده است که مدرسه باید محیطی امن برای دانشآموزان باشد، نه مکانی که آنها را در معرض خشونت خانوادگی قرار دهد.
این حادثه در آستانه چهارم آذر، روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان، رخ داده و بار دیگر موضوع قتلهای موسوم زنکشی، قوانین تبعیضآمیز جمهوری اسلامی و مسئولیت نهادهای آموزشی در حفاظت از دختران نوجوان را مطرح کرده است.
سازمان حقوق بشری ههنگاو روز دوشنبه ۲۵ آبان گزارش داد که سوگند صیادی، اهل گیلانغرب و ساکن کرمانشاه، روز یکشنبه ۲۴ آبان پس از ضربوشتم شدید به دست پدرش، کیومرث صیادی، از طبقه پنجم ساختمان محل سکونت خانواده به پایین پرتاب شده و جان باخته است.
بر اساس این گزارش، پدر سوگند پس از اطلاع از رابطه عاطفی دخترش با فردی که با آن مخالف بود، او را مورد خشونت قرار داده است.
انگیزه این اقدام زنکشی (که در ادبیات حکومتی از آن «قتل ناموسی» یاد میشود) عنوان کرده است. با این حال، مقامهای قضایی حکومت هنوز چگونگی دقیق مرگ سوگند را مشخص نکردهاند و تحقیقات درباره فرضیههای قتل و خودکشی ادامه دارد.
هشدار سوگند درباره خطر قتل؛ مدرسه چه کرد؟
به گزارش ههنگاو، مسئولان دبیرستان دخترانه رضوان در کرمانشاه روز شنبه ۲۳ آبان، پس از اطلاع از رابطه عاطفی این دانشآموز، پدر او را به مدرسه فراخواندند.
بر اساس اطلاعات دریافتی این سازمان، کیومرث صیادی دخترش را در حضور همکلاسیها و مسئولان مدرسه بهشدت کتک زد و پس از خروج از مدرسه نیز چندین بار سر او را به دیوار کوبید.
منابع ههنگاو گفتهاند سوگند پیش از ترک مدرسه به مسئولان هشدار داده بود که اگر پدرش او را به خانه ببرد، او را خواهد کشت.
با وجود این هشدار، به گفته ههنگاو، مسئولان مدرسه بدون انجام اقدام حمایتی یا اطلاعرسانی به نهادهای مسئول، اجازه دادند سوگند همراه پدرش مدرسه را ترک کند.
سازمان حقوق بشری هانا نیز در گزارشی جداگانه، با اشاره به روایتهای مربوط به خشونت علیه سوگند، خواستار تحقیق مستقل و شفاف درباره چگونگی مرگ او و مسئولیت احتمالی مدیر و دیگر مسئولان مدرسه شده است.
اعتراض شورای هماهنگی فرهنگیان؛ مدرسه باید پناهگاه دانشآموزان باشد
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران در بیانیهای با عنوان «سوگند صیادی؛ از مدرسه تا مسلخ خشونت و مرگ»، عملکرد مسئولان مدرسه را بهشدت محکوم کرده و وزارت آموزشوپرورش را مسئول پاسخگویی درباره این حادثه دانسته است.
این شورا با اشاره به هشدارهای سوگند درباره احتمال کشته شدن به دست پدرش، مسئولان مدرسه را متهم کرده است که با اطلاع دادن موضوع زندگی خصوصی این نوجوان به خانوادهاش، او را در معرض خطر قرار دادهاند.
در بخشی از بیانیه آمده است که مدرسه باید امنترین مکان برای رشد، آگاهی و بلوغ عاطفی دانشآموزان باشد تا بتوانند مسائل شخصی خود را در محیطی امن مطرح کنند.
شورای هماهنگی فرهنگیان با انتقاد از تبدیل شدن مدارس به محیطهایی مبتنی بر کنترل و نظارت بر زندگی خصوصی دانشآموزان، خواستار پایان دادن به رویکردهای امنیتی و انضباطی در نظام آموزشی شده است.
این تشکل صنفی همچنین از وزارت آموزشوپرورش خواسته است درباره عملکرد کادر اجرایی مدرسه پاسخگو باشد، استفاده از مشاوران متخصص در مسائل نوجوانان را گسترش دهد و برای تقویت نهادهای حمایتی و ایجاد تشکلهای مستقل دانشآموزی اقدام کند.
شورای هماهنگی فرهنگیان همچنین خواستار لغو قوانین تبعیضآمیز و خشونتباری شده است که به گفته این تشکل، زمینه مصونیت مرتکبان خشونت علیه زنان و کودکان را فراهم میکنند.
بازداشت پدر و مدیر مدرسه؛ تحقیقات قضایی ادامه دارد
حمیدرضا کریمی، دادستان کرمانشاه، روز سهشنبه ۲۶ آبان از بازداشت پدر سوگند صیادی و مدیر مدرسه او در جریان رسیدگی به این پرونده خبر داد.
به گفته دادستان، پدر سوگند با اتهامهایی از جمله «ضربوجرح» و «فعلاً قتل» بازداشت شده و تحقیقات برای روشن شدن علت مرگ این نوجوان ادامه دارد.
دادستان کرمانشاه تأکید کرده است که فرضیههای مختلف، از جمله قتل و خودکشی، در دست بررسی هستند و پیش از تکمیل تحقیقات و اعلام نتایج کارشناسی نمیتوان درباره علت قطعی مرگ اظهارنظر کرد.
در همین حال، ادارهکل آموزشوپرورش کرمانشاه روایت متفاوتی از وقایع روز شنبه ارائه کرده است.
این نهاد در اطلاعیهای اعلام کرد که پدر سوگند صبح شنبه ۲۳ آبان به مدرسه مراجعه کرده و با اصرار خواستار دریافت پرونده تحصیلی دخترش برای انتقال به گیلانغرب شده است.
به گفته آموزشوپرورش، پرونده تحصیلی ساعت ۹ صبح به پدر تحویل داده شد و سوگند حدود پنج دقیقه بعد همراه او مدرسه را ترک کرد.
این نهاد همچنین اعلام کرده که حادثه منجر به مرگ این دانشآموز خارج از مدرسه رخ داده و بررسیهای کارشناسی درباره علت آن ادامه دارد.
زنکشی و قوانین جمهوری اسلامی
مرگ سوگند صیادی بار دیگر مسئله حمایت قانونی از زنان و دختران در برابر خشونت خانوادگی را مطرح کرده است.
بر اساس ماده ۳۰۱ قانون مجازات اسلامی جمهوری اسلامی، پدر یا جد پدری در صورت قتل فرزند مشمول قصاص نمیشود؛ هرچند در صورت اثبات قتل عمد، امکان مجازات تعزیری وجود دارد.
فعالان حقوق زنان و سازمانهای حقوق بشری بارها هشدار دادهاند که چنین مقرراتی، حمایت قانونی از کودکان در برابر خشونت خانوادگی را تضعیف میکند.
هشدار وزارت امور خارجه آمریکا درباره خشونت علیه زنان در ایران
وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا پیشتر در گزارش سالانه حقوق بشر خود درباره ایران در سال ۲۰۲۳، به تداوم قتلهای موسوم به زنکشی و تبعیض قانونی علیه زنان و دختران در جمهوری اسلامی اشاره کرده بود.
بر اساس این گزارش، آمار رسمی جامعی از زنکشی در ایران وجود ندارد، اما برآوردهای دانشگاهی مورد استناد در آن نشان میدهد که سالانه صدها زن و دختر به دست بستگان مرد خود و با انگیزههای موسوم به ناموسی کشته میشوند.
وزارت امور خارجه آمریکا همچنین به مقرراتی اشاره کرده بود که برای پدرانی که مرتکب قتل فرزند میشوند، مجازات سبکتری نسبت به سایر مرتکبان قتل عمد در نظر میگیرد.
این وزارتخانه در گزارش خود تأکید کرده بود که خشونت خانوادگی در جمهوری اسلامی همچنان معضلی جدی است و قوانین موجود حمایت برابر و مؤثری از زنان و دختران فراهم نمیکنند.
مرگ سوگند در آستانه روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان
مرگ این دانشآموز نوجوان تنها چند روز پیش از ۲۵ نوامبر، برابر با چهارم آذر، روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان، رخ داده است؛ مناسبتی که سازمان ملل متحد برای جلب توجه جهانی به خشونت علیه زنان و دختران و ضرورت پیشگیری از آن تعیین کرده است.
در حالی که تحقیقات قضایی درباره علت مرگ سوگند صیادی ادامه دارد، گزارشهای حقوق بشری و اعتراض تشکلهای فرهنگیان، پرسشهای جدی درباره مسئولیت مدرسه در حفاظت از دانشآموزی مطرح کردهاند که بنا بر روایتهای منتشرشده، پیش از مرگ درباره خطر جانی خود هشدار داده بود.





