پرواز اخراج گروهی از ایرانی‌های مهاجر به آمریکا که قرار بود از مسیر ایالت آریزونا و سپس گرجستان و در نهایت پاکستان به ایران بازگردانده شوند، به‌طور ناگهانی لغو شد.
لغو این پرواز در حالی صورت گرفت که عده‌ای از مهاجران سوار هواپیما شده بودند.
یک وکیل «صندوق دفاع حقوقی ایرانیان آمریکا» روز دوشنبه ۱۸ آبان به شبکهٔ «ای‌بی‌سی نیوز» گفت هواپیما روی باند «آماده برخاستن» بود، اما پرواز لغو شد و بازداشت‌شدگان به بازداشتگاه بازگردانده شدند.
به گفته او، توضیحی درباره علت لغو پرواز ارائه نشده است.
این صندوق در اسنادی که پیش از پرواز به دادگاه ارائه کرده بود، اعلام کرده از برنامه اخراج ۱۱ شهروند ایرانی، شامل ۱۰ مرد و یک زن، در روز یکشنبه مطلع شده است.
بنا بر گزارش‌ها، این افراد قرار بود در شهر مِسا در آریزونا سوار هواپیما شده و ابتدا به گرجستان و سپس به پاکستان بروند.
به گفته وکیل یادشده، یکی از مقام‌های ارشد دفتر حفاظت منافع جمهوری اسلامی در واشینگتن با این بازداشت‌شدگان دیدار کرده و گفته بود دولت ایران آن‌ها را از پاکستان تحویل خواهد گرفت.
وزارت امنیت داخلی آمریکا در پاسخ به پرسش رسانه‌ها از اظهارنظر درباره جزئیات این پرواز خودداری کرد و گفت اداره مهاجرت و گمرک درباره عملیات احتمالی اخراج، از جمله زمان‌بندی پروازها، فهرست مسافران، مقصدها یا جزئیات پرونده‌های فردی، اظهارنظر نمی‌کند.
این وزارتخانه در عین حال تأکید کرد دولت دونالد ترامپ «از تمامی گزینه‌های قانونی برای اجرای بزرگ‌ترین عملیات اخراج در تاریخ» استفاده می‌کند.
لغو این پرواز چند هفته پس از جلسه‌ای در دادگاه فدرال رخ داد که در آن، اعلام برنامه دولت آمریکا برای بازگرداندن ایرانیان در میانهٔ وضعیت جنگی با واکنش تند قاضی روبه‌رو شد.
بر اساس اسناد دادگاه، نماینده وزارت دادگستری آمریکا در جلسه ماه اکتبر تأیید کرده بود که برخلاف ماه اوت، دولت اکنون برنامه‌هایی برای اخراج مهاجران به ایران دارد.
به نوشته ای‌بی‌سی نیوز، آنا ریس، قاضی پرونده، در واکنش پرسید: «قرار است افرادی را که در بازداشت ما هستند به کشوری بفرستیم که با آن در جنگیم؟»
او با اشاره به اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا درباره وضعیت ایران، نسبت به خطر مرگ برای افراد بازگردانده‌شده هشدار داد و گفت دولت قصد دارد افراد تحت مراقبت و بازداشت خود را به کشوری بفرستد که آمریکا بمباران کرده و ممکن است بار دیگر آن را بمباران کند.
بنا به این گزارش، نماینده وزارت دادگستری در همان جلسه توضیح داد که آمریکا انتقال بازداشت‌شدگان به یک کشور ثالث را تسهیل خواهد کرد و دولت ایران مسئول انتقال آن‌ها از آن کشور به ایران خواهد بود.
قاضی ریس به دولت دستور داده است هر برنامه قطعی اخراج را ظرف ۲۴ ساعت به اطلاع دادگاه برساند و دست‌کم پنج روز پیش از قرار دادن هر فرد در وسیله نقلیه یا هواپیمای اخراج، اطلاع کتبی بدهد. او هشدار داده است در صورت نقض این دستورها، رسیدگی به اتهام سرپیچی از دستور دادگاه را آغاز خواهد کرد.
صندوق دفاع حقوقی ایرانیان آمریکا روز یکشنبه در لایحه‌ای احتمال نقض دستور اطلاع‌رسانی قبلی را مطرح کرد. دولت نیز همان روز اسنادی به دادگاه ارائه داد که محرمانه باقی مانده و در دسترس عموم قرار نگرفته است. علت لغو پرواز و ارتباط احتمالی آن با روند قضایی مشخص نیست.
یاسمین چوبین، مدیر اجرایی صندوق، با درخواست توقف پروازهای اخراج گفت پیامدهای بازگرداندن اجباری ایرانیان، از جمله پناهجویان، در میانه درگیری نظامی می‌تواند «جبران‌ناپذیر» باشد و آن‌ها را در معرض آزار، شکنجه یا مرگ قرار دهد.
از سپتامبر ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۲۶، بیش از صد شهروند ایرانی در سه پرواز از آمریکا به ایران بازگردانده شدند.
به گفته وکیل «صندوق دفاع حقوقی ایرانیان آمریکا»، دست‌کم یکی از مسافران پروازِ لغوشده، پس از نزدیک به دو سال بازداشت، از سر استیصال و برای رهایی از شرایطی که این وکیل «حبس غیرانسانی» توصیف کرد، داوطلب بازگشت شده بود. مشخص نیست چند نفر دیگر با بازگشت موافقت کرده بودند.
دولت ترامپ پیش‌تر نیز برای اخراج گروهی از افغان‌های بازداشت‌شده از مسیر پاکستان برنامه‌ریزی کرده بود. طبق این طرح، آن‌ها ابتدا با هواپیما به پاکستان و سپس به افغانستان منتقل می‌شدند، اما یک قاضی فدرال روز ۱۲ آبان اجرای اخراج‌ها را تا ۱۶ آبان موقتاً متوقف کرد.
دولت ترامپ می‌گوید سخت‌گیری‌های تازه با هدف افزایش امنیت داخلی، اجرای دقیق‌تر قوانین مهاجرت و جلوگیری از اعطای روادید به افرادی صورت می‌گیرد که مقام‌های آمریکایی آن‌ها را واجد شرایط نمی‌دانند یا احتمال می‌دهند در آینده به کمک‌های عمومی دولت وابسته شوند.
دونالد ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید اخراج مهاجران فاقد مدارک اقامت را افزایش داده و دولت او شماری از روادیدها و گرین‌کارت‌ها را نیز لغو کرده یا درخواست‌های مهاجرتی را به دلایل مختلف رد کرده است.
