شمارش معکوس برای انتخابات کنست، پارلمان اسرائیل، که پنجم آبان برگزار می‌شود، آغاز شده و بنیامین نتانیاهو و مخالفان سیاسی‌اش این انتخابات را پس از سه سال جنگ در هفت جبهه، از جمله دو دور رویارویی نظامی مستقیم با ایران، رویدادی «تعیین‌کننده» برای سرنوشت اسرائیل توصیف می‌کنند.
در شرایطی که جامعهٔ اسرائیل بیش از هر زمان دیگری دوقطبی شده، رسانه‌ها و تحلیلگران موافق و مخالف دولت، با وجود اختلاف‌نظر دربارهٔ زمان و انگیزه‌های احتمالی جنگ، عموماً از تداوم رویارویی نظامی با ایران و احتمال وقوع درگیری شدید دیگری در آیندهٔ نزدیک سخن می‌گویند و آن را «قطعی» می‌دانند.
رسانه‌های اسرائیلی در روزهای اخیر، این بار به نقل از منابع داخلی خود و نه منابع غربی، از پرواز ده‌ها جنگنده نیروی هوایی اسرائیل همراه با هواپیماهای سوخت‌رسان تا نزدیکی مرزهای ایران خبر داده‌اند.
بر اساس این گزارش‌ها، جنگنده‌ها با عبور از حریم هوایی سوریه و عراق، مسافتی حدود هزار و ۳۰۰ کیلومتر را طی کرده و خود را به نزدیکی مرزهای غربی ایران رسانده‌اند و سپس تغییر مسیر داده‌اند.
به ارزیابی این رسانه‌ها، مسیر پروازی جنگنده‌ها با سناریوهای طراحی‌شده برای حمله‌ای گسترده به تأسیسات کلیدی ایران مطابقت دارد. روزنامه یدیعوت آحرونوت نیز در روزهای گذشته از شبکه برق ایران به‌عنوان یکی از اهداف احتمالی حملات آینده نام برده بود.
وب‌سایت تایمز اسرائیل نوشته است که ارتش این کشور آمریکا را از برگزاری این رزمایش آگاه کرده بود. به نوشته این رسانه، هدف از چنین «نمایش قدرتی»، تقویت توان بازدارندگی اسرائیل و هشدار به تهران برای خودداری از اقدام نظامی پیش‌دستانه بوده است.
برخی رسانه‌ها نیز به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که پرواز جنگنده‌های اسرائیلی به‌گونه‌ای انجام شد که سامانه‌های پدافند هوایی ایران بتوانند آن‌ها را شناسایی و ردیابی کنند. بر اساس این روایت، هدف آن بوده است که در صورت شلیک ایران به سوی جنگنده‌ها، اسرائیل دستاویزی برای آغاز زودهنگام حملات جدید داشته باشد.
این پروازها، همراه با رزمایش‌های دیگری که ارتش اسرائیل برای روزهای یکشنبه و دوشنبه، پیش از انتخابات، در مناطق شمالی و مرکزی این کشور تدارک دیده است، در چارچوب تلاش برای دستیابی به «آمادگی حداکثری برای ساعت صفر» ارزیابی می‌شوند.
عادت دادن ایران به پرواز جنگنده‌ها برای غافلگیری احتمالی؟
ایتای ایلنای، گزارشگر روزنامه «اسرائیل هیوم»، برداشت‌هایی را که هدف از پرواز جنگنده‌ها را تحریک ایران به اقدامی نظامی و فراهم کردن زمینه آغاز زودهنگام جنگ می‌دانند، رد کرده است.
او روز جمعه نوشت که این پروازها نه به خاطر نتانیاهو انجام شده و نه ارتباطی با انتخابات اسرائیل داشته است.
به نوشته ایلنای، این پروازها بخشی از راهبرد نیروی هوایی اسرائیل است که دو هدف را دنبال می‌کند: از یک سو، عادت دادن خدمه پروازی و مجموعه نیروی هوایی به چنین مأموریت‌هایی و از سوی دیگر، عادت دادن ایران به رفت‌وآمد جنگنده‌های اسرائیلی؛ اقدامی که می‌تواند زمینه حمله‌ای غافلگیرانه را فراهم کند.
او تأکید کرده است که عادت دادن دشمن به الگوهای تکراری، شگردی به قدمت خود راهبرد نظامی است و این پروازها چه‌بسا فرصت دیگری برای جمع‌آوری اطلاعات نیز فراهم کرده باشند.
شای لوی، تحلیلگر وب‌سایت شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل، از زاویهٔ دیگری به موضوع پرداخته و نسبت به پیامدهای انتشار حجم گسترده اطلاعات و گمانه‌زنی‌ها درباره جنگ تازه با ایران هشدار داده است.
او نوشته است که در گذشته، سیاست ابهام درباره برنامه‌های نظامی اسرائیل رعایت می‌شد، اما اکنون «سیل اطلاعات» دربارهٔ احتمال جنگ، افکار عمومی اسرائیل را نیز دچار تردید و سردرگمی کرده است.
به نوشتهٔ لوی، حجم گستردهٔ اطلاعات منتشرشده، از اظهارات علنی مقام‌ها گرفته تا افشاگری‌هایی که گاه خود منابع رسمی در انتشار آن‌ها نقش دارند، تشخیص تهدید واقعی از پیام بازدارنده را برای دشمن دشوار می‌کند.
با این حال، او معتقد است چنین رویکردی هزینه‌هایی نیز دارد که مردم اسرائیل در زندگی روزمره خود، از تل‌آویو و بئرشبع گرفته تا حیفا و دیگر شهرها، متحمل می‌شوند.
لوی می‌نویسد در چنین شرایطی، بسیاری نمی‌دانند چگونه برای زندگی روزمره خود برنامه‌ریزی کنند و این بلاتکلیفی و اضطراب بر زندگی بخش بزرگی از جامعهٔ اسرائیل سایه انداخته است.
پرسش دربارهٔ اختیارات دولت موقت برای آغاز جنگ
ایتامار آیخنر، دیگر گزارشگر اسرائیلی، معتقد است نتانیاهو در حال فراهم کردن مقدمات و تلاش برای کسب مشروعیت سیاسی برای جنگ دیگری با ایران در آیندهٔ نزدیک است.
او در همین ارتباط، پرسش درباره اختیارات قانونی دولت موقت اسرائیل برای ورود به جنگ را موضوعی کلیدی دانسته است.
پس از برگزاری انتخابات و تا زمان تشکیل دولت جدید، دولت کنونی به ریاست نتانیاهو به‌عنوان دولت موقت به فعالیت خود ادامه خواهد داد.
آیخنر در وب‌سایت «وای‌نت» با اشاره به مقررات قانونی اسرائیل نوشته است که تصمیم برای ورود به جنگ نیازمند تصویب رسمی دولت یا کابینه امنیتی است و قانون اختیارات نامحدودی به دولت موقت نمی‌دهد.
بر این اساس، نخست‌وزیر حتی در دورهٔ انتقال قدرت نیز نمی‌تواند به‌تنهایی و خارج از چارچوب قانونی، درباره آغاز جنگ تصمیم بگیرد و چنین اقدامی باید به تصویب دولت یا کابینه امنیتی برسد.
روزنامه هاآرتص نیز روز جمعه گزارش داد که برخلاف نتانیاهو، ارتش اسرائیل معتقد نیست در دور تازهٔ درگیری‌ها بتوان حکومت ایران را تغییر داد.
عاموس هرئل، تحلیلگر این روزنامه منتقد دولت، اختلاف‌نظر ارتش با مقام‌های سیاسی را نشانه‌ای نگران‌کننده از تحولات احتمالی آینده دانسته است.
هاآرتص همچنین نوشته است که نتانیاهو به‌آسانی و بدون کشمکش از قدرت کنار نخواهد رفت و ازسرگیری جنگ با ایران، که این روزنامه وقوع آن را قطعی می‌داند، می‌تواند بخشی از کارزار سیاسی او برای تشکیل دولت آینده باشد.
آیا نتیجه انتخابات بر زمان جنگ با ایران تأثیر می‌گذارد؟
روزنامهٔ معاریو نیز روز جمعه هشدار داد که باید تهدیدهای ایران درباره گسترش دامنهٔ جنگ و استفادهٔ احتمالی از توانایی‌های نظامی ناشناخته این کشور را جدی گرفت.
در مقابل، شبکه ۱۴ تلویزیون اسرائیل که از حامیان سرسخت نتانیاهو و جریان راست‌گرا در انتخابات است، با بازتاب گستردهٔ سخنان نخست‌وزیر در مصاحبه‌ها و برنامه‌های انتخاباتی، بر ارتباط نتیجه انتخابات با آینده رویارویی نظامی اسرائیل و ایران تأکید کرده است.
این شبکه روز اول آبان نوشت که از نظر نتانیاهو، نتیجهٔ انتخابات ارتباط مستقیمی با اقدام نظامی آینده علیه ایران دارد؛ اقدامی که به گفته نخست‌وزیر، باید «کار ناتمام» اسرائیل در قبال ایران را به پایان برساند.
در سوی دیگر، رهبران مخالف دولت، از جمله گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش، و یائیر گولان، معاون پیشین رئیس ستاد کل، معتقدند که آغاز جنگی تازه با ایران در روزهای آینده ناشی از ضرورتی فوری در حوزه امنیت ملی نیست.
آن‌ها مدعی‌اند که اگر چنین جنگی آغاز شود، نتانیاهو آن را برای پیشبرد اهداف شخصی و سیاسی خود به راه انداخته است.
ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، نیز پیش‌تر هشدار داده بود که وقوع جنگ در این مقطع به احتمال بسیار زیاد موجب تعویق انتخابات خواهد شد.
ارتش اسرائیل تلاش کرده است با حفظ سطح بالای آمادگی نظامی، از وضعیتی که به چنین پیامدی منجر شود، جلوگیری کند.
با این حال، تحلیلگران امنیتی اسرائیلی، چه موافق و چه مخالف دولت، در گفت‌وگو با رویترز در روز جمعه تأکید کرده‌اند که نتیجهٔ انتخابات لزوماً تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر راهبرد نظامی اسرائیل در قبال ایران نخواهد داشت.
به باور آن‌ها، صرف‌نظر از این‌که چه کسی در انتخابات پنجم آبان پیروز شود، ارزیابی کلی نهادهای امنیتی و نظامی اسرائیل همچنان بر ضرورت ادامهٔ مقابلهٔ مستقیم با ایران و حفظ بازدارندگی نظامی استوار است.
از این منظر، حتی تغییر رهبری سیاسی اسرائیل نیز احتمالاً به تغییر چشمگیری در راهبرد کلان این کشور در رویارویی نظامی با ایران منجر نخواهد شد.
