شش ماه پس از آغاز جنگ، تشدید تحریمها و محاصره دریایی توسط ایالات متحده فشار فزایندهای بر جمهوری اسلامی وارد آورده، و به گفته منابع ایرانی و منطقهای، توان رژیم ایران برای استفاده از تنگه هرمز به عنوان اهرمی در برابر آمریکا را کاهش داده است.
رویترز روز یکشنبه ۱۵ شهریور گزارش داد جمهوری اسلامی با یکی از شدیدترین فشارهای اقتصادی در تاریخ خود روبرو است؛ فشاری که صادرات نفت را محدود کرده، دسترسی حکومت به ارز خارجی را کاهش داده، و مشکلات تجارت و واردات را تشدید کرده است.
راهبرد دولت پرزیدنت دونالد ترامپ بر این محاسبه استوار است که فشار اقتصادی واردشده بر جمهوری اسلامی از هزینهای که تهران از طریق اختلال در کشتیرانی تنگه هرمز به اقتصاد جهانی تحمیل میکند بیشتر شده است. حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از این آبراه عبور میکند، اما بازارهای انرژی خود را با اختلالها تطبیق دادهاند و منابع جایگزین نیز همچنان وارد بازار میشوند.
سه منبع ارشد حکومت ایران به رویترز اذعان کردهاند که تحمل کارزار آمریکا به طور فزایندهای دشوار شده است. محدودیت در دسترسی به ارز خارجی و شبکههای مالی بینالمللی واردات کالا را دشوارتر کرده است، و مقامهای جمهوری اسلامی درباره کمبود برخی اقلام کلیدی، از جمله سوخت و گندم، نگران هستند. افزایش قیمتها، کاهش تجارت، و فشار بر درآمد خانوارها نیز نگرانی رژیم از بروز دوباره اعتراضات سراسری را افزایش داده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پیشتر راهبرد ایالات متحده را یک «ضربه چپ و راست» شامل محاصره دریایی و «سختترین تحریمهای تاریخ» توصیف کرده و گفته بود این اقدامات با هدف تشدید فشار بر جمهوری اسلامی اجرا میشود. دولت پرزیدنت ترامپ همچنین به کشورهایی که به رژیم ایران امکان دور زدن انزوای اقتصادی بدهند هشدار داده است که دچار پیامدهای تنبیهی اقتصادی خواهند شد.
همزمان، منابع منطقهای میگویند میانجیها و حکومت ایران در حال بررسی فرمول تازهای برای حل مناقشه هرمز هستند. یکی از گزینههای مطرحشده میتواند صرفنظر کردن جمهوری اسلامی از مطالبه عوارض عبور کشتیها، در مقابل حفظ امکان دریافت هزینه برای خدمات مشروع ناوبری، امنیتی یا زیستمحیطی باشد.
به گفته رویترز، آزمون اصلی راهبرد دولت پرزیدنت ترامپ اکنون این است که آیا فشار اقتصادی میتواند پیش از وقوع رویارویی نظامی دیگری جمهوری اسلامی را به پذیرش عبور آزاد کشتیها از تنگه هرمز و دستیابی به توافق وادار کند یا نه.
