انتشار تصاویری تازه از اسکله شهید رجایی در بندرعباس، بزرگترین و مهمترین بندر تجاری و گمرکی ایران، بار دیگر نظرها را به تعطیلی و غیرفعال شدن چشمگیر آن در پی محاصره دریایی آمریکا جلب کرده است.
ویدئویی کوتاه که روز شنبه، هفتم شهریورماه، در شبکههای اجتماعی منتشر شد نشان میدهد که در پی محاصره دریایی آمریکا هیچ کشتیای در بندر رجایی پهلو نگرفته و هیچ گونه فعالیتی هم برای واردات یا صادرات کالا در آن انجام نمیشود.
بندر رجایی که در ۲۳ کیلومتری غرب بندرعباس واقع است با بیش از ۲۴۰۰ هکتار وسعت (محدوده عملیاتی و پسِ کرانه)، ظرفیت پذیرش سالانه بیش از ۸۸ میلیون تن کالا را دارد.
این بندر که دارای بیش از ۴۰ پست اسکله با توان تخلیه و بارگیری سالانه بیش از صد میلیون تن کالا است، مدیریت بیش از ۵۵ درصد صادرات و واردات و حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد تجارت کانتینری ایران را بر عهده دارد.
اما این نخستین بار نیست که چنین تصاویری از عدم فعالیت در بندر شهید رجایی در پی جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران منتشر میشود. در یک ماه گذشته بارها عکسها و ویدئوهایی از خلوتی این اسکله منتشر شده است.
این در حالی است که در اوایل تیرماه سال جاری حسین عباسنژاد، مدیرکل بنادر و دریانوردی هرمزگان، مدعی بازگشت شرایط حمل و نقل کالا «به وضعیت پیش از جنگ» شده بود. در اواخر همین ماه وزیر راه و شهرسازی از ساختمان معاونت دریایی بندر شهید رجایی بازدید کرد که در پی حمله آمریکا تخریب شده بود.
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، و عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، اخیراً با اذعان به تأثیر محاصره دریایی آمریکا، از توقف فروش نفت و ناتوانی در واردات بنزین خبر داده بودند.
از جمله رئیسجمهور ایران شامگاه جمعه ششم شهریور در گفتوگو با تلویزیون حکومتی جمهوری اسلامی گفت: «باید بپذیریم که در شرایط جنگی قرار داریم. اکنون مسیر بسته است و کالا وارد نمیشود. یکی از این کالاها بنزین است.»
این دومین محاصره دریایی بنادر ایران توسط ارتش آمریکا است که بیش از یک ماه از آغاز آن میگذرد. اولین محاصره دریایی ایران روز ۲۴ فروردین سال جاری در ادامه جنگ با آمریکا آغاز شد و اندکی بیش از دو ماه ادامه داشت، اما با امضای تفاهمنامه اسلامآباد پایان آن توسط دونالد ترامپ اعلام شد.
با شکست عملی تفاهمنامه و حمله دوباره سپاه به کشتیها در تنگه هرمز در نزدیکی ساحل عمان این محاصره بار دیگر در ۲۲ تیرماه از سر گرفته شد. این از معدود سیاستهای دولت ترامپ است که به عقیده کارشناسان و تحلیلگران در نهایت میتواند به ضرر حکومت ایران تمام شود، نکتهای که مقامات جمهوری اسلامی پیشتر به آن اشاره نمیکردند.
ویدئویی قدیمیتر از تعطیلی اسکلهها:
اولین مقام احتمالا رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین بود که از مقامهای حکومتی خواست «از هر طریقی، از راه گفتوگو، خواهش، تهدید یا حتی به کار بردن زور و آغاز جنگی دوباره» محاصره دریایی آمریکا علیه ایران را بشکنند.
مجیدرضا حریری ضمن هشدار درباره اینکه «زندگی در محاصرهٔ دریایی به سطح نازلی سقوط خواهد کرد»، گفت انتقال بار از چین به ایران از راه زمینی «حدود ۱۸ میلیارد دلار هزینهٔ اضافی به اقتصاد ایران تحمیل میکند».
او در توضیح این وضعیت، هزینهٔ حمل و نقل هر کانتینر از راه دریا و از طریق بنادر جنوبی کشور را «سه هزار دلار» اعلام کرد. در مقابل، بهگفتهٔ او، «همین کانتینر وقتی از مسیر زمینی میآید، به طور میانگین ۱۲ هزار دلار باید هزینهٔ حملونقل برای آن پرداخت و این در حالی است که واردات ما از بنادر جنوبی سالانه حدود دو میلیون کانتینر است».
در همین زمینه جعفر قادری، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، رو شنبه در گفتوگو با «دیدهبان ایران» گفت که ۸۳ درصد از مجموع ۲۱۰ میلیون تن واردات کشور از مسیر مرزهای دریایی جنوبی انجام میشده و محاصره دریایی، این بخش از تجارت ایران را با مشکل روبهرو کرده است. او همچنین گفت ظرفیت کریدورهای شرقی، غربی و شمالی برای جبران کامل این مسیرها محدود است.
دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، بامداد جمعه، ششم شهریور، در یک پیام ویدئویی گفت هزاران نیروی آمریکایی با استفاده از بیش از ۲۰ ناو جنگی و صدها هواپیما در اجرای محاصره دریایی ایران مشارکت دارند.
محاصره دریایی علاوه بر پرهزینه کردن حملونقل کالا از راههای جایگزین، صادرات نفت و درآمد نفتی ایران را نیز هدف قرار داده است. بنا بر تخمین وزارت دفاع آمریکا، ایران تنها در دو هفته اول محاصره دریایی که فروردینماه برقرار شد، از ۴.۸ میلیارد دلار درآمد نفتی خود محروم شده است.
