وزارت خزانهداری ایالات متحده آمریکا روز جمعه اقدام تازهای را برای قطع دسترسی شبکههای مالی جمهوری اسلامی به دلار آغاز کرد و پیشنهاد داد پنج شعبه «بانک مصر» در امارات متحده عربی از دسترسی به حسابهای کارگزاری در موسسات مالی آمریکا محروم شوند. همزمان، یک مدیر بانک ملی جمهوری اسلامی در امارات و یک شرکت مستقر در هنگکنگ نیز در فهرست تحریمهای آمریکا قرار گرفتند.
وزارت خزانهداری آمریکا روز ۶ شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد «شبکه مقابله با جرایم مالی» این وزارتخانه پنج شعبه بانک مصر در امارات را یک نگرانی عمده در زمینه پولشویی تشخیص داده و پیشنهاد کرده است موسسات مالی آمریکایی از باز کردن یا نگهداری حساب کارگزاری برای آنها منع شوند. این پیشنهاد برای اجرایی شدن نهایی باید روند قانونی تعیینشده را طی کند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت وزارتخانه تحت هدایت او متعهد است «هر شریان اقتصادی باقیمانده» جمهوری اسلامی را قطع کند و پیشتر نیز به تسهیلکنندگان حکومت ایران هشدار داده بود که نمیتوانند همزمان به جمهوری اسلامی کمک کنند و از دلار آمریکا و نظام مالی جهانی بهرهمند بمانند.
بسنت گفت بانک مصر در امارات این هشدار را نادیده گرفته و اقدام روز جمعه «نخستین گام» برای پاسخگو کردن این بانک به دلیل حمایت مستمر آن از جمهوری اسلامی است.
وزارت خزانهداری آمریکا میگوید پنج شعبه بانک مصر در امارات یکی از نقاط مهم دسترسی شبکه مالی جمهوری اسلامی به دلار آمریکا بودهاند و از دی ۱۴۰۲ تا تیر ۱۴۰۵ حدود یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار تراکنش برای ۱۰۳ شرکت انجام دادهاند که ممکن است بخشی از شبکه بانکداری سایه حکومت ایران باشند.
به گفته وزارت خزانهداری، جمهوری اسلامی برای فروش نفت و دیگر کالاها، انتقال درآمدهای حاصل از آنها، خرید تجهیزات نظامی و تامین مالی گروههای نیابتی خود از شبکهای چندکشوری از شرکتهای پوششی، صرافیها و موسسات مالی استفاده میکند.
خزانهداری آمریکا میگوید در میان مشتریان شعب بانک مصر در امارات، شرکتهای پوششی مورد استفاده وزارت دفاع جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای دور زدن تحریمها وجود داشتهاند. این وزارتخانه همچنین گفت از این شبکهها برای پولشویی به نمایندگی از مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، استفاده شده است.
اقدام علیه بانک مصر در امارات هنوز تحریم نهایی این بانک محسوب نمیشود. بر اساس پیشنهاد وزارت خزانهداری، در صورت نهایی شدن مقررات، موسسات مالی آمریکا حق باز کردن یا نگهداری حساب کارگزاری برای پنج شعبه این بانک در امارات را نخواهند داشت و باید تدابیری اتخاذ کنند تا تراکنشهای مرتبط با این شعب از طریق حسابهای بانکهای خارجی در آمریکا نیز پردازش نشود.
وزارت خزانهداری تاکید کرده است این اقدام تنها پنج شعبه بانک مصر در امارات متحده عربی را شامل میشود و فعالیتهای این بانک در مصر یا دیگر کشورها را دربرنمیگیرد. برای پیشنهاد ارائهشده نیز پس از انتشار رسمی، یک دوره ۳۰ روزه دریافت نظرات عمومی در نظر گرفته شده است.
همزمان، «دفتر کنترل داراییهای خارجی» وزارت خزانهداری، (اوفک)، رضا محمد تأییدی، مدیرکل شعبه بانک ملی جمهوری اسلامی در دبی، را تحت اختیارات مقابله با تروریسم تحریم کرد.
وزارت خزانهداری میگوید بانک ملی میلیاردها دلار تراکنش از طریق حسابهای تحت کنترل نیروی قدس سپاه پاسداران انجام داده و به نیروی قدس و سپاه امکان انتقال پول به داخل و خارج از جمهوری اسلامی را داده است. به گفته خزانهداری، حسابهای نیروی قدس در بانک ملی همچنین برای تامین مالی گروهها و نیروهای همسو با حکومت ایران، از جمله در عراق، مورد استفاده قرار گرفتهاند.
دفتر کنترل داراییهای خارجی همچنین شرکت کامنگ تریدینگ لیمیتد، مستقر در هنگکنگ، را تحریم کرد. وزارت خزانهداری میگوید این شرکت به اشخاص تحریمشده جمهوری اسلامی برای دسترسی به نظام مالی بینالمللی کمک کرده و یک صرافی تحریمشده مرتبط با حکومت ایران از آن برای پولشویی استفاده کرده است.
بسنت روز جمعه همچنین در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «محاصره و عملیات طرد اقتصادی، اقتصاد رو به زوال جمهوری اسلامی را درهم خواهد شکست.» او افزود ایالات متحده آمریکا طی ۱۴ روز گذشته به عبور ۱۳۰ میلیون بشکه نفت کمک کرده، در حالی که به نوشته او میزان صادرات جمهوری اسلامی «صفر» بوده است.
اقدام روز جمعه بخشی از کارزار گستردهتری است که وزارت خزانهداری آمریکا با عنوان «عملیات طرد اقتصادی» دنبال میکند. بسنت روز ۲ شهریور ۱۴۰۵ این عملیات را به دستور پرزیدنت ترامپ اعلام کرد و آن را کارزاری برای قطع شریانهای مالی جمهوری اسلامی و حامیان آن در سراسر جهان توصیف کرد.
وزیر خزانهداری آمریکا در سخنرانی آغاز این عملیات گفت دولت پرزیدنت ترامپ قصد دارد تمام شبکهها، واسطهها و مسیرهایی را که جمهوری اسلامی برای قاچاق نفت و دور زدن تحریمها استفاده میکند هدف قرار دهد و از رویکردی با «صفر نشت» برای جلوگیری از دسترسی حکومت ایران به منابع درآمدی استفاده کند.
بسنت در همان سخنرانی به طور مشخص درباره بانک ملی گفت: «همه شعب بانک ملی باید تعطیل شوند.» او همچنین هشدار داد هر نهادی که پولشویی به نفع جمهوری اسلامی را تسهیل کند از نظام دلاری آمریکا کنار گذاشته خواهد شد و افزود: «زمان در حال سپری شدن است.»
بسنت گفت تیمهایی از وزارت خزانهداری، وزارت خارجه و نیروهای نظامی آمریکا با طرفهای خارجی در تماس هستند و از کشورهای دیگر خواسته شده است فعالیتهایی را که آمریکا به عنوان مسیرهای تامین مالی جمهوری اسلامی شناسایی کرده متوقف کنند. او هشدار داد در صورت اقدام نکردن این کشورها، ایالات متحده آمریکا از اختیارات وزارت خزانهداری به صورت یکجانبه استفاده خواهد کرد.
وزیر خزانهداری همچنین گفت دولت پرزیدنت ترامپ کشورهای جهان را در برابر انتخاب میان ادامه روابط اقتصادی با جمهوری اسلامی و حفظ دسترسی به مزایای نظام اقتصادی آمریکا قرار داده و کارزار «طرد اقتصادی» تا زمانی که حکومت ایران از شبکههای مالی بینالمللی منزوی شود ادامه خواهد یافت.
در نتیجه تحریمهای روز جمعه، داراییها و منافع مربوط به داراییهای افراد و نهادهای تحریمشده که در ایالات متحده آمریکا قرار داشته یا در اختیار اشخاص آمریکایی باشد مسدود میشود. وزارت خزانهداری همچنین هشدار داده است موسسات مالی خارجی که تراکنشهای مهمی را برای افراد تحریمشده انجام دهند یا تسهیل کنند، ممکن است خود در معرض تحریمهای ثانویه آمریکا قرار گیرند.
خبرگزاری رویترز گزارش داده است حکومت ایران از کشورهای دیگر خواسته به تحریمهای تازه ایالات متحده آمریکا نپیوندند.
