گزارشهای منتشرشده در روزهای پنجشنبه و جمعه ۵ و ۶ شهریور از تشدید محدودیتها علیه کسبوکارها و آزادیهای فردی و اجتماعی شهروندان در چند شهر ایران خبر میدهد.
خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی، ایرنا روز جمعه ۶ شهریور، گزارش داد یک کافه در اردبیل به دستور دادستان این شهرستان پلمب شده است.
مقامهای قضایی مدعی شدهاند این واحد بدون مجوز و در پوشش باشگاه ورزشی به عرضه قلیان و غذا مشغول بوده و مسائل مربوط به بهداشت محیط نیز از دلایل برخورد با آن بوده است.
دادسرای اردبیل همچنین با به کار گیری ادبیات حکومتی اعلام کرد در این محل «برخی اقدامات مغایر با شئونات اسلامی و اخلاقی» مشاهده شده و موضوع در دست پیگیری است. این نهاد قضایی گفته است با مالک و افراد مرتبط نیز برخورد خواهد شد، اما توضیح بیشتری درباره ماهیت این «اقدامات» ارائه نکرده است.
احسان خسروی، دادستان عمومی و انقلاب طبس، گفت صفحات مجازی این واحدها تحت نظر بود و یکی از آنها به دلیل انتشار محتوایی که به ادعای او با «امنیت و نظم عمومی» مغایرت داشت و دیگری به دلیل محتوای «مغایر با شئونات عمومی» مهر و موم شدهاند. مقامها نام و نوع فعالیت این دو واحد صنفی را اعلام نکردهاند.
یک روز پیش از آن، خبرگزاری مهر از پلمب یک فروشگاه لباس مردانه در دزفول و بازداشت مدیر آن خبر داده بود. احسان بردیا، فرمانده انتظامی دزفول، مدعی شد که دلیل این اقدام «تولید و انتشار محتوای غیرمتعارف در قالب مدلینگ لباس با حضور بانوان با پوشش نامناسب در فضای مجازی» بوده است. به گفته او، مدیر این فروشگاه پس از بازداشت و تشکیل پرونده به مرجع قضایی تحویل داده شده است. هویت فرد بازداشتشده و محل نگهداری او اعلام نشده است.
هرانا پیشتر در گزارشی درباره موج تازه برخورد با کسبوکارها اعلام کرده بود که تنها در فاصله ۲۰ تیر تا ۱۰ مرداد دستکم ۲۳ واحد صنفی در شهرهای مختلف ایران پلمب شدهاند.
همین منبع، با استناد به آمار سالانه مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، شمار موارد پلمب اماکن تجاری و صنفی در سال ۱۴۰۴ را دستکم ۱۹۱ مورد اعلام کرده است. بر اساس این گزارش، بخش قابل توجهی از این برخوردها نه به دلیل تخلفات متعارف صنفی، بلکه به دلایلی از جمله حجاب اجباری، ارائه خدمات در ماه رمضان یا فعالیت در ایام سوگواری مذهبی انجام شده است.
دامنه محدودیتهای تازه تنها به فعالیت کسبوکارها محدود نمانده است.
بر اساس گزارشی که دادبان منتشر کرده، شهرداری مشهد سگگردانی را در تمامی بوستانهای این شهر ممنوع کرده و این دستورالعمل را به مناطق سیزدهگانه شهرداری ابلاغ کرده است.
این ممنوعیت بیش از ۷۲۰ بوستان بزرگ، محلی، و خطی مشهد را در بر میگیرد و تاکنون بیش از ۲۰۰ تابلوی اعلام ممنوعیت در ورودی، خروجی و نقاط پرتردد پارکها نصب شده است.
اما دادبان با اشاره به نظر مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضائیه در اردیبهشت ۱۴۰۲ گفته است حضور سگ در معابر و پارکها جرم محسوب نمیشود و برخورد با شهروندان صرفاً به دلیل همراه داشتن سگ در اماکن عمومی فاقد مبنای قانونی است.
مجموع این اقدامات نشانه ادامه مداخله نهادهای حکومتی در سبک زندگی، پوشش، فعالیتهای مجازی و استفاده شهروندان از فضاهای عمومی است؛ محدودیتهایی که همزمان با دشوارتر شدن وضعیت اقتصادی و فشار بر کسبوکارها اعمال میشود.
این برخوردها در شرایطی ادامه دارد که اقتصاد ایران با فشارهای فزاینده روبهرو است. بانک جهانی میگوید اقتصاد ایران تحت تأثیر تحریمهای تشدید شده، درگیریهای منطقهای، کمبود آب و انرژی و ناآرامیهای اجتماعی با فشارهای فزاینده مواجه شده و فعالیت اقتصادی نیز مختل شده است.
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، نیز در هفتههای اخیر بارها به فشارهای اقتصادی و اجتماعی بر مردم ایران اشاره کرده و سیاستهای جمهوری اسلامی را عامل تشدید مشکلات داخلی کشور دانسته است.
پرزیدنت ترامپ در گفتوگویی با شبکه رادیویی ۷۷ دبلیوایبیسی، وضعیت اقتصادی جمهوری اسلامی را «بسیار وخیم» توصیف کرد و گفت تورم در ایران به ۳۰۰ درصد رسیده، ارزش پول جمهوری اسلامی تقریباً از بین رفته و حکومت حتی قادر به پرداخت حقوق نیروهای نظامی خود نیست.
رئیس جمهوری آمریکا سهشنبه ۳ شهریور، سرکوب معترضان در ایران را نیز مورد انتقاد قرار داد و در پیامی در تروت سوشال، کشتار معترضان در کنار وخامت وضعیت اقتصادی را «یک بحران انسانی عظیم» خواند و خواستار توقف فوری آن شد.
پرزیدنت ترامپ در آن پیام گفت جمهوری اسلامی در حالی که «در حال شکست خوردن است» و حقوق بخشهای بزرگی از نیروهای نظامی خود را نمیپردازد، معترضان را در سطحی بیسابقه میکشد.
دولت دونالد ترامپ بارها سرکوب اجتماعی و مشکلات اقتصادی در ایران را از جمله محورهای انتقاد خود از جمهوری اسلامی قرار داده است. برای نمونه کاخ سفید بهمن گذشته در بیانیهای اعلام کرده بود حکومت ایران در حالی منابع کشور را صرف برنامههای هستهای و موشکی میکند که «زیرساختها و مردم» ایران با مشکلات اقتصادی روبهرو هستند و همزمان حکومت به سرکوب مردم و نقض حقوق بشر ادامه میدهد.
