مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکرهکنندۀ ارشد ایران، هر دو در دیدار با نخستوزیر و وزیر خارجۀ قطر که با هدف میانجیگری میان ایران و آمریکا به تهران سفر کرده بر اجرای مفاد تفاهمنامه اسلامآباد تأکید کردند.
عصر پنجشنبه پنجم شهریورماه مسعود پزشکیان در گفتوگو با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، با اشاره به تلاشهای دوحه برای میانجیگری و برقراری صلح در منطقه، تأکید کرد که ایران بهدنبال جنگ و گسترش درگیری نیست.
رئیسجمهور ایران با اشاره به یادداشت تفاهمی که در اسلامآباد بین تهران و واشینگتن منعقد شده بود، گفت: «منطق حکم میکند که اجرای تفاهمنامه به همان شیوۀ گذشته از سر گرفته شده و مسائل از مسیر گفتوگو حلوفصل شود.»
در همین حال محمد باقر قالیباف رئیس مجلس ایران هم در دیدار با وزیر خارجۀ قطر، ضمن تأکید بر «بینتیجه بودن طرح محاصرۀ اقتصادی ایران» گفت آمریکا باید شروطی را که بر اساس یادداشت تفاهم اسلامآباد به آنها متعهد شده اجرا کند.
مذاکرهکنندۀ ارشد جمهوری اسلامی مدعی شد که دولت آمریکا «بر اساس اطلاعات غلط، تصمیمهای غلط میگیرد».
رئیس مجلس ایران هم همچون رئیسجمهور، بر ضرورت بازگشت به یادداشت تفاهم اسلامآباد و اجرای مفاد آن تأکید داشت.
یادداشت تفاهم خاتمه جنگ ایران و آمریکا موسوم به «تفاهمنامه اسلامآباد» بامداد پنجشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ توسط رؤسای جمهور ایران و آمریکا امضا شد.
در بند پنجم این تفاهمنامه آمده بود: «با امضای این یادداشت تفاهم، جمهوری اسلامی ایران با بهکارگیری حداکثر تلاش خود، ترتیبات لازم را برای عبور ایمن کشتیهای تجاری، بدون دریافت هیچ هزینهای و صرفاً برای مدت ۶۰ روز، از خلیج فارس به دریای عمان و بالعکس فراهم خواهد کرد.»
اما در عمل موضوع تردد کشتیها از تنگۀ هرمز به مهمترین مانع اجرای این تفاهمنامه تبدیل شد و پس از حملات سپاه پاسداران به چند کشتی و نفتکش در این آبراه، واشینگتن هم ضمن حملاتی محدود به برخی مواضع ایران، اجرای تفاهمنامه را کنار گذاشت و در نهایت هم روز دوشنبه ۲۶ مردادماه، مهلت دوماهۀ مطرحشده در آن بدون دستیابی به نتیجهای مشخص در راستای توافق، به پایان رسید.
دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده هم در همان روز اعلام کرد که واشینگتن بهدنبال تمدید این تفاهمنامه نیست. با وجود تأکید مسعود پزشکیان و محمدباقر قالیباف بر ضرورت بازگشت به اجرای یادداشت تفاهم، چهرههای تندروی مذهبی و نظامی ایران نگاه مثبتی به آن نداشته و ندارند و حتی بعضی ادعا میکنند که مجتبی خامنهای سومین رهبر حکومت هم آنرا با اکراه پذیرفته بوده است.
از جمله محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و از فرماندهان پیشین سپاه پاسداران، که در دیدار با نخستوزیر و وزیر خارجۀ قطر تأکید کرد که تا زمانیکه آمریکا در راستای شرایط ایران اقداماتی عملی انجام ندهد، تهران تنگۀ هرمز را باز نخواهد کرد.
محسن رضایی که در دیدار با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، لحن و رویکرد متفاوتی نسبت به مسعود پزشکیان و محمدباقر قالبیاف داشت، هشدار داد که اگر آمریکا بخواهد علیه ایران «شرارتی» بکند، تهران منافع نظامی و اقتصادی واشینگتن را هدف قرار خواهد داد.
دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران همچنین با تأکید بر «بیاعتمادی به آمریکا» گفت این کشور، بارها در دیپلماسی و مذاکره به تهران خیانت کرده است.
