دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده، روز شنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ با انتشار نموداری در شبکه اجتماعی «تروت سوشال» اعلام کرد سیاستهای دولت او فشار بیسابقهای بر اقتصاد جمهوری اسلامی و ارزش پول آن وارد کرده است.
در نمودار منتشرشده از سوی پرزیدنت ترامپ، نرخ دلار در بازار آزاد ایران از حدود ۹۰۰ هزار ریال در سال ۲۰۲۵ به حدود یک میلیون و ۹۰۰ هزار ریال در تابستان ۲۰۲۶ افزایش یافته است. در عنوان این نمودار آمده است: «ترامپ در حال نابودکردن پول [جمهوری اسلامی] ایران است» و همزمان بر گسترش تورم در ایران تأکید شده است.
ارقام نمایشدادهشده در این نمودار نشان میدهد قیمت دلار برحسب ریال جمهوری اسلامی طی این دوره بیش از دو برابر شده و ریال بیش از نیمی از ارزش خود را در برابر دلار آمریکا از دست داده است.
سقوط ارزش ریال همزمان با تشدید سیاست فشار اقتصادی دولت ترامپ روی داده است. دولت ایالات متحده در ماههای اخیر، علاوه بر محاصره دریایی بنادر ایران، محدودیتهای بیشتری علیه صادرات نفت، شبکههای مالی و شرکتها و افرادی اعمال کرده است که به گفته مقامهای آمریکایی، به جمهوری اسلامی در دورزدن تحریمها و تأمین مالی فعالیتهای نظامی و منطقهای کمک میکنند.
محاصره دریایی، کاهش درآمدهای ارزی و افزایش هزینه دورزدن تحریمها، توان جمهوری اسلامی برای تأمین ارز مورد نیاز بازار را محدود کرده است. افزایش نگرانیهای سیاسی و اقتصادی نیز تقاضا برای دلار را بالا برده و فشار بیشتری بر ریال وارد کرده است.
افزایش نرخ ارز به رشد هزینه واردات مواد غذایی، دارو، تجهیزات صنعتی و مواد اولیه منجر شده و قدرت خرید شهروندان را کاهش داده است.
اقتصاد ایران پیش از تشدید فشارهای دولت ترامپ نیز با مشکلاتی مانند کسری بودجه، رشد نقدینگی، فساد ساختاری، سوءمدیریت و نظام چندنرخی ارز روبهرو بود؛ با این حال، سرعت کاهش ارزش ریال در ماههای اخیر نشان میدهد محدودشدن درآمدهای نفتی و دسترسی جمهوری اسلامی به منابع ارزی، بحران اقتصادی را وارد مرحله شدیدتری کرده است.
