محمدامین مهدوی شایسته در روز ۲ تیر ۱۴۰۴ در یازدهمین روز جنگ ۱۲ روزه اعدام شد. در گزارشها او حدود ۲۸ ساله توصیف شده است. به استناد برخی گزارشهای حقوق بشری او معلولیت جسمی داشت.
محمدامین مهدوی شایسته به اتهام «همکاری» به نفع اسرائیل، توسط ابوالقاسم صلواتی، رئیس شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به مرگ محکوم شده بود و در حالی که به گفته منابع حقوق بشری، محمدامین مهدوی شایسته هیچگونه دسترسی به اطلاعات محرمانه نداشت، با همین اتهام اعدام شد.
حکم اعدام محمدامین مهدوی شایسته توسط شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور به ریاست قاضی قاسم حسینی کوهکمری عینا تایید شد.
فعالان حقوق بشر درباره پرونده اعدام محمدامین مهدوی شایسته اعلام کردهاند که او «در مراحل بازجویی تحت فشار و شکنجه نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی به همکاری با اسرائیل اعتراف کرده بود.»
در گزارشهای رسمی به محل اجرای حکم اشارهای نشده است، اما از آن جا که او پیش از اعدام از زندان اوین به زندان قزلحصار کرج منتقل شده بود، گفته میشود که احتمالا حکم اعدام نیز در این زندان اجرا شده است.
احمدرضا حائری، زندانی سیاسی، پیش از اعدام محمد امین مهدوی شایسته، با اشاره به حکم اعدام محمد امین مهدویشایسته و سامان محمدی خیاره، که از بازداشتیهای اعتراضات ۱۳۸۸ بود و در پاییز ۱۴۰۴ اعدام شد، گفته بود: «حکم هر دو نفر را قاضی صلواتی داده است، صلواتی که نزد همکاران خودش مشهور است که وقتی حکم پنج تا ده سال زندان میدهد، به معنای آن است که متهم کاملا بیگناه است و در پروندهاش هیچ مدرکی وجود ندارد، وقتی حکم اعدام میدهد به معنای آن است که متهم زیر فشار اعترافاتی داشته که طبق قانون حکمش دو تا ده سال زندان است.»
ناظران حقوق بشر دادرسی به اتهام محمدامین مهدوی شایسته را فاقد مشخصات یک دادرسی عادلانه و اتهامات علیه او را «واهی» توصیف کردهاند.
الی امیدواری، فعال اجتماعی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) درباره اعدام او نوشت که او «یکی از قربانیان موج اعدامهای پس از جنگ است.»
محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر برای ایران، نیز در شبکه ایکس نوشت که محمدامین مهدوی شایسته «بر اساس اعترافات زیر شکنجه بدون دادرسی عادلانه به اعدام محکوم شده بود.»
اطلاعات بیشتر منابع حقوق بشری
ریما شیرمحمدی، فعال حقوق بشر که پرونده محمدامین مهدوی شایسته را دنبال و درباره آن اطلاعرسانی میکرد، درباره او نوشته است که او متولد ۱۳۷۷ و ساکن تهران، «از طبقه فرودست جامعه و تنها نانآور خانوادهای با پدری معلول، مادر و خواهر، بود.»
به گفته ریما شیرمحمدی، محمدامین مهدوی شایسته «دارای معلولیت مادرزادی در ناحیه هر دو پا» بود و «به سختی راه میرفت.»
بنابر گزارش ریما شیرمحمدی، محمدامین مهدوی شایسته در تاریخ ۱۳ آذر ۱۴۰۲ توسط ماموران وزارت اطلاعات در تهران بازداشت شده بود و پس از انتقال به بند ۲۰۹ بازداشتگاه وزارت اطلاعات در زندان اوین، حدود سه ماه تحت بازجویی و فشارهای روانی و جسمی قرار گرفت. او در ادامه، به سالن یک بند ۴ زندان اوین، که مختص نگهداری متهمان مرتبط با جاسوسی و اتهامات مالی است، منتقل شد.
بر اساس گزارش ریما شیرمحمدی، محمدامین مهدوی شایسته به اتهام همکاری با صفحات «عدالت علی» و «لبدوختگان» بازداشت شد، اما تمامی این اتهامات را رد کرد.
این فعال حقوق بشر، به محوریت صدور حکم محمدامین مهدوی شایسته بر اساس اعترافات اجباری و نبود مدارک معتبر و غیرقابل قبول در پرونده اشاره کرده و به عنوان مثال گفته است: «اشیائی نظیر یک «خشاب خالی اسلحه کمری» و یک «افشانه فلفل» بهعنوان شواهد همکاری با اسرائیل معرفی شدهاند.»
به گفته او این سطح از ضعف در ادله، نشاندهنده ناکارآمدی و بیپایه بودن اتهامات وارده علیه محمدامین مهدوی شایسته است.
روایت رسمی جمهوری اسلامی
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، پس از اعدام محمدامین مهدوی شایسته مجموعهای از ادعاها را درباره پرونده او منتشر کرد؛ از جمله ادعای همکاری او با یک رسانه فارسیزبان خارج از کشور.
این رسانه حکومتی مدعی شد که محمدامین مهدوی شایسته «سر شبکه یک تیم سایبری وابسته به موساد» بود و بهصورت آگاهانه با آن چه «سرویس اطلاعاتی اسرائیل» خوانده، همکاری داشته است.
به ادعای میزان، این شبکه در شبکههای اجتماعی و پیامرسانهای خارجی، «زیر نظر افسران موساد» فعالیت میکرده و مهدوی شایسته «مسئولیت مدیریت شبکه، انتقال دستورها و هدایت عملیاتهای مجازی و برخی ماموریتهای میدانی را بر عهده داشته است.»
خبرگزاری حکومتی میزان همچنین مدعی شد که این شبکه به «تولید و انتشار محتوا علیه نیروهای مسلح، انجام عملیات روانی در فضای مجازی، و اجرای برخی ماموریتهای میدانی، از جمله تصویربرداری از اماکن خاص» پرداخته است. میزان همچنین مدعی شد که مهدوی شایسته پس از برقراری ارتباط اولیه با افسران موساد، «برای آموزش و هماهنگی به یکی از کشورهای همسایه سفر کرده بود.
به ادعای میزان، محتوای تولیدشده توسط این شبکه به منبع گزارشهای رسانههای فارسیزبان خارج از کشور تبدیل شده بود.
با اینهمه، این ادعاها از سوی فعالان حقوق بشر مطلع از پرونده رد شده است. یک منبع نزدیک به خانواده نیز به ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، هرانا، گفته است که اتهامات مطرحشده علیه محمدامین «بدون ارائه مستندات کافی بوده و او تحت فشارهای شدید ناچار به پذیرش اعترافات شده است.»
این منبع نزدیک به خانواده تاکید کرده است که «روند بازداشت و دادرسی محمدامین مهدوی شایسته با بیعدالتیهای آشکاری همراه بوده است.»
حالا بیش از یک سال از اعدام محمدامین مهدوی شایسته گذشته است. در این فاصله، ماشین اعدام جمهوری اسلامی در جریان موج اعدامهای پس از جنگ و ماههای بعد از آن، جان افراد دیگری را نیز گرفته است.
اما در روایت رسمی حکومت از محمدامین مهدوی شایسته تنها چند عکس منتشرشده در خبرگزاری میزان باقی مانده است؛ عکسهایی که او را با دستهای بسته، رو به دوربین نشان میدهند. این دستهای بسته، شاید بیش از هر چیز، یادآور سرنوشت انسانی باشد که با وجود هشدارها و اعتراضهای فعالان حقوق بشر، در نهایت اعدام شد.
