رزمری دیکارلو، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد در امور سیاسی و صلحسازی، روز جمعه در نشست شورای امنیت گفت آژانس بینالمللی انرژی اتمی «تداوم آگاهی» خود را درباره تمام تأسیسات هستهای اعلامشده ایران از دست داده و دیگر نمیتواند موجودی مواد و تجهیزات هستهای جمهوری اسلامی را بهطور کامل راستیآزمایی کند.
شورای امنیت سازمان ملل روز جمعه ۱۹ تیر ۱۴۰۵، با وجود مخالفت روسیه و چین نشستی درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی و وضعیت اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ برگزار کرد.
دیکارلو، که تازهترین گزارش دبیرکل سازمان ملل را به اعضای شورا ارائه میکرد، گفت آژانس پس از حملات آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هستهای ایران، فعالیتهای راستیآزمایی میدانی خود را در چارچوب توافق جامع پادمانی از سر نگرفته است.
به گفته او، این خلأ نظارتی شامل تأسیسات اعلامشده و همچنین اطلاعات مربوط به تولید و موجودی سانتریفیوژها، روتورها و تجهیزات مرتبط، آب سنگین و کنسانتره سنگ اورانیوم میشود. دیکارلو گفت آژانس ارزیابی کرده است که بخشی از این آگاهی از دسترفته دیگر بهطور کامل قابل بازیابی نیست.
دعوت سازمان ملل به مذاکرات «با حسن نیت»
معاون دبیرکل سازمان ملل با انتقال پیام آنتونیو گوترش، از آمریکا، جمهوری اسلامی و دیگر طرفهای مرتبط خواست برای دستیابی به راهحلی مسالمتآمیز، جامع و پایدار، «سازنده و با حسن نیت» مذاکره کنند.
دیکارلو همچنین گفت ایجاد چارچوبی برای ادامه گفتوگوها، گامی اساسی برای حل مسالمتآمیز پرونده هستهای ایران است. او به یادداشت تفاهم میان آمریکا و جمهوری اسلامی اشاره کرد که بر اساس گزارش ارائهشده، موضوعاتی چون تعیین تکلیف ذخایر مواد غنیشده، رقیقسازی مواد تحت نظارت آژانس و ادامه مذاکرات درباره غنیسازی و نیازهای هستهای غیرنظامی ایران را دربر میگیرد.
آمریکا: شورای امنیت باید پرونده را بررسی کند
پیش از آغاز بحث اصلی، روسیه و چین با قرار گرفتن موضوع در دستور کار مخالفت کردند. شورای امنیت سپس در یک رأیگیری رویهای با ۱۱ رأی موافق، دو رأی مخالف روسیه و چین و دو رأی ممتنع پاکستان و سومالی، برگزاری نشست را تصویب کرد.
تمی بروس، معاون نماینده آمریکا در سازمان ملل، پیش از رأیگیری گفت شورای امنیت نباید صرفاً به این دلیل که برخی اعضا بررسی یک موضوع را ناخوشایند میدانند، از پرداختن به مسائلی که در حوزه مسئولیت آن قرار دارد خودداری کند. واشنگتن از اعضای شورا خواست با برگزاری نشست موافقت کنند.
در بخش اصلی جلسه، نماینده آمریکا بر ادامه دیپلماسی، اجرای تعهدات و ضرورت رسیدگی به نگرانیهای مربوط به برنامه هستهای ایران تأکید کرد.
اروپا: راستیآزمایی شرط هر توافق است
کیت فاستر، معاون نماینده دائم بریتانیا در سازمان ملل، گفت وضعیت شکننده منطقه ضرورت حفظ روند دیپلماتیک را برجسته میکند و بریتانیا از کاهش تنش و بازگشت طرفها به گفتوگو حمایت میکند.
او در عین حال تأکید کرد همکاری کامل جمهوری اسلامی با آژانس و نظارت مؤثر بر همه مواد و تأسیسات هستهای، شرط موفقیت هر توافق احتمالی است. فاستر گفت راستیآزمایی «جزئیاتی فنی» نیست، بلکه اساس اعتماد و موفقیت بلندمدت هر توافق به شمار میرود.
نماینده اتحادیه اروپا نیز گفت دیپلماسی تنها راه پایدار برای حل نگرانیها درباره برنامههای هستهای و موشکی و فعالیتهای منطقهای جمهوری اسلامی است. اتحادیه اروپا خواستار بازگشت رژیم ایران به اجرای کامل تعهدات خود در چارچوب پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و توافق جامع پادمانی شد.
