والاستریت ژورنال از قول منابع آگاه گزارش داده که طبق توافق پایان جنگ، ایران حق دسترسی به شش میلیارد دلار منابع مسدود شده در قطر را برای واردات اقلام انساندوستانه و غیرتحریمی از خود آمریکا خواهد داشت.
به گفته یک دیپلمات آگاه از جزئیات توافق، این منابع مالی بهصورت مرحلهای و در بازه زمانی آتشبس تمدیدشده ۶۰ روزه آزاد خواهد شد و تنها برای خرید کالاهای آمریکایی قابل استفاده خواهد بود.
آزادسازی این منابع نیز مشروط به بازگشایی تنگه هرمز و پیشرفت مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی هست.
یک مقام آمریکایی به این رسانه گفته است واشنگتن در جریان مذاکرات نهایی بخشی از داراییهای مسدودشده ایران را آزاد خواهد کرد، مشروط بر آنکه ایران «رفتار مناسبی» از خود نشان دهد؛ از جمله تحویل ذخایر اورانیوم غنیشده خود.
طبق گزارشها ایران ۲۴ میلیارد دلار ذخایر ارزی مسدود شده در خارج دارد.
بر اساس آمارهای رسمی ایالات متحده آمریکا، دو کشور در سال ۱۹۷۸ (یک سال قبل از انقلاب اسلامی) ۶.۶ میلیارد دلار تجارت دوجانبه داشتند، اما بعد از انقلاب اسلامی، خصوصا حمله به سفارت آمریکا در تهران و گروگانگیری دیپلماتها، ایالات متحده تحریمهایی علیه جمهوری اسلامی وضع کرد و طبق دادههای مرکز آمار آمریکا، تجارت دوجانبه از آن زمان هرگز به سطح یک میلیارد دلار نیز نرسید.
طی سالهای گذشته با گستردهتر شدن تحریمها، تجارت ایران و آمریکا همواره پایینتر از ۱۰۰ میلیون دلار بوده و پارسال تنها ۶۰ میلیون دلار بود که تقریبا کل آن مربوط به صادرات آمریکا به ایران است.
والاستریت جورنال مینویسد دولت ترامپ همچنین طی ۶۰ روزه این توافق، معافیتی صادر خواهد کرد که به ایران اجازه صادرات نفت بدهد.
واشنگتن روز پنجشنبه نیز اعلام کرد محاصره دریایی بنادر ایران را لغو کرده است.
رسانههای نزدیک به حکومت ایران گزارش دادهاند که تهران انتظار دارد طی دوره موقت ۶۰ روزه، ۱۲ میلیارد دلار از این منابع آزاد شود.
شش میلیارد دلار مسدود شده در قطر پیشتر در کره جنوبی نگهداری میشد، اما پس از توافق تبادل زندانیان میان دولت جو بایدن و تهران در سپتامبر ۲۰۲۳ به حسابی در دوحه منتقل شد.
در آن زمان، این توافق بهعنوان اقدامی اعتمادساز تلقی میشد که آمریکا امیدوار بود ایران را به محدود کردن برنامه غنیسازی اورانیوم خود ترغیب کند.
اما امیدها برای پیشرفتهای گستردهتر پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل و موج درگیریهای منطقهای متعاقب آن از بین رفت؛ رویدادی که تنشها میان ایران و غرب را تشدید کرد. در نتیجه، تهران نتوانست به این منابع مالی دسترسی پیدا کند.
یک دیپلمات به والاستریت جورنال گفته است: «ترامپ یک توافق بدِ بایدن را تحویل گرفت و استفاده از این منابع را به کالاهای بشردوستانه و غیرتحریمی محدود کرد و تضمین نمود که برای خرید محصولات آمریکایی مصرف شود؛ بنابراین یک وضعیت برد-برد ایجاد شد. ایرانیها کالاهای بشردوستانه مورد نیاز را دریافت میکنند و پول جمهوری اسلامی صرف حمایت از کشاورزان آمریکایی میشود».
ایران سالانه ۱۷ میلیارد دلار واردات غلات دارد و ایالات متحده آمریکا نیز بزرگترین صادرکننده غلات در جهان است.
