چندین کشور عربی از اعلام دستیابی ایران و آمریکا به تفاهمنامهای برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز استقبال کردند، از جمله کشورهای عربی خلیج فارس که در جریان جنگ ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل با ایران، هدف حملات موشکی و پهپادی سپاه پاسداران قرار گرفتند.
کشورهای عربی خلیج فارس
عربستان سعودی از امضای این تفاهمنامه که به آغاز مذاکرات ۶۰ روزه، با هدف دستیابی به یک توافق دائمی میانجامد، استقبال کرد.
وزارت خارجه عربستان سعودی در بیانیهای که روز دوشنبه ۲۵ خرداد منتشر شد، اعلام کرد که این کشور از تلاشهای میانجیگرانه پاکستان و قطر و همچنین از همراهی ایالات متحده و ایران با این تلاشها قدردانی میکند.
وزارت خارجه عربستان سعودی بر اهمیت بازگرداندن امنیت و آزادی دریانوردی به تنگه هرمز به وضعیت قبل از روز ۹ اسفند ۱۴۰۴، روز آغاز جنگ، تأکید کرد و آن را عنصری اساسی در تقویت ثبات منطقهای و تضمین جریان روان بازرگانی و انرژی جهانی دانست.
ریاض همچنین ابراز امیدواری کرد که مذاکرات آینده منجر به صلحی پایدار شود که به افزایش امنیت منطقه و جهان کمک کند، مذاکراتی که، بنا بر بیانیه وزارت خارجه عربستان سعودی، به دستیابی به تفاهماتی بیانجامد که منافع امنیتی کشورهای منطقه را در نظر بگیرد و اصل احترام به حاکمیت کشورها و عدم دخالت در امور داخلی آنها را تقویت میکند.
محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، هم با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس ضمن استقبال از تحولات میان تهران و واشینگتن نوشت: «ما تأکید میکنیم که دولت قطر همواره حامی ثابتقدم این تلاشها و هر آن چیزی باقی خواهد ماند که امنیت و ثبات را در سطوح منطقهای و بینالمللی از طریق گفتگو و روشهای مسالمتآمیز تقویت کند.»
کویت نیز از توافق حاصل شده میان ایالات متحده و ایران که «به توقف فوری و دائمی عملیات نظامی میانجامد و آزادی دریانوردی در تنگه هرمز را را تضمین میکند، استقبال کرد.»
وزارت امور خارجه کویت در بیانیهای از «نقش پاکستان، قطر و سایر کشورهای دوست و برادر در رفع شکافها و ایجاد شرایط برای دستیابی به این تفاهم مهم» تقدیر کرد.
در همین راستا، امارات متحده عربی بر اهمیت اولویت دادن به گفتگو و دیپلماسی و پایبندی به قوانین بینالمللی به منظور تقویت امنیت و ثبات در منطقه تأکید کرد.
وزارت خارجه امارات در بیانیهای بر ضرورت پایبندی کامل به مفاد تفاهمنامه، تضمین توقف فوری و جامع خصومتها در منطقه، احترام به حاکمیت کشورها، اصل حسن همجواری، پایبندی دقیق به قوانین بینالمللی و حفاظت از مسیرهای دریایی و آزادی دریانوردی بینالمللی، از جمله تضمین جریان روان ترافیک دریایی در تنگه هرمز و در نتیجه افزایش امنیت، ثبات و رفاه اقتصادی در سطح منطقهای و بینالمللی تأکید کرد.
امارات از «تلاشهای دیپلماتیک به رهبری دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، که در دستیابی به این تفاهم نقش داشته» و همچنین از مشارکت کشورها و طرفهای دیگر در ایجاد شرایط مناسب برای دستیابی به این تفاهمنامه قدردانی کرد.
وزارت خارجه امارات بر اهمیت ادامه مذاکرات برای تقویت این پیشرفت و دستیابی به نتایج پایدار شد تاکید کرد.
این وزارتخانه افزود: «امارات متحده عربی از تمام تلاشهایی که با هدف تقویت امنیت و ثبات و تحکیم رویکرد گفتگو و دیپلماسی در رسیدگی به بحرانهای منطقهای و بینالمللی انجام میشود، به گونهای که در خدمت منافع مردم منطقه باشد و فرصتهای توسعه و رفاه را افزایش دهد، حمایت میکند.»
مصر
مصر نیز از توافق ایران و آمریکا برای پایان جنگ استقبال کرده و آن را «نقطه عطفی» بالقوه برای دستیابی به صلح در منطقه دانست.
در بیانیه وزارت خارجه مصر آمده است: «مصر امیدوار است که این توافق نقطه عطفی بزرگ در جهت تقویت اعتماد متقابل، ایجاد پایههای جدید برای همکاری، ایجاد محیطی حمایتی برای صلح و پیشبرد تلاشهای دیپلماتیک با هدف رسیدگی به سایر مسائل منطقهای باشد.»
نهادهای منطقهای
از سوی دیگر، جاسم البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، با استقبال از دستیابی ایران و آمریکا به تفاهمنامه ابراز امیدواری کرد که این گام، راه را برای توافق دائمی بین همه طرفها هموار کند؛ گامی که میتواند «به حل مسائل معوقه و دستیابی به تفاهمهای منطقهای که امنیت و ثبات را در منطقه تقویت میکند، کمک کند.»
البدیوی از تلاشهای پاکستان، قطر، عربستان سعودی و ترکیه، همراه با حمایت طرفهای منطقهای و بینالمللی، برای تضمین موفقیت این ابتکار قدردانی کرد.
همزمان احمد ابوالغیط، دبیرکل اتحادیه عرب، از اعلام توافق ایران و آمریکا بر سر تفاهمنامه پایان جنگ استقبال کرد.
او با انتشار بیانیهای مطبوعاتی ابراز امیدواری کرد که این تحول «گامی مهم در جهت پایان قطعی تجاوز ایران و اسرائیل به سرزمینهای عربی باشد و شرایط مناسبی را برای آغاز فرآیندی با هدف پایان دادن به جنگ و دستیابی به ثبات پایدار در منطقه ایجاد کند.»
دبیرکل اتحادیه عرب درادامه درباره «تلاشهای مداوم اسرائیل برای تضعیف این توافق و تداوم وضعیت جنگ دائمی» هشدار داد.
ابوالغیط همچنین از تلاشهای دیپلماتیک انجام شده توسط کشورهای مختلف عربی، منطقهای و بینالمللی برای دستیابی به تفاهمنامه میان ایران و آمریکا تقدیر کرد و از همه طرفهای درگیر خواست تا «با روحیهای مثبت و تعهد به دستیابی به راهحلی مسالمتآمیز برای بحران، به مرحله آتی مذاکرات در مورد مسائل مهم نزدیک شوند.»
او تأکید کرد که هرگونه توافق نهایی «باید به حاکمیت، وحدت و تمامیت ارضی کشورهای عربی احترام بگذارد و خواستههای مشروع عربی برای دستیابی به امنیت در منطقه را در نظر بگیرد.»
