کریم معروفپور، زندانی سیاسی اهل نقده، صبح ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ اعدام شد. اگرچه در گزارشهای رسمی جمهوری اسلامی، محل اجرای حکم اعدام اعلام نشده است، سازمان حقوق بشر ایران گزارش داده است که او به همراه رامین زله، دیگر زندانی سیاسی، در زندان نقده در استان آذربایجان غربی اعدام شده است. این سازمان میافزاید که اعدام «بهصورت مخفیانه و بدون اطلاع قبلی و ملاقات آخر با خانواده انجام شده است.»
اگرچه در برخی گزارشهای حقوق بشری منتشرشده پس از اعدام کریم معروفپور، زمان بازداشت او تابستان ۱۴۰۳ ذکر شده است، گزارشی که خبرگزاری هرانا در فروردین ۱۴۰۰ منتشر کرده، از بازداشت او در تاریخ ۳ فروردین همان سال خبر میدهد.
رسانههای وابسته به جمهوری اسلامی نیز جزییاتی درباره زمان بازداشت او منتشر نکردهاند. از این رو، مشخص نیست که بازداشت ثبتشده در سال ۱۴۰۰ به پروندهای دیگر مربوط بوده و کریم معروفپور پس از آزادی بار دیگر در تابستان ۱۴۰۳ بازداشت شده است، یا این که او از زمان بازداشت در سال ۱۴۰۰ در بازداشت و حبس به سر میبرده است.
بر اساس گزارش شبکه حقوق بشر کردستان، و به نقل از یکی از همبندیهای سابق کریم معروفپور و رامین زله، دو زندانی سیاسی کُرد ایرانی، آنها پس از بازداشت توسط نیروهای سازمان اطلاعات سپاه پاسداران ابتدا به یک بازداشتگاه امنیتی در ارومیه منتقل شدند «و به مدت چند ماه برای گرفتن اعترافات اجباری مبنی بر «برنامهریزی برای قتل یکی از اعضای سپاه پاسداران در پیرانشهر» تحت شکنجه جسمی و روانی قرار گرفتند.»
شبکه حقوق بشر کردستان به نقل از این منبع افزوده است که آنها «پس از پایان دوران بازجویی به زندان نقده منتقل شدند و پس از ماهها بلاتکلیفی، در حالی که از حق دسترسی به وکیل تعیینی محروم بودند، در آذر ۱۴۰۴ توسط شعبه اول دادگاه انقلاب مهاباد به ریاست قاضی سامی، به اتهام «بغی» از طریق عضویت در حزب دموکرات کردستان ایران محاکمه و بر اساس آن به اعدام محکوم شدند.»
آژانس خبری کردستان، کُردپا، نیز گزارش داده است که جلسه دادگاه «تنها چند دقیقه به طول انجامید.»
روایت رسمی جمهوری اسلامی چه میگوید
بنابر گزارش قوه قضاییه در خبرگزاری میزان، «اعترافات» کریم معروفپور، زندانی سیاسی کُرد ایرانی اهل نقده، از جمله مستندات پرونده بوده است. این در حالی است که فعالان و نهادهای حقوق بشری سالهاست نسبت به استفاده از اعترافات اجباری در پروندههای امنیتی هشدار میدهند و میگویند شواهد موجود در پروندههای مشابه نشان میدهد چنین اعترافاتی گاه تحت فشار، شکنجه یا تهدید متهمان و اعضای خانواده آنها اخذ میشود.
در حالی که فعالان حقوق بشر میگویند کریم معروفپور از حق انتخاب وکیل مستقل و تعیینی برخوردار نبوده است، گزارش منتشرشده از سوی خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، تاکید میکند که او به وکیل دسترسی داشته است. با این حال، هیچ جزییاتی درباره هویت این وکیل منتشر نشده و مشخص نیست تا چه اندازه از نهادهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی استقلال داشته است.
سازمان حقوق بشر ایران گزارش داده است که دستگاه قضایی جمهوری اسلامی بهطور گسترده از وکلای تسخیری در پروندههای امنیتی و سیاسی استفاده میکند؛ رویهای که به گفته این سازمان میتواند روند صدور و اجرای احکام اعدام را تسهیل و تسریع کند.
گزارش خبرگزاری میزان، بدون انتشار جزییاتی از دفاعیات کریم معروفپور یا وکیل او، مجموعهای از اتهامات منتسب به وی را تشریح کرده است. این در حالی است که حتی اطلاعات اولیهای درباره او، از جمله سن، وضعیت تاهل و سایر مشخصات فردی، در دسترس نیست.
در این گزارش آمده است که کریم معروفپور، فرزند کمال، «به جرم عضویت در گروههای تروریستی تجزیهطلب، تشکیل گروه با هدف برهم زدن امنیت کشور، قیام مسلحانه از طریق تشکیل گروههای مجرمانه، تیراندازی و اقدام به ترور در راستای اهداف گروهک تروریستی» و «پس از رسیدگی قضایی و تایید حکم در دیوان عالی کشور» اعدام شده است.
خبرگزاری میزان همچنین مدعی شده است که او سالها با یک «گروهک تروریستی» همکاری داشته و عضو «هسته مخفی وابسته به یک گروهک تجزیهطلب» بوده است. در بخشی از این گزارش، اظهاراتی به کریم معروفپور نسبت داده شده که بر اساس آن گفته است: «سلاحها را در موارد لزوم تحویل میدادم و دوباره بعد از انجام عملیات تحویل میگرفتم. چهار قبضه سلاح در اختیارم بود، دو قبضه اسلحه کلاش که به فواصل برای من ارسال شد و دو قبضه کلت هم برایمان به داخل ایران انتقال داده شد».
در نهایت در حالی که مشخص نیست جزییات دادرسی به چه شکل بوده است، خبرگزاری قوه قضاییه جمهوری اسلامی، کریم معروفپور را «از عناصر تروریستی وابسته به گروهکهای تجزیهطلب» توصیف کرده و از اجرای «مجازات» او خبر داده است.
در مقابل، واکنشهای کاربران در شبکههای اجتماعی نشاندهنده بیاعتمادی به نهادهای قضایی جمهوری اسلامی است. یکی از کاربران در واکنش به اعدام کریم معروفپور و رامین زله نوشت: «گناه آنها فقط کُرد بودن و مطالبه آزادی بود.»
کاربر دیگری، ضمن انتقاد از جمهوری اسلامی، بخشی از اپوزیسیون را نیز مورد انتقاد قرار داد و نوشت که اتهام «عضویت در گروههای تجزیهطلب» صرفا از سوی حکومت مطرح نمیشود، بلکه برخی جریانهای مخالف جمهوری اسلامی نیز همین اتهام را متوجه نیروهای سیاسی کُرد ایرانی میکنند.
کاربر دیگری نیز در واکنش به این اعدامها نوشت که «صدای مردم را نمیتوان اعدام کرد.»
