آژانس بین المللی انرژی اتمی، نهاد سازمان ملل متحد ناظر بر برنامه های هستهای، روز پنجشنبه، در یک گزارش به کشورهای عضو، خاطرنشان کرد که به رغم سه ماه عملیات نظامی ایالات متحده و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، هیچگونه تغییر عمدهای در ارزیابی این نهاد از برنامه هستهای این کشور مشاهده نمیشود.
آژانس بین المللی انرژی اتمی، در نخستین گزارش خود درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی، از یک روز پیش از آغاز حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل در پایان بهمنماه ۱۴۰۴ تاکنون، بار دیگر از تهران خواسته است در مورد سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده که محل آن روشن نشده، توضیح دهد. از یک سال پیش و آغاز حملات پیشین آمریکا و اسرائیل از جمله به تاسیسات اصلی هستهای جمهوری اسلامی، محل نگهداری این ذخائر نامعلوم مانده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بارها اعلام کردهاند که نابودی برنامه هستهای ایران یکی از اهداف اصلی حملات جدیدی بوده که در پایان بهمن ۱۴۰۴ آغاز شد.
ذخایر اورانیوم غنیشده رژیم ایران و اصرار ترامپ برای واگذاری آن، یکی از مهمترین موارد اختلاف در مذاکرات میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی برای پایان دادن به جنگ بوده است. به تازگی، تلاشها بیشتر بر دستیابی به یک توافق مقدماتی متمرکز بوده که بررسی مسائل هستهای را به آینده موکول میکند.
گزارش محرمانه آژانس درباره جمهوری اسلامی، یکی از دو گزارشی بود که روز پنجشنبه، پیش از نشست فصلی هفته آینده شورای ۳۵ گانه حکام این نهاد، منتشر و به دست خبرگزاری رویترز رسید. این گزارشها حاکی از آن است که نسبت به برآوردهای پیشین در اواخر بهمنماه ۱۴۰۴ و درست پیش از آغاز جنگ اخیر، تنها تغییرات بسیار اندکی [در شرایط حاکم بر برنامه هستهای جمهوری اسلامی] صورت گرفته است.
در این گزارش آمده است: «مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، به ایران تاکید کرده است که اجرای مفاد موافقتنامه پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (اِن.پی.تی) ضروری و فوری است و ایران تحت هیچ شرایطی نمیتواند آنرا به حال تعلیق دربیاورد.»
از آغاز بمباران تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی توسط اسرائیل و ایالات متحده در خردادماه ۱۴۰۴ ، آژانس بینالمللی انرژی اتمی نتوانسته از این مراکز بازدید کند. رژیم ایران هم هنوز سرنوشت ذخائر اورانیوم با غنای پایین و اورانیوم با غنای بالا (اِل.ای.یو و اِچ. ای. یو) را به آژانس اطلاع نداده است. این ذخائر که تا سطح ۶۰ درصد غنی سازی شده، تنها یک گام کوتاه تا غنای ۹۰ درصد فاصله دارد که مورد نیاز برای مصارف تسلیحاتی است.
در این گزارش آمده: «در ملاحظات ایمنی، عدم دسترسی آژانس برای راستیآزمایی ذخایر اورانیوم اعلام شده (با غنای بالا و اورانیوم با غنای پایین)، یک سال مدت زمانی بسیار طولانی است. این مساله، در چارچوب اصول موافقتنامه ان پی تی و برنامههای هستهای، مایه نگرانی است.»
فقدان نظارت بر این مواد برای چنین مدت طولانی، به از دست رفتن امکان ردیابی آنها یا به گفته آژانس، ادامه اطلاعرسانی، منجر میشود.
آژانس بین المللی با اشاره به مراکز هسته ای جمهوری اسلامی که هدف حمله آمریکا و اسرائیل درخرداد سال گذشته قرار گرفته یا آسیب دیده اند، می گوید: «نبود استمرار در اطلاعرسانی به آژانس در مورد تمامی مواد هستهای که پیشتر در تاسیسات آسیب دیده ایران اعلام شده بودند، باید با بیشترین فوریت ممکن مورد رسیدگی قرار گیرد.»
