انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز پیاس۷۵۲ اعلام کرد که پس از شش سال و نیم پیگیری و رایزنی، ضمیمهٔ ۱۳ کنوانسیون شیکاگو، مربوط به تحقیقات ایمنی سوانح هوایی، اصلاح میشود، تغییری که به گفتهٔ این انجمن میتواند مانع تکرار وضعیتی شود که در آن کشور متهم یا دارای تضاد منافع، خود مسئول هدایت تحقیقات ایمنی شود.
پرواز پیاس۷۵۲ هواپیمایی اوکراین بامداد ۱۸ دی ۱۳۹۸، دقایقی پس از برخاستن از فرودگاه تهران، با شلیک دو موشک سپاه پاسداران سرنگون شد و همهٔ ۱۷۶ سرنشین آن جان باختند.
بر اساس مقررات موجود در ضمیمهٔ ۱۳ کنوانسیون شیکاگو، مسئولیت اصلی تحقیقات ایمنی بر عهدهٔ کشوری قرار گرفت که سانحه در قلمرو آن رخ داده بود؛ یعنی جمهوری اسلامی ایران.
انجمن خانوادههای جانباختگان در بیانیهٔ خود نوشت که این چارچوب حقوقی، که طی دههها برای رسیدگی به فجایع هوانوردی به کار میرفت، در پروندهٔ سرنگونی پرواز پیاس۷۵۲ «اَلکن و ناکافی» بود و عملاً «پروندهٔ تحقیقات دربارهٔ قتلی جمعی به دست قاتلان افتاد».
بر اساس نامهای که به گفتهٔ انجمن از سوی وزیر ترابری کانادا دریافت شده، اصلاحیهٔ تازه ایکائو برای نخستین بار به مسئله تضاد منافع در تحقیقات ایمنی پس از سرنگونی هواپیما پرداخته است.
این اصلاحیه همچنین راهکارهایی برای حفظ استقلال تحقیقات پیشنهاد میدهد؛ از جمله واگذاری تحقیقات ایمنی به دولتی دیگر و ارائهٔ بهموقع اطلاعات واقعی و تأییدشده به افکار عمومی.
پس از سرنگونی هواپیما، جمهوری اسلامی سه روز هرگونه نقش خود در حادثه را رد کرد و علت سقوط را نقص فنی اعلام کرد. اما در نهایت تحت فشار شواهد و تحقیقات مستقل، مقامهای جمهوری اسلامی تأیید کردند که هواپیما با موشک سرنگون شده است.
در همان زمان یکی از بحثبرانگیزترین مسائل، نحوه انجام تحقیقات بود.
استیون مککینون، وزیر ترابری کانادا، در نامهٔ تازۀ خود خطاب به انجمن خانوادهها، از «پیگیری و تلاشهای مستمر» آنان پس از سرنگونی پرواز پیاس۷۵۲ قدردانی کرده و این تغییر در ضمیمهٔ ۱۳ را نشانهای از تلاش خانوادهها برای زنده نگه داشتن یاد جانباختگان دانسته است.
به گفتهٔ انجمن خانوادههای جانباختگان، این اصلاحیه از نوامبر ۲۰۲۸ برای دولتها لازمالاجرا خواهد شد تا کشورها فرصت داشته باشند سازوکارهای داخلی خود را با مقررات تازه هماهنگ کنند.
انجمن در پایان بیانیهٔ خود تأکید کرده است که مأموریتش تنها دادخواهی برای جانباختگان پرواز پیاس۷۵۲ نیست، بلکه «تضمین امنیت جان انسانها در آینده» را نیز در بر میگیرد.
این انجمن بار دیگر اعلام کرد که تا رسیدن به حقیقت و عدالت، عاملان سرنگونی این هواپیما را «نه فراموش میکند و نه میبخشد».
در میان قربانیان، شهروندان ایران، کانادا، اوکراین، بریتانیا، افغانستان و سوئد حضور داشتند.
