خبرگزاری مهر گزارش داد دبیر انجمن صنعت بستهبندی گوشت و مواد پروتئینی کشور، گفته است امسال «نیاز به واردات گوشت قرمز نداریم» چون تولید داخل میتواند نیاز بازار را پوشش دهد؛ اما دلیل اصلی این وضعیت، نه افزایش تولید، بلکه کاهش شدید تقاضاست.
به گفته مسعود رسولی، بازار تقاضای گوشت قرمز نسبت به سال گذشته حدود ۵۰ درصد کاهش یافته و به همین دلیل جمعیت دام داخل برای تأمین نیاز فعلی بازار کافی است.
این کاهش فقط در گوشت قرمز دیده نمیشود. رسولی گفته آمار جوجهریزی فروردین ۱۴۰۴ حدود ۱۶۰ میلیون قطعه بوده، اما در فروردین ۱۴۰۵ به حدود ۱۰۰ میلیون قطعه رسیده؛ یعنی تولید گوشت مرغ هم بین ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش یافته است.
همچنین آمارهای فائو نشان میدهد به رغم افزایش جمعیت ایران، مصرف گوشت قرمز ایران در سال گذشته نسبت به سال ۲۰۱۰ یک سوم افت کرده و به ۴۲۴ هزار تن سقوط کرده است
این همزمانی کاهش تولید و کاهش تقاضا نشان میدهد بازار پروتئین ایران وارد مرحلهای شده که مصرفکننده دیگر توان خرید ندارد و تولیدکننده نیز با بازار ضعیفتری روبهروست.
روند کلی بازار خوراکیها نیز همین تصویر را تأیید میکند. دادههای تورمی فروردین نشان میدهد کاهش تقاضای گوشت قرمز فقط یک تغییر رفتاری در بازار نیست، بلکه بخشی از فشار گستردهتر بر سفره خانوار است.
مرکز آمار تورم نقطهبهنقطه فروردین را ۷۳.۵ درصد و تورم سالانه را ۵۳.۷ درصد اعلام کرده، در حالی که تورم نقطهای خوراکیها در روایتهای منتشرشده از جزئیات مرکز آمار به حدود ۱۱۵ درصد رسیده است.
در بازار لبنیات نیز فشار قیمتی تازهای در راه است. ایسنا گزارش داده بر اساس مصوبه وزارت جهاد کشاورزی، قیمت هر کیلوگرم شیر خام درب دامداری با ۳.۲ درصد چربی به ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است.
این افزایش مستقیماً روی قیمت شیر، ماست، پنیر و دیگر محصولات لبنی اثر میگذارد. پیشتر هم سخنگوی صنایع لبنی ایران از کاهش حدود ۱۰ درصدی مصرف لبنیات از ابتدای سال و افت قدرت خرید خانوارها بهعنوان عامل اصلی آن خبر داده بود.
برنج هم از همین مسیر خارج نشده است. دنیای اقتصاد پیشتر نوشته بود در چهار سال اخیر، جهش قیمت برنج و تورم بیش از ۴۰۰ درصدی باعث شده سرانه مصرف برنج به حدود ۲۷ کیلوگرم کاهش یابد.
گزارشهای تازهتر بازار نیز نشان میدهد خانوادهها برای کنار آمدن با قیمتها، به خرید کمتر، استفاده از برندهای اقتصادیتر یا ترکیب برنج ایرانی با نوع خارجی روی آوردهاند.
در بازار میوه نیز گرانی به مرحلهای رسیده که مصرف را از خرید روزمره به خرید گزینشی تبدیل کرده است. خبرآنلاین در گزارش قیمتهای ۲۳ اردیبهشت نوشت برخی میوهها مانند زردآلو، چغاله بادام و گوجهسبز در محدوده ۴۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان عرضه شدهاند و موز نیز در بازار میوههای وارداتی تا ۳۳۰ هزار تومان قیمتگذاری شده است.
روند حاکم بر بازار مواد غذایی نشان میدهد که جریان جاری دیگر فقط کاهش مصرف نیست؛ نشانه فقر غذایی است. بازار از بیرون شاید کمبود مطلق نشان ندهد، اما درون خانهها حذف آغاز شده است.
گوشت کمتر، لبنیات کمتر، برنج کمتر، میوه کمتر. قفسهها هنوز پر به نظر میرسند، اما توان خرید خالی شده است. این همان تنگی نفس معیشت است؛ جایی که خانوار نه از سر انتخاب، بلکه از سر ناتوانی، از بازار مواد غذایی عقب مینشیند.
