نشست ترامپ شی: تله توسیدید چیست که رئیس جمهور چین به رئیس دولت آمریکا درباره آن هشدار داد؟ – هندوستان امروز

دونالد رئیس جمهور ایالات متحده در اولین سفر خود به چین در نه سال اخیر ترامپ با همتای چینی خود شی جین پینگ به عنوان بخشی از نشست دو روزه در پکن با هدف تثبیت روابط دوجانبه و کاهش تنش‌های اقتصادی که در دوره دولت دوم ترامپ به اوج خود رسیده بود. شی در سخنان افتتاحیه خود یک پیام برای ترامپ داشت. آمریکا باید بر تله توسیدید غلبه کند.

شی در واقع از اصطلاحی استفاده کرد که توسط دانشمند علوم سیاسی آمریکایی گراهام آلیسون رایج شد.

رئیس جمهور چین به توسیدید، مورخ یونان باستان اشاره می کرد که در مورد جنگ پلوپونز، یک درگیری 2400 ساله بین ایالت های شهرهای باستانی آتن و اسپارت برای تسلط بر سرزمین اصلی یونان نوشت. اصطلاح تله توسیدید توسط دانشمند علوم سیاسی آمریکایی گراهام آلیسون در سال 2012 برای توصیف گرایش آشکار به جنگ زمانی که یک قدرت نوظهور تهدید می کند یک قدرت بزرگ موجود را به عنوان یک هژمون منطقه ای یا بین المللی جابجا کند، رایج شد.

شی جین پینگ پرسش اصلی پیش روی هر دو کشور را اینگونه مطرح کرد: “آیا چین و ایالات متحده می توانند از تله توسیدید عبور کرده و الگوی جدیدی از روابط بین کشورهای بزرگ ایجاد کنند؟”

در اصل، پیام شی واضح بود: حتی زمانی که پکن به طور چشمگیری به مطابق با قدرت اقتصادی و نظامی واشنگتن، ایالات متحده نباید چین را به عنوان یک رقیب یا دشمن اجتناب ناپذیر ببیند. در عوض، هر دو طرف باید مشارکت را به جای تقابل، همکاری را به جای رقابت با مجموع صفر انتخاب کنند.

تله توسیدید چیست؟

اصطلاح تله توسیدید توسط دانشمند علوم سیاسی آمریکایی گراهام آلیسون در سال 2012 رایج شد (و بعداً در کتاب تأثیرگذار وی به مقصد جنگ در سال 2017 گسترش یافت). این کتاب مستقیماً از نوشته‌های توسیدید، مورخ یونان باستان، نشأت می‌گیرد.

توسیدید تاریخ جنگ پلوپونز را نوشت که شرح مفصلی از درگیری ویرانگر بین دو اتحاد رقیب درگرفت: اتحادیه دلیان به رهبری آتن و اتحادیه پلوپونزی به رهبری اسپارت. این جنگ 27 سال به طول انجامید و در نهایت هر دو قدرت بزرگ را تضعیف کرد و به دوران طلایی یونان کلاسیک پایان داد.

پس از اینکه یونانیان با موفقیت دومین حمله ایرانیان را در سال 480 قبل از میلاد دفع کردند، آتن و اسپارت به عنوان دو قدرت مسلط در جهان یونان ظاهر شدند. آتن به سرعت به یک امپراتوری دریایی و تجاری قدرتمند تبدیل شد، ثروت ساخت، نفوذ خود را گسترش داد و قدرت خود را در سراسر دریای اژه نشان داد. این تغییر توازن قدرت موجود را مختل کرد و ناراحتی عمیقی را در اسپارت، هژمون سنتی مستقر در زمین ایجاد کرد.

همانطور که توسیدید به طرز معروفی اظهار داشت: “رشد قدرت آتن و زنگ خطری که این امر در Lacedaemon (اسپارتا) ایجاد کرد، جنگ را اجتناب ناپذیر کرد.

آلیسون از این بینش باستانی برای توصیف یک الگوی تکرارشونده و خطرناک در روابط بین‌الملل استفاده کرد: وقتی یک قدرت در حال ظهور تهدید می‌کند یک قدرت حاکم مستقر را جابجا می‌کند، استرس ساختاری و ترس ایجاد شده اغلب اجتناب از درگیری خشونت‌آمیز را دشوار می‌کند.

آلیسون در تحقیقات خود در مرکز بلفر هاروارد، 16 مورد تاریخی را در طول 500 سال گذشته بررسی کرد، زمانی که یک قدرت در حال ظهور قدرت حاکم را به چالش کشید. در 12 مورد از 16 مورد، نتیجه جنگ بود.

نکته مهم این است که تله توسیدید نمی گوید که جنگ بین یک قدرت در حال ظهور و یک قدرت مسلط اجتناب ناپذیر است. بلکه به عنوان یک هشدار در مورد فشارهای ساختاری که در طول انتقال قدرت بزرگ ظاهر می شود عمل می کند. این فشارها معمولاً ناشی از جاه طلبی و تمایل رو به رشد قدرت در حال ظهور برای تغییر شکل نظم بین المللی موجود است. و ترس، ناامنی و عزم قدرت مستقر برای حفظ سلطه خود.

تله توسیدید و رقابت آمریکا و چین

این مفهوم اغلب در روابط مدرن ایالات متحده و چین به کار می رود، زیرا بسیاری از تحلیلگران شباهت هایی را بین آتن باستان و اسپارت و تغییر تعادل جهانی امروزی بین واشنگتن و پکن مشاهده می کنند.

برای دهه‌ها پس از جنگ سرد، ایالات متحده ابرقدرت بلامنازع جهان باقی ماند و بر امور مالی، قدرت نظامی، فناوری و نهادهای بین‌المللی تسلط داشت. با این حال، رشد اقتصادی چشمگیر چین در چهار دهه گذشته، به طور فزاینده ای این سلطه را به چالش کشیده است.

پکن توانایی های نظامی خود را گسترش داده، جاه طلبی های فناوری خود را عمیق تر کرده، نفوذ جهانی خود را از طریق افزایش داده است. ابتکاراتی مانند ابتکار کمربند و جادهو تبدیل به رقیب مستقیم ایالات متحده در زمینه های مختلف از هوش مصنوعی و نیمه هادی ها تا تجارت و قدرت دریایی در هند و اقیانوس آرام شود.

این افزایش سریع به تشویش فزاینده در واشنگتن دامن زده است. دولت های متوالی ایالات متحده، از جمله دولت های تحت رهبری ترامپ و جو بایدن، بر چین تعرفه وضع کرده اند، محدودیت‌های فناوری را تشدید کرد، مشارکت‌های نظامی را در آسیا تقویت کرد و به دنبال کاهش وابستگی به زنجیره‌های تامین از پکن بود.

حامیان تئوری تله توسیدید استدلال می کنند که این تنش ها منعکس کننده پویایی کلاسیک قدرت در حال ظهور است که یک هژمون مستقر را به چالش می کشد. چین به دنبال نفوذ و به رسمیت شناختن بیشتر متناسب با قدرت خود است، در حالی که ایالات متحده از از دست دادن سلطه استراتژیک طولانی مدت خود می ترسد.

با این حال، منتقدان نسبت به تلقی این نظریه به عنوان سرنوشت احتیاط می کنند. برخلاف آتن و اسپارت باستان، ایالات متحده و چین از لحاظ اقتصادی عمیقاً به هم مرتبط هستند، دارای سلاح های هسته ای هستند و در یک سیستم بین المللی به شدت جهانی شده عمل می کنند. بسیاری استدلال می کنند که این عوامل انگیزه های قوی برای اجتناب از درگیری نظامی مستقیم، حتی در میان رقابت شدید ایجاد می کنند.

اما تا آنجا که به شی جین پینگ مربوط می شود، پیام پشت استناد به تله توسیدید ساده است: واشنگتن به جای اینکه پکن را به عنوان رقیبی که باید مهار شود نگاه کند، باید چین را به عنوان یک قدرت برابر برای تعامل با آن بشناسد.

– به پایان می رسد