در ادامهٔ چانهزنی ایران و آمریکا بر سر راهحلی برای پایان جنگ، رئیسجمهور آمریکا رسیدن به توافق را «بسیار محتمل» توصیف کرده و تهران هنوز از بررسی پیشنهاد سخن میگوید.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، شامگاه چهارشنبه، ۱۶ اردیبهشت، گفت که پس از «گفتوگوهای بسیار خوب» در ۲۴ ساعت گذشته، دستیابی به توافقی با ایران برای پایان دادن به جنگ «بسیار محتمل» است.
این چندمین موضعگیری رئیسجمهور آمریکا دربارهٔ روند مذاکرات با ایران در این روز بود. او ساعتی پیشتر در سخنرانی خود در کاخ سفید گفته بود: «ما با افرادی (در ایران) سر و کار داریم که بسیار خواهان رسیدن به توافق هستند.»
این در حالی است که سخنگوی وزارت خارجهٔ جمهوری اسلامی در همین روز گفت که تهران هنوز در حال بررسی پیشنهاد آمریکا است.
وبسایت اکسیوس و خبرگزاری رویترز روز چهارشنبه بهشکل جداگانه بهنقل از منابع آگاه اعلام کردند که واشینگتن و تهران به یک «یادداشت تفاهم یکصفحهای» برای پایان دادن به جنگ نزدیک شدهاند.
رویترز بهنقل از منبع خود در پاکستان که نقش میانجی گفتوگوها میان ایران و آمریکا را بازی میکند، میگوید که بر اساس این تفاهمنامه، دو طرف یک ماه مذاکرهٔ مشروح را آغاز خواهند کرد «تا به توافق کامل برسند».
بهنوشتۀ رویترز، گرچه در این تفاهمنامه هیچیک از دو طرف فعلاً با هیچ شرطی موافقت نکردهاند، با این حال به خواستههای کلیدی واشینگتن هم در آن که بارها در گذشته بر آنها تأکید کرده اشارهای نشده است؛ خواستههایی چون محدودیت در برنامهٔ موشکی حکومت ایران یا پایان حمایتش از گروههای نیابتی در منطقه.
بر اساس گزارش رویترز، در تفاهمنامه حتی به تعلیق فعالیت هستهای ایران یا بازگشایی تنگهٔ هرمز هم که توسط سپاه پاسداران بسته شده اشاره نشده است.
این در حالی است که رئیسجمهور ایالات متحده روز چهارشنبه بار دیگر تأکید کرد که آمریکا اورانیوم غنیشدۀ ایران را خواهد گرفت.
ایران هنوز بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصدی دارد که بهگفتۀ مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به احتمال زیاد در تأسیسات بمبارانشده طی جنگ ۱۲ روزه در سال گذشته مدفون شده است.
در مقابل گزارش رویترز، روزنامهٔ والاستریت جورنال روز چهارشنبه گزارشی با جزئیات مربوط به تفاهمنامه منتشر کرد که میتواند دلیل تأکید تهران بر بررسی پیشنهاد آمریکا و همینطور واکنش تند یک مقام مجلس شورای اسلامی به این پیشنهاد باشد.
رسانههای حکومتی در ایران از جمله خبرگزاری فارس بهنقل از ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، نوشتند که متن پیشنهاد که هنوز رسماً تأیید نشده «لیست آرزوهای آمریکاییهاست تا یک واقعیت».
بر اساس گزارش والاستریت جورنال از جزئیات پیشنهاد، تهران باید ثابت کند که بهدنبال سلاح اتمی نیست، تأسیسات فردو و نطنز و اصفهان را برچیند، فعالیت زیرزمینی هستهای را متوقف کند، و همینطور بپذیرد که غنیسازی را تا ۲۰ سال متوقف کند.
اینها بخشی از شروطی است که تهران تاکنون با آنها موافقت نکرده است.
همزمان، در داخل ایران، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و مذاکرهکنندهٔ ارشد ایران در دور اول مذاکرات با آمریکا در اسلامآباد، روز چهارشنبه در فایلی صوتی گفت که واشینگتن با اجرای محاصرهٔ دریایی و فشار اقتصادی قصد دارد «ما را تسلیم کند» و دربارهٔ تأثیر این فشارها بر وضعیت جامعه ابراز نگرانی کرد.
او در این فایل صوتی که رسانههای ایران روز چهارشنبه منتشر کردند، گفت: «ما احتمال حملهٔ نظامی و مخصوصاً حملات تروریستی را کم نمیدانیم، اما آن بخشی از طراحی دشمن که به جامعه بازمیگردد، ضعیفکردن ایران از درون است.»
وزیر خزانهداری آمریکا روز یکشنبه اعلام کرد که دولت دونالد ترامپ همزمان با جنگ، «محاصرهٔ اقتصادی» علیه ایران را ترتیب داده و در حال «خفه کردن» حکومت ایران است. او مدعی شد که جمهوری اسلامی حتی قادر نیست حقوق سربازان خود را بپردازد.
شبکهٔ تلویزیونی سیانان روز پنجشنبه بهنقل از یک منبع نوشت که باید انتظار داشت تهران در همین روز به پیشنهاد واشینگتن پاسخ دهد. این خبر پس از آن منتشر میشود که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه اعلام کرد که ممکن است توافق با ایران برای پایان دادن به جنگ پیشِ روی او به چین حاصل شود.
ترامپ قرار است هفتهٔ آینده در سفری رسمی که تاکنون یک بار به تعویق افتاده به پکن سفر کند؛ پایتخت یکی از مهمترین حامیان تهران و مشتریان نفت ایران.
