ضربالاجل شصتروزهای که دونالد ترامپ برای دریافت مجوز کنگره جهت ادامۀ جنگ با ایران، با آن روبرو بود، جمعه یازدهم اردیبهشتماه، ساعت هفتونیم صبح به وقت تهران، نیمهشب به وقت واشینگتن به انتها رسید.
با وجود این انتظار نمیرود که این تحول، به ختم فوری جنگ منجر شود.
دورۀ شصت روزه از دو ماه پیش، زمانی که دونالد ترامپ کنگره را از حملات هوایی به ایران مطلع کرد، آغاز شد و بر اساس آن، دولت آمریکا مکلف بود که یا در این فاصله مجوز کنگره برای ادامۀ جنگ را بهدست آورد و یا فتیلۀ درگیری نظامی با ایران را پایین بکشد.
نظر به اینکه کنگره مجوز مورد اشاره را صادر نکرده است، حالا با پایان مهلت دو ماهه، کنگره میتواند کاخ سفید را به تخلف از قانون اساسی متهم کند.
دموکراتهای کنگره هشدار داده بودند که اقدام دونالد ترامپ در حمله به ایران، تا قبل از سررسید ضربالاجل هم با مشکلات قانونی مواجه بوده و از حالا به بعد، به منزلۀ «تخطی آشکار از قانون» خواهد بود.
چاک شومر، رهبر دموکراتها در سنای ایالات متحده به همکاران جمهوریخواهش هشدار داده بود که در صورت عبور از دورۀ شصت روزه، «هیچ تردید و اما و اگری دربارۀ نقض قانون اختیارات جنگ از سوی دونالد ترامپ باقی نخواهد ماند».
دولت آمریکا اما این تقسیر را رد کرده و استدلال میکند که آتشبسی که از حدود سه هفتۀ پیش از سوی دونالد ترامپ اعلام شد، عملاً زمان را در ارتباط با دورۀ شصت روزه، متوقف کرده است.
پیت هِگسِت وزیر دفاع ایالات متحده روز پنجشنبه دهم اردیبهشتماه، با همین استدلال خطاب به اعضای کنگره گفت که دولت معتقد است که در دورۀ توقف درگیری، «ساعت ۶۰ روزه، بهشکل موقت یا حتی دائم» از کار باز میایستد.
دموکراتهای کنگره اما این تفسیر را رد کرده و میگویند با قانون، مطابقت ندارد.
در حالیکه دهها هزار نیروی آمریکایی در خاورمیانه مستقر شده اند و فشار هزینههای سیاسی و اقتصادی این جنگ، روز به روز بیشتر در خاک آمریکا و بر سر سفرۀ مالیاتدهندگان آمریکایی احساس میشود، اختلاف نظر کنگره و دولت بر سر قانون اختیارات جنگ، قانونی که بیش از نیم قرن پیش و در واکنش به جنگ ویتنام تصویب شد، اقتدار کنگره را به بوتۀ آزمایش گذاشته است.
مجلس سنا روز پنجشنبه، یک قطعنامۀ دیگر دموکراتها برای سلب اختیارات ترامپ در زمینۀ جنگ و وادار کردن رئیسجمهور به پایاندادن به درگیری نظامی با ایران را رد کرد.
فرا رسیدن زمان موعود
با وجود اینکه اکثر جمهوریخواهان تاکنون از اقدامات دونالد ترامپ حمایت کردهاند، اما با انقضای دورۀ شصت روزه، برخی از چهرههای سرشناس این حزب هم نسبت به ادامۀ جنگ، حس خوبی ندارند.
تعدادی از جمهوریخواهان کنگره هم نشانههایی از احتمال بازنگری در حمایت خود از رئیسجمهور بروز داده و گفتهاند تنها در صورت صدور مجوز کنگره، یا دستکم حصول اطمینان از وجود یک استراتژی روشن در دولت در قبال این جنگ، همچنان با رئیسجمهور همراهی خواهند کرد.
از جمله جان کرتیس، سناتور جمهوریخواه یوتا، که تأکید کرده بود سررسید دورۀ ۶۰ روزه، نیازمند «اقدام عملی» است و حالا هشدار داده که دولت برای ادامۀ عملیات نظامی، باید مطابق با قانون اساسی موافقت کنگره را بهدست آورد.
جان کرتیس روشن کرده بود که بدون موافقت کنگره، از ادامۀ عملیات نظامی حمایت نخواهد کرد.
با وجود این، به رغم افزایش فشار همزمان با فرا رسیدن ضربالاجل، تلاشها برای توقف جنگ هم تاکنون به درهای بسته خوردهاند. حتی اگر یک لایحۀ تدوینشده از سوی دموکراتها در سنا تصویب شود، همچنان به تأییدیه مجلس نمایندگانی که در کنترل جمهوریخواهان است، نیاز خواهد داشت و ممکن است دونالد ترامپ آنرا وتو کند.
قانون اختیارات جنگی بهندرت توانسته جلوی ورود روسای جمهور به جنگ و ادامۀ عملیات نظامی را بگیرد؛ چراکه معمولاً دادگاهها علاقهای به مداخله در این موضوع نداشتهاند و اختلاف دیدگاه دولت و کنگره، عموماً به فضای سیاسی محدود مانده است. با این وجود، دموکراتها امیدشان را از دست ندادهاند؛ بخصوص حالا و با عبور از ضربالاجل شصت روزه.
سناتور آدام شیف، که لایحۀ پیشنهادیاش، روز پنجشنبه، درست در آستانۀ اتمام ضربالاجل ناکام ماند، میگوید برخی از سناتورهای جمهوریخواه نشانههایی بروز داده بودهاند که در صورت به پایان رسیدن دورۀ شصت روزه، ممکن است بر خلاف نظر دولت و حزبشان، از توقف جنگ حمایت کنند.
این سناتور دموکرات میگوید پس از دو ماه جنگ، کشتهشدن سیزده سرباز آمریکایی و هدر رفتن میلیاردها دلار پول مالیاتدهندگان، «وقتش رسیده که درک کنیم و بپذیریم که این عملیات نظامی، ارزش بهایی که برایش پرداختهایم را نداشته است».
