پیامدهای اقدام جمهوری اسلامی در نزدیک به شصت روز قطع مداوم و کامل اینترنت در ایران بعد از تعطیلی و نابودی کسب و کارها و فروشگاههای کوچک اکنون به موج اخراجهای گروهی در شرکتهای بزرگ رسیده تا آنجا که حتی وزیر ارتباطات هم «قطع اینترنت را تهدید مستقیم اشتغال و معیشت دستکم ۱۰ میلیون نفر» توصیف کرد و نسبت به «پیامدهای اجتماعی و اقتصادی عمیق» آن هشدار داد.
ستار هاشمی، وزیر ارتباطات، روز دوم اردیبهشت گفت که «حدود ۱۰ میلیون نفر، عمدتا از طبقات متوسط و پایین جامعه، به طور مستقیم درگیر فعالیتهایی هستند که نیازمند ارتباطات پایدار دیجیتال است.»
او هشدار داد که ادامه قطع اینترنت «بهمعنای تهدید مستقیم اشتغال این جمعیت گسترده است» و این وضعیت میتواند «پیامدهای اجتماعی و اقتصادی عمیقی» در پی داشته باشد.
موج بزرگ اخراج در کسب و کارهای اینترنتی
اولین کسب و کارهایی که تحت تاثیر قطع اینترنت در ایران قرار گرفتند فروشگاههای اینستاگرامی هستند که تعداد آنها حدود ۷۰۰ هزار فروشگاه اینستاگرامی برآورد میشود.
پس از آن بسیاری از کسب و کارهای اینترنتی، شرکتهای متکی به اینترنت و استارتاپها در معرض تعطیلی و کاهش فعالیت و اخراج نیروها قرار گرفتند.
مرور پستهای فارسی در شبکه ایکس نشان میدهد که در چند هفته اخیر به ویژه از پانزدهم فروردین تاکنون، هزاران پست درباره نابودی کسب و کارهای اینترنتی و استارتاپها و همچنین موج گسترده «اخراج» و «تعدیل» نیروی کار شرکتهای متکی به فناوری دیجیتال در ایران بر اثر «قطع اینترنت» منتشر شده است.
دامنه این اخراجها البته در چند روز گذشته به شرکتهای بزرگ و پلتفرمهای فعال در ایران نیز رسیده است.
برای نمونه خبرگزاری ایلنا گزارش داد که «از ۳۱ فروردین روند خروج تعداد قابل ملاحظهای از کارکنان مجموعه دی جی کالا» آغاز شده و «تعداد افرادی که در این مرحله با خطر بیکاری مواجه شدهاند به چند صد نفر میرسد.»
هر چند مدیرعامل این شرکت در شبکه ایکس شمار نیروهای اخراج شده را ۲۰۰ نفر اعلام کرد، اما دامنه آن میتواند کسب و کار ۴۶۶ هزار فروشنده این مجموعه را هم تحت تاثیر قرار دهد.
هزاران شرکت و کسب و کار آنلاین ریز و درشت در ایران اکنون به دنبال حدود دو ماه قطع کامل اینترنت وضعیت مشابهی دارند.
همزمان رئیس اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی هم هشدار داد که قطع اینترنت یک «شوک مستقیم و چندلایه» به اقتصاد ایران وارد کرده که فقط به حوزه ارتباطات محدود نمیشود، بلکه زنجیره تولید، توزیع، فروش، خدمات و حتی سطح اعتماد عمومی را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
قطع تعدادی از سامانههای حکومتی
در همین حال با وجود زیان چند صد هزار میلیارد تومانی به اقتصاد دیجیتال ایران و موج نابودی کسب و کارهای اینترنتی در کشور، پیامدهای قطع اینترنت گریبانگیر سامانههای حکومتی هم شده است.
تعدادی از سامانههای رسمی و مهم در ایران در پنجاه و چهارمین روز قطع اینترنت دچار اختلال شده و به خاطر مشکلات فنی از جمله «منقضی شدن گواهی امنیت» از دسترس خارج شدهاند.
سامانههایی چون ایران املاک، مرکز آمار، سازمان تنظیم مقررات رادیویی و سایتهای اتحادیه طلا و پژوهشگاه میراث فرهنگی از جمله این سامانهها هستند.
ادامه این وضعیت می تواند در روزهای آینده پایداری «شبکه ملی اطلاعات» یا همان اینترانت داخلی جمهوری اسلامی را هم با چالشهای جدی رو به رو کند.
ختم وعده رفع فیلترینگ پزشکیان به «قطع اینترنت» و «حکمرانی محلی مساجد»
اینترنت در ایران با مصوبه شورای عالی امنیت ملی به ریاست مسعود پزشکیان قطع شده است و دولت او بعد از کشتار هزاران معترض در خیابانها، اکنون رکوردار قطع اینترنت در ایران و جهان است.
این در حالی است که پزشکیان کمتر از دو سال پیش و در مناظرههای انتخاباتی گفته بود: «اینترنت را باید آزاد کنیم. من اگر انتخاب شدم جلوی فیلترینگ خواهم ایستاد و کسب و کارهای تعطیل شده را بازیابی خواهم کرد.»
با گذشت بیست و دو ماه از این وعده، اما در دولت خود پزشکیان تاکنون سه بار اینترنت در ایران به طور کامل و برای دهها روز قطع شده و اکنون سومین دور قطع اینترنت در دولت او در آستانه رسیدن به شصتمین روز است.
روز اول اردیبهشت در اوج قطع اینترنت، اما پزشکیان به یکی از «قرارگاههای مسجد محور» تهران رفت و با تاکید بر لزوم «ارتباط شبکهای مساجد»، گفت که در ایران هم باید چون دوران صدر اسلام «حکمرانی محلی مساجد» برقرار شود.
