سازمان دیدهبان حقوق بشر اعلام کرد حملات پهپادی و موشکی ایران به کشورهای منطقه خلیج فارس، در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل، جان غیرنظامیان را بهطور جدی به خطر انداخته و در مواردی اهداف غیرنظامی را بهطور غیرقانونی هدف قرار داده است.
دیدهبان حقوق بشر در بیانیهای که ۲۶ اسفند منتشر شد، با اشاره به آسیب به ساختمانهای مسکونی غیرنظامی، هتلها، فرودگاههای غیرنظامی و سفارتخانهها افزود این حملات «دستکم ۱۱ کشته و ۲۶۸ زخمی برجای گذاشته که بیشتر قربانیان کارگران مهاجر بودهاند».
جوی شی، پژوهشگر ارشد این نهاد حقوق بشری حقوق بشر، گفت: «مقامهای ایران بهجای عذرخواهی ظاهری، باید فوراً همهٔ اقدامات ممکن را برای حفاظت از غیرنظامیان در سراسر خلیج فارس انجام دهند.»
ایران از زمان آغاز حملات اسرائیل و آمریکا کشورهای حاشیۀ خلیج فارس را به بهانۀ حضور نیروهای آمریکایی در آنها هدف حملات موشکی و پهپادی قرار داده است. مناطقی در بحرین، کویت، عمان، عربستان سعودی و امارات متحدۀ عربی هدف قرار گرفتهاند.
دیدهبان حقوق بشر میگوید مواردی چون حمله به هتل فیرمونت پالم و مرکز مالی بینالمللی دوبی در امارات متحدۀ عربی را بررسی کرده و همچنین اطلاعات مربوط به حملات به فرودگاههای بینالمللی زاید، دوبی، فرودگاه بینالمللی کویت، ساختمانهای مسکونی و هتل کراون پلازا در بحرین، کنسولگری آمریکا در دوبی و سفارت آمریکا در ریاض را مرور کرده است.
پژوهشگران همچنین اطلاعاتی دربارهٔ حملات به دیگر مناطق غیرنظامی در امارات را بررسی کردند، اما نتوانستند تأیید کنند که آیا در هیچیک از این حملات اهداف نظامی وجود داشته است یا نه.
این نهاد حقوق بشری گفته است با ۱۶ نفر از جمله شاهدان، خبرنگاران، گردشگران و ساکنان شهرهای هدفقرارگرفته، و نیز اعضای خانوادۀ سه کارگر مهاجر که در بحرین و امارات کشته شدهاند، گفتوگو کرده است.
دیدهبان حقوق بشر در بیانیۀ خود به برخی اظهارات فرماندهان نظامی حکومت ایران اشاره کرده که از احتمال هدف قرار گرفتن مراکز مالی و اقتصادی کشورهای حاشیۀ خلیج فارس اشاره کرده و از آن ابراز نگرانی کرده است.
دیدهبان حقوق بشر اعلام کرد ۱۹ اسفندماه به مقامات جمهوری اسلامی و همچنین بحرین، کویت، عمان، عربستان سعودی و امارات متحدۀ عربی دربارهٔ این حملات نامه نوشته است.
بهگفتۀ این سازمان، مقامهای تهران در پاسخ نوشتند: «جمهوری اسلامی ایران ضمن رد قاطع ادعاهای بیاساس برخی کشورهای منطقه مبنی بر حمله ایران به آنها… بار دیگر تأکید میکند که عملیات دفاعیاش که پایگاهها و تأسیسات نظامی ایالات متحده در منطقه را هدف قرار میدهد، به هیچوجه متوجه حاکمیت یا تمامیت ارضی هیچیک از کشورهای منطقه نیست.»
دیدهبان حقوق بشر گفته است منتظر پاسخ کشورهای دیگر است.
بهگفتۀ این سازمان، حملات ایران مناطق پرجمعیت غیرنظامی، از جمله نقاط گردشگری محبوب بهویژه در امارات را هدف قرار داده است. دیدهبان حقوق بشر با اشاره به استفاده از پهپادهای انتحاری شاهد که از سوی ایران در حملات اخیر به کار گرفته میشوند، به قابلیت هدایتشوندگی آنها اشاره کرده و نوشته است «هرچند دقت دقیق این پهپاد مشخص نیست، اما سامانههای هدفگیری آن امکان هدایت نسبتاً دقیق به سوی اهداف بزرگ و زیرساختی را فراهم میکند.»
دیدهبان حقوق بشر با بیان اینکه «حقوق بشردوستانۀ بینالمللی همه طرفهای درگیر را ملزم میکند میان اهداف نظامی و غیرنظامیان تمایز قائل شوند و تنها اهداف نظامی را هدف قرار دهند»، افزوده است «طرفها باید همه اقدامات ممکن را برای کاهش تلفات غیرنظامی انجام دهند و اصل تناسب را رعایت کنند. حملاتی که با هدف ایجاد رعب در میان غیرنظامیان انجام شوند، ممنوع است و نقض جدی قوانین جنگ میتواند جنایت جنگی محسوب شود.»
بهگفتۀ این سازمان حقوق بشری، «برخلاف ادعای مقامهای ایران، صرف داشتن مالکیت یا ارتباط با آمریکا، یک شرکت را به هدف نظامی مشروع تبدیل نمیکند.»
جوی شی، از پژوهشگران ارشد دیدهبان حقوق بشر، میگوید: «به نظر میرسد پاسخ ایران شامل هدف قرار دادن غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی و ویران کردن زندگی و معیشت مردم در سراسر خلیج فارس است.»
