
در میانه تشدید گمانهزنیها درباره امکان وقوع حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، شماری از مقامات نظامی و برخی سیاستمداران اسرائیل، مشروعیت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر «دوران انتقالی» را برای ورود دوباره به جنگ با ایران در شرایط کنونی زیر سئوال بردند.
تشکیل دولت بعدی اسرائیل در پی انتخابات هفته گذشته این کشور سیاستمداران اسرائیلی را به خود مشغول کرده، و احزابی که موفق به ورود به پارلمان شدهاند، دیدارهای نمایندگان خود با اسحاق هرتسوگ، رئیسجمهور این کشور را برای مشورت درباره تشکیل ائتلاف دولت بعدی، از ۱۳ آبان آغاز میکنند.
کار تشکیل دولت ممکن است چند هفته تا بیش از سه ماه طول بکشد و در این دوره، دولت نتانیاهو به عنوان کابینه انتقالی، دارای اختیارات کافی قانونی برای ورود به عملیات تهاجمی یا دفاعی است، مشروط به آنکه ارتش و تشکیلات نظامی و امنیتی این کشور ضمن تفاهم با سیاستمداران حاکم چنین عملیاتی را ضروری بدانند.
با این حال شماری از نظامیان برجسته پیشین اسرائیلی تأکید کردهاند که آنها «هیچ فوریتی برای ورود اسرائیل به یک کارزار نظامی دیگر با ایران در روزها و هفتههای آتی نمیبینند».
گروه دیگری از این نظامیان ارشد نیز چنین رویداد احتمالی را «ماجراجویی» شخصی بنیامین نتانیاهو برای حفظ قدرت معرفی کردهاند.
در کنار این دسته از نظامیان پیشین، سیاستمدارانی از جناح مخالف نتانیاهو، مانند ژنرال ذخیره یائیر گولان، رهبر حزب «دموکراتها»، گفتهاند بنیامین نتانیاهو مشروعیتی برای ورود دوباره به یک رویارویی نظامی یا جنگ جدید با ایران را ندارد.
ژنرال گولان که پیش از ورود به دنیای سیاست معاون رئیس ستاد ارتش اسرائیل بود، یازدهم آبان باردیگر ادعا کرد که نتانیاهو در پی بهرهبرداری از شرایط نظامی برای «اهداف شخصی و محاسبات سیاسی خود برای حفظ قدرت» است.
او گفت لذا دولت بعدی باید زودتر از سوی مخالفان نتانیاهو تشکیل شود.
گادی آیزنکوت، ژنرال ذخیره و یکی از دو نامزد اصلی نخستوزیری نیز به ارتش اسرائیل گفته بود مقابل احتمال بهرهبرداری نتانیاهو از شرایط امنیتی برای اهداف سیاسی، «سد نفوذناپذیر» ایجاد کرده و اقدامات نظامی را تنها بر اساس نیازهای نظامی و امنیتی اسرائیل انجام دهد.
اهود باراک، نخستوزیر پیشین و رئیس اسبق ستاد ارتش، که دیگر سودای سیاست ندارد، ۱۱ آبان به رادیوی شبکه افام ۱۰۳ تلآویو وابسته به روزنامه معاریو گفت عمیقاً نگران است که «انگیزههای یک عملیات نظامی احتمالی در برابر ایران صرفاً از روی ملاحظات امنیتی و نیازهای نظامی اسرائیل نباشد و نتانیاهو برای حفظ قدرت چنین راهی را انتخاب کند».
باراک ادعا کرد که نتانیاهو سعی دارد اسرائیل را به یک «جنگ دروغین» بکشاند در حالی که «احتمال عدم موفقیت در جنگ، ایران را تقویت خواهد کرد». به گفته او، موضوع رویارویی با ایران باید به دولت بعدی که تشکیل میشود، واگذار شود.
آقای باراک اظهار داشت: «هیچ اطلاعاتی وجود ندارد که نیاز به اقدام فوری علیه ایران را الزامی کند؛ کاری که انجام آن در شش یا هشت هفته آینده- زمانی که دولت جدید روی کار آید، امکانپذیر نباشد» و اگر بخواهیم خودمان در شروع جنگ پیشدستی کنیم «باید با آرامش از خود بپرسیم هدف چیست و شانس دستیابی به آن چقدر است».
ژنرال ذخیره الیعزر چینی ماروم، فرمانده پیشین نیروی دریایی، که مخالفتی با نتانیاهو ندارد و به عنوان یک کارشناس امنیتی در رسانههای اسرائیل حضور دارد، میگوید یک حمله دیگر به ایران نیز رویکرد هستهای تهران را عوض نخواهد کرد و دستاوردی نخواهد داشت. او گفت: موضع من در مورد ضرورت چنین حملهای بدون شک منفی است.
ژنرال ماروم که اکنون محقق اندیشکده «سادات-بگین» است، دوشنبه به رادیوی وابسته به روزنامه معاریو گفت تحریمهای فلجکننده اقتصادی ایران دارد کار خودش را میکند؛ تورم، بیکاری، کمبود برق و گاز و انرژی و شرایط وحشتناک دیگری که ایران به آن افتاده، همگی ماحصل این تحریمهاست.
به گفته او، باید صبور بود و دید که این شرایط کار تغییر رژیم ایران را «عملی کند نه حملات هوایی بیشتر -بهوِیژه که آمریکا تنها در پی حملات کوتاهمدت است، آن هم در نبود اطلاعات کافی برای از بین بردن این حکومت، و لذا چنین جنگی بدون دستاورد خواهد بود».
ژنرال ماروم افزود: «حتی درصورت احتمال از بین بردن مجتبی (رهبر فعلی جمهوری اسلامی) و مهرههای حاکم کنونی در چنین جنگی، سپاه پاسداران باز تصمیم خواهد گرفت که رهبر بعدی چه فردی باشد که آن فرد قطعا ادامهدهنده استبداد افراطی حکومت آیتاللهها» خواهد بود».
راز زیمت، کارشناس اندیشکده مطالعات ملی اسرائیل نیز یکشنبه در مقالهای در وبسایت این نهاد نوشت حمله به زیرساختهای ایران تضمینکننده فروپاشی حکومت ایران نیست.
به نوشته او، چنین حملهای «ممکن است ایران را به یک کشور شکستخوردهتر تبدیل کند اما حکومتهای شکستخوردهتر هم میتوانند در طول زمان دوام بیاورند و همچنان تهدیدهای قابل توجه ایجاد کنند».
با وجود این دیدگاهها، اکثریتی از تحلیلگران در رسانههای اسرائیل تأکید دارند که احتمال جنگ جدید را بیشتر از بخت دستیابی ایران و آمریکا به یک توافق میدانند.
سیاستمداران حامی نتانیاهو مانند الی کوهن، وزیر انرژی و زیرساخت اسرائیل، نیز تأکید دارند که نتانیاهو هرگز از روی انگیزه شخصی بحران با ایران را مدیریت نکرده بلکه حفظ منافع ملی در دستور کارش بوده است.
دوشنبهشب، دانی دنون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل متحد، در سخنرانی در مجمع عمومی این سازمان موضع رسمی دولت انتقالی را در باره شرایط جاری منطقه بیان کرد.
او گفت تهران «برنامههای هستهای و موشکی را از سرگرفته، به کشتار مردم ایران ادامه داده و کشتیرانی آزاد جهانی را به گروگان گرفته است».
آقای دانون به حکومت ایران گفت: «اشتباه بزرگی مرتکب میشوید؛ تکبرتان منجر به سقوط خواهد شد و زمین زیرپایتان به لرزه درآمده است.» او خطاب به مردم ایران هم گفت «لحظه تعیین سرنوشت بهدست خود شما بسیار زود خواهد رسید».
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفتوگوی تلفنی شنبهشب خود با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را درباره ایران «بسیار خوب» نامید.
مایک هاکبی، سفیر آمریکا در اسرائیل، به شبکه ۱۲ تلویزیون اسرائیل گفت تنها دو نفر آگاهی قطعی دارند که باید در انتظار چه وضعیتی بود؛ رئیسجمهور آمریکا و نخستوزیر اسرائیل.
در آخرین دستورات منتسب به مجتبی خامنهای و گفتههای نظامیان و سیاستمداران جمهوری اسلامی در روزهای اخیر تأکید شده که ایران در پاسخ به هر حمله احتمالی مشترک آمریکا و اسرائیل، به منافع این دو کشور حمله خواهد کرد و پاسخ ایران این بار«فرامنطقهای» خواهد بود.





