رئیس‌جمهور آمریکا می‌گوید جمهوری اسلامی ایران خواهان توافق با واشینگتن است، اما برای دستیابی به چنین توافقی باید تضمین دهد که هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت.
دونالد ترامپ روز جمعه هشتم آبان در گفت‌وگو با رادیو «کی‌سی‌ام‌او» در کانزاس‌سیتی، با تأکید بر ضرورت دستیابی به این تضمین گفت: «آن‌ها می‌خواهند توافق کنند، اما ما به تضمینی نیاز داریم که هرگز سلاح هسته‌ای وجود نخواهد داشت».
او همچنین ابراز اطمینان کرد که جنگ با ایران به‌زودی پایان خواهد یافت، اما توضیح نداد که این اتفاق چگونه رخ خواهد داد.
رئیس‌جمهور آمریکا گفت: «این موضوع به‌زودی جمع خواهد شد».
ترامپ در بخش دیگری از این مصاحبه با اشاره به حملات نظامی آمریکا به ایران گفت که توان راداری و پدافند هوایی جمهوری اسلامی از بین رفته و رهبران آن نیز کشته شده‌اند.
او افزود: «رهبرانشان آن‌قدر از بین رفته‌اند که نمی‌دانیم با چه کسی مذاکره کنیم، اما این‌ها جزئیات کوچکی است».
رئیس‌جمهور آمریکا همچنین بار دیگر از توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ با ایران که در دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما امضا شد، انتقاد کرد و آن را مسیری برای دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای خواند.
ترامپ گفت اگر ایران به سلاح هسته‌ای دست یافته بود، شرایط کنونی بسیار متفاوت می‌بود.
این اظهارات هم‌زمان با تلاش‌های تازه برای دستیابی به توافق میان تهران و واشینگتن مطرح شده است.
خبرگزاری رویترز روز جمعه به نقل از یک مقام آگاه گزارش داد که میانجی‌گران قطری برای دومین بار در یک هفته به تهران سفر کرده‌اند تا گفت‌وگوها برای پایان دادن به جنگ را پیگیری کنند. به گفتۀ این مقام، تلاش‌های میانجی‌گرانه با هماهنگی واشینگتن انجام می‌شود.
گرگوری برو: سناریوی تشدید تنش‌ها بعد از انتخابات آمریکا محتمل‌تر است
گرگوری برو، تحلیلگر ارشد در مرکز تحقیقاتی «گروه اوراسیا» در آمریکا، در گفت‌وگو با رادیو فردا می‌گوید که سناریوی تشدید تنش‌ها پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا محتمل‌تر است.
او با بررسی چشم‌انداز روابط ایران و آمریکا و احتمال ازسرگیری درگیری‌های نظامی میان دو کشور گفت: «با توجه به وضعیت فعلی ایالات متحده و ایران، احتمالاً پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، به سمت تشدید تنش‌ها پیش می‌رویم. ایالات متحده در حال آماده‌سازی دور جدیدی از حملات به ایران، جابه‌جایی دارایی‌های اضافی در منطقه است، یک ناو هواپیمابر سوم در مسیر است و احتمالاً در اواخر نوامبر به آن‌جا خواهد رسید، دفاع هوایی اضافی در حال استقرار هستند و مهمات در حال وارد شدن هستند».
به گفته آقای برو، همه چیز نشان می‌دهد که ایالات متحده و همچنین اسرائیل فعالانه برای تشدید تنش پس از انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده آماده می‌شوند.
این تحلیلگر در پاسخ به این پرسش که «چرا ایالات متحده در حال بررسی تشدید تنش هستند؟»، گفت: «عمدتاً به این دلیل که مذاکرات با ایران به بن‌بست رسیده است. ایرانی‌ها به درخواست‌های ایالات متحده مبنی بر ارائه امتیازاتی در مورد برنامه هسته‌ای خود به عنوان بخشی از هرگونه توافق از سر گرفته شده یا هرگونه توافق آتش‌بس از سر گرفته شده بر اساس توافق ژوئن، تن نمی‌دهند».
به گفته او، «ایرانی‌ها اصرار دارند که ایالات متحده ابتدا توافق اسلام‌آباد را بازگرداند، معافیت از تحریم‌های نفتی را از سر بگیرد، دارایی‌های مسدود شده را آزاد کند، محاصره را بردارد و در عوض ایران به حملات خود به کشتی‌ها در تنگه هرمز پایان دهد و با از سرگیری مذاکرات هسته‌ای موافقت کند. در این مورد واقعاً هیچ تغییری از سوی ایرانی‌ها صورت نگرفته است. بنابراین ایالات متحده برای شکستن بن‌بست، تشدید تنش را در نظر دارد».
برو افزود: عامل دیگری که تشدید تنش از سوی ایالات متحده را ضروری می‌کند، این واقعیت است که وضعیت موجود بن‌بستی که طی چند ماه گذشته شاهد آن بوده‌ایم، اگرچه به لطف سیستم اسکورت ایالات متحده منجر به افزایش جریان انرژی در خاورمیانه شده است، اما به نظر نمی‌رسد که در درازمدت پایدار باشد.
«ایرانی‌ها مرتباً به کشتی‌ها حمله می‌کنند، کشتی‌ها آسیب می‌بینند، نرخ حمل‌ونقل به طور قابل توجهی افزایش یافته، قیمت نفت همچنان بالا است و از طرف ایالات متحده این نگرانی وجود دارد که اگرچه ممکن است در طول زمان ایرانی‌ها از طریق تاکتیک‌های مختلف فشار مجبور به واگذاری امتیازاتی شوند، اما احتمالاً وضعیت فعلی نمی‌تواند به طور نامحدود ادامه یابد».
به گفته این تحلیلگر، «بنابراین چیزی باید تغییر کند و به همین دلیل است که ایالات متحده در حال بررسی تشدید تنش نظامی است. در عین حال، شاهد فعالیت‌های زیادی در جبهه دیپلماتیک هستیم».
آقای برو تصریح کرد: «میانجی‌ها فشار زیادی بر ایرانی‌ها وارد می‌کنند تا در مورد برنامه هسته‌ای امتیازی بدهند تا از دور دیگری از تشدید تنش جلوگیری شود. فکر می‌کنم نامه ونس را باید در این چارچوب خواند. به نظرم ونس به نوعی نقش پلیس خوب را برای پلیس بد ترامپ بازی می‌کند، در حالی که ترامپ ایرانی‌ها را تهدید می‌کند و کلی مقدمات برای حملات جدید را فراهم می‌کند».
«طبق گزارش‌ها، نامه ونس به رضایی لحن ملایمی داشته و پیشنهاد از سرگیری مذاکرات را داده، اما همچنان اصرار داشته که ایران در مورد برنامه هسته‌ای خود امتیاز بدهد، که بعید است ایران این کار را انجام دهد».
به گفته او، «بنابراین، مگر این‌که نوعی پیشرفت حاصل شود، مگر این‌که ایالات متحده از درخواست امتیازات هسته‌ای عقب‌نشینی کند، یا این‌که ایرانی‌ها در برابر این فشار تسلیم شوند، که هیچ‌کدام محتمل به نظر نمی‌رسند. محتمل‌ترین سناریو پس از انتخابات میان‌دوره‌ای، موج دیگری از حملات ایالات متحده و اسرائیل، تلافی ایران و تشدید درگیری‌ها بدون هیچ گونه راه برون‌رفت از بن‌بست مذاکرات است».
نامه ونس به محسن رضایی
این سفر پس از انتشار گزارش‌هایی دربارۀ ارسال نامه‌ای از سوی جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، انجام شده است. خبرگزاری تسنیم دریافت این نامه را تأیید کرده، اما گفته که تهران هنوز پاسخی به آن نداده است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، واشینگتن خواهان قرار گرفتن موضوع هسته‌ای در دستور کار مذاکرات از همان ابتداست، در حالی که مقام‌های جمهوری اسلامی بر پایان محاصرۀ دریایی بنادر ایران و لغو تحریم‌های صادرات نفت پیش از پیشرفت گفت‌وگوها تأکید دارند.
جی‌دی ونس نیز بامداد جمعه در گفت‌وگو با شبکۀ فاکس‌نیوز گفت ترامپ اجازه نخواهد داد درگیری با ایران به «جنگی بی‌پایان» تبدیل شود و پس از تحقق اهداف آمریکا، دولت بر مسائل دیگر تمرکز خواهد کرد.
با این حال، احتمال ازسرگیری عملیات نظامی آمریکا علیه ایران همچنان مطرح است.
کریس مورفی، سناتور دموکرات آمریکا، روز پنجشنبه اعلام کرد که او و شماری دیگر از اعضای کنگره در یک جلسۀ توجیهی محرمانه از جزئیات طرح احتمالی دولت ترامپ برای ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران مطلع شده‌اند.
مورفی گفت این طرح برای عملیاتی کوتاه‌مدت تدوین شده، اما در ارزیابی او می‌تواند به تشدید و طولانی‌تر شدن جنگ منجر شود.
ترامپ پیش‌تر گفته بود آمریکا تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر حملۀ تازه‌ای به ایران انجام نخواهد داد.
دولت آمریکا هم‌زمان با ادامه تلاش‌های دیپلماتیک، محاصرۀ دریایی بنادر ایران و کارزار فشار اقتصادی علیه جمهوری اسلامی را حفظ کرده است.
ترامپ چند روز پیش نیز آتش‌بس پیشین با ایران را «اتلاف وقت» توصیف کرده و گفته بود از ابتدا علاقه‌ای به برقراری آن نداشته است.
