شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی روز شنبه چهارم مهر اعلام کرد ایران در برابر توقف پروازهای ایرانی در چند کشور منطقه، قصد «مقابله به مثل نظامی» ندارد.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، چهارشنبه هفته گذشته در واکنش به توقف پروازهای ایران در شمار دیگری از کشورها، کشورهای همسایه ایران را تهدید کرد که در صورت همکاری با آمریکا «پروازهای فرودگاههای آنها نیز متوقف خواهد شد».
او در گفتوگویی که از صداوسیما پخش شد، گفت: «اگر کنار آمریکا باشید، ما شما را تماشا نخواهیم کرد» و هشدار داد در صورت ممنوعیت پروازهای ایران و همکاری کشورهای همسایه با آمریکا، «فرودگاههایتان پرواز نخواهد داشت».
دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی در بیانیهای که رسانههای حکومتی منتشر کردند، گفته است انتشار «برخی تفاسیر و نقل قولهای خلاف واقع» از اظهارات محسن رضایی باعث طرح «سوالات و ابهامات» شده است.
در این بیانیه تصریح شده است: «ادعای اینکه ایران در مقابل محدودیتهای هوایی اخیر دست به مقابله بهمثل نظامی میزند، تکذیب میشود.»
این در حالی است که تهدید کشورهای منطقه روز جمعه از زبان محمد مخبر، مشاور رهبر جمهوری اسلامی نیز تکرار شد و برخی چهرههای حامی حکومت ایران نیز در شبکههای اجتماعی بهصراحت خواستار حمله نظامی به فرودگاههای کشورهای منطقه شده بودند.
در پی اعمال تحریمهای جدید آمریکا علیه همه شرکتهای هواپیمایی ایران، شماری از کشورهای منطقه پروازهای رفت و برگشت ایرانی به فرودگاههای خود را متوقف کردند.
عراق، عمان، امارات متحده عربی، گرجستان و جمهوری آذربایجان ازجمله این کشورها هستند، هرچند پرواز برخی شرکتهای ایرانی به مقصدهایی مانند ترکیه و چین همچنان ادامه دارد.
شورای عالی امنیت ملی در بیانیه روز شنبه خود مدعی شده «راهکارهای غیرنظامی متعدد» برای مقابله به مثل ایران در برابر تصمیم کشورهای منطقه وجود دارد اما ابراز امیدواری کرده که ایران به چنین نقطهای نرسد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۷ شهریور همهٔ شرکتهای هواپیمایی ایران را که پیشتر تحریم نشده بودند، به فهرست تحریمها افزود و هشدار داد شرکتهای خارجی که به آنها خدمات ارائه کنند، در معرض تحریم قرار خواهند گرفت.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز اعلام کرده بود که از اول مهر ارائه خدماتی مانند سوخترسانی، خدمات فرودگاهی و فروش بلیت به شرکتهای هواپیمایی ایران میتواند ارائهدهندگان این خدمات را با خطر قطع دسترسی به نظام مالی دلاری روبهرو کند.
این در حالی است که دفتر رسانهای نخستوزیر عراق ساعتی پیش اعلام کرد بغداد در حال «گفتوگوی مستقیم» با واشینگتن است تا امکان ازسرگیری برخی پروازهای ایران با اهداف انساندوستانه، از جمله برای درمان، تحصیل و سفرهای زیارتی، فراهم شود.
دولت عراق مشخص نکرده است که خواستار معاف شدن کدام فرودگاهها شده است.
پرواز شرکتهای هواپیمایی ایران به بغداد از اول مهر متوقف شد. دو روز بعد، سوم مهرماه، فرودگاه نجف نیز پروازهای ایران را متوقف کرد و سپس فرودگاههای اربیل و سلیمانیه در اقلیم کردستان عراق نیز به این محدودیت پیوستند.
به این ترتیب، پروازهای ایران به هر چهار فرودگاه عراق که مقصد شرکتهای هواپیمایی ایرانی بودند، متوقف شد.
