نخستوزیر اسرائیل میگوید اگرچه جمهوری اسلامی از آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل در اسفند ۱۴۰۴ «ضعیف» شده، اما جنگ با حکومت ایران «هنوز تمام نشده است».
بنیامین نتانیاهو در گفتوگو با «سیبیاس» که روز یکشنبه ۲۰ اردیبهشت از این شبکه پخش شد، برای نخستینبار از آغاز زمان جنگ، در یک گفتوگوی تلویزیونی شرکت کرد.
او در پاسخ به پرسش میجر گرت، مجری برنامه «۶۰ دقیقه» مبنی بر اینکه «آیا جنگ با ایران تمام شده؟ و اگر نه، چه کسی تصمیم میگیرد چه زمانی تمام شود؟»، گفت: «فکر میکنم دستاوردهای بزرگی داشته، اما تمام نشده است».
نخستوزیر اسرائیل درباره علت تمامنشدن جنگ هم گفت: «چون هنوز مواد هستهای، اورانیوم غنیشدهای، وجود دارد که باید از ایران خارج شود. هنوز تأسیسات غنیسازی وجود دارند که باید برچیده شوند. هنوز نیروهای نیابتیای هستند که ایران از آنها حمایت میکند. هنوز موشکهای بالستیکی وجود دارند که میخواهند تولید کنند».
نتانیاهو تأکید کرد که «ما بخش زیادی از اینها را تضعیف کردهایم، اما همه اینها هنوز وجود دارد و کارهای بیشتری باقی مانده است».
او درباره چگونگی خروج اورانیوم با غنای بالا از ایران نیز گفت: «وارد میشوید و آن را خارج میکنید…درباره روشهای نظامی صحبت نمیکنم، اما رئیسجمهور ترامپ به من گفت: “میخواهم وارد آن جا شوم”، و فکر میکنم از نظر فیزیکی قابل انجام است. این مشکل نیست».
نتانیاهو در پاسخ به این که اگر با ایران توافقی صورت نگیرد، آیا با زور میتوان ذخیره اورانیوم ایران را ازج کرد نیز گفت: «شما این سؤالها را میپرسید و من هم از جواب مستقیم طفره میروم، چون قرار نیست درباره تواناییها یا برنامههای نظامیمان صحبت کنم».
او درباره زمان انجام این اقدام احتمالی نیز طفره رفت و تنها گفت: «جدول زمانی نمیدهم، اما میگویم این مأموریت فوقالعاده مهمی است».
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، بارها تأکید کرده که ذخیره اورانیوم با غنای بالای جمهوری اسلامی که پیشبینی میشود در تأسیسات هستهای ایران مدفون باشد، باید به خارج منتقل شود.
مجتبی خامنهای «زنده است»
نخستوزیر اسرائیل در این مصاحبه همچنین گفت که باور دارد مجتبی خامنهای، رهبر سوم جمهوری اسلامی، «زنده است».
وقتی از او درباره وضعیت جسمانی و میزان نفوذ عملیاتی مجتبی خامنهای سؤال شد، نتانیاهو گفت: «فکر میکنم او زنده است. اینکه وضعیتش چگونه است، گفتنش سخت است، میدانید، او در یک پناهگاه یا یک مکان مخفی پنهان شده است».
او در عین حال گفت که مجتبی خامنهای «در تلاش است اقتدار خود را اعمال کند»، اما ارزیابی کرد که این اقتدار در مقایسه با قدرتی که پدرش علی خامنهای داشت، «کمتر است».
حمله آمریکا و اسرائیل به «بیت» علی خامنهای در مرکز تهران در ۹ اسفند پارسال، جان او و دهها مقام ارشد حکومت را گرفت، اما گزارشها حاکی است که مجتبی خامنهای در این حمله بهشدت «آسیب» دید، ولی به گفته حکومت جمهوری اسلامی، «زنده ماند».
با این حال در بیش از دو ماه گذشته که نام او به عنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی اعلام شد، نه فایل صوتی از او منتشر شده و نه ویدئویی که تصویری تازه از او را نشان دهد؛ این در حالی است که در بسیاری از شهرهای کشور، تصاویر او نصب شده و حامیان حکومت هر از چندگاهی نیز عکسی ساختهشده با هوش مصنوعی از او منتشر میکنند.
بر اساس گزارش تازه سیانان، از رهبر جدید در مکانی نامعلوم نگهداری میشود و آمریکا هنوز نتوانسته است مکان او را «به طور بصری تأیید کند». دلیل این امر دوری کردن او از وسایل الکترونیکی عنوان شده است که میتوانند به عنوان ابزار ردیابی او استفاده شوند.
ماجرای «درک» تنگه هرمز
نخستوزیر اسرائیل در بخش دیگری از این گفتوگو، گزارش روزنامه نیویورکتایمز مبنی بر اینکه او «در روزهای پیش از جنگ، تصویری خوشبینانهتر در این زمینه به رئیسجمهور آمریکا ارائه داده بود»، را رد کرد.
نتانیاهو این گزارش را «نادرست» خواند و گفت از این نظر «نادرست» است که «انگار من گفته باشم “قطعی است که میتوانیم این کار را بکنیم” و از این حرفها».
نخستوزیر اسرائیل میگوید او و ترامپ هر دو «موافق» بودند که «عدم قطعیت و ریسک در حمله به ایران وجود دارد. یادم هست که من گفتم و او هم گفت که اقدام کردن خطر دارد، اما اقدام نکردن خطر بزرگتری دارد».
او با این حال در اظهارات خود به «درک بهتر» موضوع تنگهٔ هرمز در جریان جنگ اشاره کرد و افزود: «فکر نمیکنم میتوانستیم دقیق اندازهگیری کنیم، اما مسئله تنگهٔ هرمز در جریان جنگ بهتر درک شد…بعداً فهمیده شد».
نتانیاهو در پاسخ به این پرسش مجری مبنی بر اینکه «آیا در ابتدا اشتباه محاسبه شده بود؟»، نیز گفت: «مطمئن نیستم اشتباه محاسبه شده بود. اما بستن هرمز برای ایران هم ریسک بزرگی دارد. مدتی طول کشید تا آنها بفهمند این خطر چقدر بزرگ است؛ حالا فهمیدهاند. من ادعای پیشبینی کامل ندارم، هیچکس هم نداشت؛ ایرانیها هم نداشتند».
ایران از زمان آغاز جنگ در ۹ اسفند پارسال، تنگهٔ هرمز را عملاً مسدود کرده است. ایالات متحده نیز در واکنش به این اقدام، از ۲۴ فروردین محاصره دریایی بر بنادر و کشتیرانی کشور اعمال کرده و بر مبنای آن، ورود و خروج هر کشتی از مبدأ یا به مقصد بنادر ایران ممنوع است.
تنگه هرمز، گذرگاهی به عرض تنها ۳۴ کیلومتر میان ایران و عمان، مسیر اتصال خلیج فارس به اقیانوس هند است و راه اصلی عبور حدود یکپنجم نفت جهان و کالاهای حیاتی دیگر از جمله کودهای شیمیایی بهشمار میرود.
بازگشایی این تنگه در حال حاضر به یکی از موضوعات اصلی مورد مناقشه ایران و آمریکا تبدیل شده است.
میجر گرت در این مصاحبه همچنین از نتانیاهو پرسید که آیا ممکن است جنگ با ایران پایان یابد اما جنگ با حزبالله ادامه پیدا کند؟ یعنی این دو میدان نبرد از هم جدا شوند؟
نتانیاهو پاسخ داد: «خب، باید همینطور باشد. چیزی که ایران میخواهد این است که بگوید: «اگر اینجا به آتشبس برسیم، آنجا هم آتشبس میخواهیم».
نخستوزیر اسرائیل افزود کشورش با این موضوع که حزبالله در مرزهای اسرئیل باقی بماند، کنار نمیآید و به گفته او، ترامپ هم «منظور او را میفهمد» که این «خطر» باید از جوامع و شهرهای اسرائیل حذف شود.
«کمک نظامی» چین به ایران
همزمان با دیدار قریبالوقوع رؤسایجمهور آمریکا و چین در هفته جاری، نتانیاهو درباره «حمایت نظامی مؤثر» پکن از ایران نیز گفت: «چین مقدار مشخصی حمایت و برخی قطعات خاص برای تولید موشک ارائه داده است. اما بیشتر از این نمیتوانم بگویم».
او از بیان جزئیات در این زمینه خودداری کرد و تنها گفت که از این اقدام چین، «خوشش نمیآید».
رئیسجمهور آمریکا هفته گذشته اعلام کرده بود که ممکن است توافق با ایران برای پایان دادن به جنگ، پیش از رفتن او به چین حاصل شود.
روزنامه والاستریت جورنال روز دوشنبه ۲۱ اردیبهشت گزارش داد که رئیسجمهور آمریکا قصد دارد در سفر هفتهٔ جاری خود به پکن، همتای چینیاش را برای میانجیگری و پایان جنگ در خاورمیانه تحت فشار بگذارد.
وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، هفته گذشته در دیدار با عباس عراقچی، همتای ایرانیاش، خواستار پایان خصومتها در خاورمیانه و بازگشایی تنگه هرمز «در اسرع وقت» از سوی ایالات متحده و ایران شد.
در این بیانیه همچنین آمده که چین از «حق مشروع» ایران برای «استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای» دفاع میکند.
