رئیسجمهور آمریکا، ضمن شرح امتیازاتی که از جمهوری اسلامی گرفته، تهران را تهدید میکند که در صورت عدم توافق بار دیگر بمباران آغاز خواهد شد، در مقابل رئیس مجلس شورای اسلامی ایران هشدار داده که در صورت ادامهٔ محاصره دریایی، تنگه هرمز بار دیگر بسته میشود.
رئیسجمهور ایالات متحده در نخستین ساعات بامداد شنبه ۲۹ فروردین گفت «خبرهای خیلی خوبی در ارتباط با ایران شنیده» و فکر میکند روند پیگیری توافق صلح با مقامات تهران خوب پیش برود.
دونالد ترامپ در عین حال هشدار داد که اگر تا چهارشنبهٔ هفته جاری، زمان رسمی پایان آتشبس دوهفتهای، توافق حاصل نشود، ممکن است «ناچار شود بمباران ایران را از سر بگیرد».
رئیسجمهور ایالات متحده که در هواپیمای ویژۀ خود با خبرنگاران صحبت میکرد، با تکرار صحبتهای ساعات قبلش گفت که ایران با تحویل اورانیوم غنیشدۀ خود به آمریکا موافقت کرده و متخصصان آمریکایی بهزودی با تجهیزات حفاری به محل سایتهای بمبارانشدۀ ایران میروند و این مواد رادیواکتیو را خارج خواهند کرد.
دونالد ترامپ با تأکید مجدد بر اینکه ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت، در مورد احتمال توافق صلح با تهران گفت: «فکر میکنم اتفاق خواهد افتاد.»
او همچنین تأکید کرد که توافق صلحی که برای پایان جنگ با ایران بهدست بیاید، شامل انتقال پول به تهران نخواهد بود. این واکنش به گزارشی تأییدنشده بود حاکی از این که آمریکا ممکن است در ازای حفاری و دریافت اورانیوم غنیشدۀ ایران، حدود ۲۰ میلیارد دلار از داراییهای مسدود شدۀ ایران را آزاد کند.
رئیسجمهور آمریکا دربارۀ برنامۀ ایران برای دریافت تعرفه یا عوارض از کشتیهای عبوری از تنگۀ هرمز هم با قاطعیت گفت که چنین اتفاقی نخواهد افتاد.
او پیشتر هم گفته بود که احتمالاً در روزهای شنبه و یکشنبهٔ همین هفته گفتوگوهای دوجانبهٔ تهران و واشینگتن با میانجیگری پاکستان ادامه خواهد یافت. دونالد ترامپ تأکید کرده بود که «اختلافات اساسی چندانی بر سر راه توافق باقی نمانده است».
این وعدهای است که با رسیدن به روز شنبه هیچ خبری از آن نیست.
اما در مقابلِ تمام سخنان رئیسجمهور آمریکا دربارهٔ امتیازاتی که تهران راضی به دادنش شده، مقامهای عالیرتبهٔ دخیل در مذاکرات از طرف حکومت ایران میگویند چنین چیزی نیست.
ایران احتمال انتقال اورانیوم غنیشدهاش به کشوری دیگر را رد کرده و هشدار داده است که در صورت ادامۀ محاصرۀ دریایی بنادر ایران، تنگۀ هرمز مجدداً بسته خواهد شد.
قالیباف ترامپ را به دروغگویی متهم کرد
روز جمعه، یک مقام ارشد جمهوری اسلامی هم، درست برخلاف نظر رئیسجمهور آمریکا، از وجود اختلافات جدی بین دیدگاه تهران و واشینگتن خبر داده بود.
همزمان، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در واکنشی تند به سخنان دونالد ترامپ، او را به دروغگویی متهم کرد و در شبکۀ ایکس نوشت: «رئیسجمهور آمریکا در یک ساعت، هفت ادعا کرده که همگی کذب بودهاند».
آقای قالیباف در ادامه، آیندهٔ مذاکرات را با تردید روبهرو کرد و نوشت: «با این دروغگوییها در جنگ پیروز نشدند و حتماً در مذاکره هم راه بهجایی نخواهند برد».
رئیس مجلس شورای اسلامی ایران در نهایت تهدید کرد که «با ادامۀ محاصره، تنگۀ هرمز باز نخواهد ماند».
دونالد ترامپ در هواپیما در پاسخ به خبرنگاری که دربارۀ «اظهارات متفاوت مقامهای ایرانی» پرسید، گفت آنها احتمالاً ناچار هستند که در ظاهر و فضای عمومی اینطور صحبت کنند، اما «خواهیم دید چه میشود».
دونالد ترامپ ظهر جمعه پس از تشکر از ایران برای بازگشایی تنگۀ هرمز، در جایی دیگر، تأکید کرده بود که تا زمانی که توافقی حاصل نشود، محاصرۀ بنادر ایران ادامه خواهد داشت.
دعوا در ایران بر سر پیام عراقچی
سیل اخبار و اظهارنظرها در روز جمعه پس از آن آغاز شد که عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در پیامی به زبان انگلیسی خبر داد که «در پی اعلام آتشبس در لبنان، عبور و مرور تمامی کشتیهای تجاری از طریق تنگه هرمز برای باقیماندهٔ دورهٔ آتشبس بهطور کامل آزاد اعلام میشود.»
اما این پیام از سوی دیگر در میان رسانههای نزدیک به سپاه و همچنین برخی چهرههای حکومت نیز باعث انتقادهای بسیار از عراقچی شد، تا آنجا که سخنگوی وزارت خارجه ایران مجبور به پاسخگویی شد و توضیح داد که «آنچه آقای عراقچی اعلام کرد، در چارچوب توافق آتشبسی است که نوزدهم فروردینماه بین ایران و آمریکا اعلام شد.»
تندروها در ایران یا جناحی که اعتقاد دارد نیازی به مذاکره و توافق نیست و ایران میتواند در جنگ به پیروزی برسد، میگویند مذاکرهکنندگان ایرانی باید توضیح بدهند که در توافق با آمریکا تا کجا پیش رفتهاند.
از جمله خبرگزاری مهر، وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی، نوشت که پیام بدون توضیح عراقچی «بهترین فرصت را برای ترامپ مهیا کرد تا فراتر از واقعیت، خود را برندهٔ جنگ اعلام کند و جشن پیروزی بگیرد.»
خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، نیز چنین نوشت: «همزمان با توئیت غیرمنتظرهٔ وزیر امور خارجه دربارهٔ آزادسازی تنگه هرمز و متعاقب آن رجزخوانیهای عصبی ترامپ، جامعهٔ ایران در هالهای از سردرگمی فرو رفته است.»
این خبرگزاری در ادامه بار دیگر از طرف مردم چنین ادعا کرد: «آن چه مردم داخل کشور را بیش از پیش نگران کرده، سکوت مطلق و عجیب شورای عالی امنیت ملی و تیم مذاکرهکننده است.»
دور نخست مذاکرات ایران و آمریکا در روزهای ۲۲ و ۲۳ فروردین در اسلامآباد برگزار شد که البته نتیجهای در بر نداشت. در آن دور مذاکرات ، محمدباقر قالیباف ریاست هیئت ایرانی را بر عهده داشت و با جی.دی ونس، معاون دونالد ترامپ که ریاست طرف آمریکایی را بر عهده داشت، گفتوگو کردند.
