مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز جمعه، هشتم اسفند، اعلام کرد که دولت آمریکا ایران را بهعنوان «حامی دولتی بازداشتهای ناحق [غیرقانونی]» معرفی میکند.
او در بیانیهای رسمی گفت جمهوری اسلامی از زمان به قدرت رسیدن در ۴۷ سال پیش، با تأیید گروگانگیری کارکنان سفارت آمریکا در تهران، این شیوه را به ابزاری سیاسی تبدیل کرده و در دهههای اخیر نیز شهروندان آمریکایی و اتباع دیگر کشورها را برای اعمال فشار بر دولتهای خارجی بازداشت کرده است.
به گفته وزیر خارجه آمریکا، این اقدام در چارچوب فرمان اجرایی صادرشده از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای حفاظت از اتباع ایالات متحده در برابر بازداشتهای بهناحق در خارج از کشور و همچنین قانون «مقابله با بازداشتهای ناعادلانه ۲۰۲۵» انجام شده است.
آقای روبیو هشدار داد در صورتی که ایران این روند را متوقف نکند، واشینگتن ممکن است اقدامات بیشتری از جمله اعمال محدودیت جغرافیایی برای استفاده از گذرنامههای آمریکایی در سفر به، از طریق یا از ایران را در نظر بگیرد.
او همچنین از جمهوری اسلامی خواست همه شهروندان آمریکایی که بهناحق در ایران بازداشت شدهاند را آزاد کند و تأکید کرد که هیچ شهروند آمریکایی نباید به ایران سفر کند. وزارت خارجه آمریکا از اتباع خود که هماکنون در ایران حضور دارند خواسته است هرچه سریعتر این کشور را ترک کنند.
همزمان اداره تحقیقات فدرال آمریکا، افبیآی، اعلام کرد که در پی این تصمیم، به همکاری با نهادهای داخلی و بینالمللی برای بازگرداندن شهروندان آمریکایی بازداشتشده ادامه خواهد داد.
افبیآی تأکید کرد «کارگروه مشترک بازیابی گروگانها» تلاشها برای آزادی آمریکاییهای در بازداشت خارج از کشور را هماهنگ میکند و از خانوادههای آنان نیز پشتیبانی به عمل میآورد.
این نهاد افزود در پیگیری این پروندهها قاطعانه عمل میکند و در پستی در شبکه ایکس در این خصوص به دو پروندهٔ رابرت لوینسون و شایان کاظمی اشاره کرده است.
رابرت لوینسون، مأمور پیشین افبیآی، ۱۸ سال پیش که به عنوان یک کارآگاه خصوصی مشغول کار بود، پس از سفر به جزیرۀ کیش برای دیدارهایی با هدف جمعآوری اطلاعات در مورد یک پروندۀ فساد احتمالی که طبق گزارشها پای اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور پیشین ایران را هم به میان میکشید، ناپدید شد.
شایان کاظمی نیز که با نامهای شِین کاویانی، عسگر کاظمی، و عسکر کاظمی نیز شناخته میشود، آخرین بار ۲ مهر ۱۳۹۰ از لسآنجلس کالیفرنیا در آمریکا به استانبول در ترکیه رفت و ۳ مهر همان سال از رویال هتل استانبول با خانوادهاش تماس گرفت و از آن زمان تاکنون از او خبری در دست نیست.
دولت آمریکا شمار دقیق شهروندان بازداشتشده در خارج را علنی نمیکند. با این حال، بر اساس گزارش «بنیاد جیمز فولی» که شبکه سیبیاس به آن استناد کرده، دستکم ۵۴ آمریکایی در سال ۲۰۲۴ در ۱۷ کشور بهطور ناعادلانه زندانی شده یا گروگان گرفته شدهاند.
ایالات متحده شهریورماه نیز یک فرمان اجرایی صادر کرد که به گفته مقامهای آمریکایی، «سختگیرانهترین اقدامات تاکنون» را علیه کشورها و نهادهایی در نظر میگیرد که شهروندان آمریکا را بهناحق در خارج از این کشور بازداشت میکنند.
این فرمان بر پایه «قانون لوینسون» صادر شد؛ قانونی که پس از ناپدید شدن رابرت لوینسون، مأمور پیشین افبیآی، در ایران برای پیگیری گروگانگیریها و بازداشتهای ناعادلانه تصویب شد.
