اعلام خبر تشکیل ائتلاف پنج حزب کرد ایران در میانهٔ تنش نظامی تهران و واشینگتن و واکنش منفی شاهزاده رضا پهلوی، ولیعهد پیشین، به این خبر به جدل در میان دو گروه مخالف جمهوری اسلامی دامن زده است.
احزاب کرد ایرانیِ مستقر در اقلیم کردستان عراق سوم اسفند اعلام کردند که یک ائتلاف سیاسی را با هدف سرنگونی نظام جمهوری اسلامی و حمایت از «شکلگیری مرحله گذار دموکراتیک» تشکیل دادهاند.
اعضای این ائتلاف عبارتند از حزب آزادی کردستان (پاک)، کومله زحمتکشان کردستان، حزب حیات آزاد کردستان (پژاک)، حزب دموکرات کردستان ایران و سازمان خبات کردستان ایران. در همین زمینه حزب کومله کردستان ایران ضمن عدم مخالفت با این ائتلاف در بیانیهای اعلام کرد که طرح ائتلاف «بسیار کلی و تفسیربردار بوده و محتوای مشخص و جهتگیریهای سیاسی آن روشن نیست» و از همین رو در آن شرکت نمیکند.
پژاک، حزب دموکرات کردستان ایران و کومله زحمتکشان کردستان که از حزب کومله منشعب شده سه گروه عمده کرد ایرانی مستقر در اقلیم کردستان عراق هستند که جمهوری اسلامی با بخشهایی از آنها درگیری نظامی دارد.
پنج حزب کرد در بیانیه رسمی خود ضمن اشاره به این که جمهوری اسلامی هیچگونه مشروعیت سیاسی ندارد و تنها به دلیل تشتت در گروههای مخالف همچنان پابرجاست، بر ضرورت تشکیل این ائتلافها تأکید کرده بودند.
در این بیانیه در بخش تعریف اهداف ائتلاف تازه آمده بود: ما «ضمن حمایت از شکلگیری مرحلهای گذار دموکراتیک و فراگیر، مبنای هرگونه همکاری و ائتلاف خود با طرفهای دیگر را «بهرسمیت شناختن حقوق ملتها»، «پذیرش دموکراسی» و «رد هرگونه دیکتاتوری» قرار میدهیم».
در بیانیهٔ مشترک «ائتلاف نیروهای سیاسی در کردستان ایران» آمده بود که آنان از اعتراضات ضدحکومتی در ایران حمایت میکنند و «تلاشهای سیاسی و میدانی هماهنگ و مشترک» بین احزاب کرد و جامعه مدنی و گروههای مخالف در سراسر ایران را لازم میدانند.
رضا پهلوی احزاب کرد ائتلافی را «تجزیهطلب» خواند
با این حال انتشار این بیانیه واکنش منفی شاهزاده رضا پهلوی را بهدنبال داشت که در پی دور تازه اعتراضات در ایران به عنوان شاخصترین چهره نیروهای مخالف حکومت جمهوری اسلامی ظاهر شده است.
ولیعهد پیشین ایران روز چهارشنبه، ششم اسفند، در پیامی که در شبکهٔ ایکس منتشر کرد، این احزاب را «تجزیهطلب» خواند و برخی از آنها را به «همکاری با خمینی و صدام» متهم کرد و گفت که آنها در بیانیهشان، «ادعاهایی موهوم و سخیف را دربارهٔ تمامیت ارضی و یگانگی ملی ایران» مطرح کردهاند.
در پیام رضا پهلوی به این «ادعاها» بهروشنی اشاره نشده و فقط آمده است: «چنین ادعاهایی تنها به جمهوری اسلامی، بزرگترین دشمن ملت ایران و تمامیت ارضی کشور، بهانه میدهد تا خود را به دروغ مدافع این اصل معرفی کند؛ حال آنکه این رژیم از نخستین روز روی کار آمدنش، عامل اصلی انواع تبعیض و تفرقه در ایران بوده است».
این واکنش در حالی است که در بیانیهٔ ائتلاف احزاب کرد، به «خودمختاری» یا تجزیهٔ ایران اشارهای نشده است.
احزاب کرد اتهام «تجزیهطلبی» را رد کردند
پیام شاهزاده رضا پهلوی در مقابل، واکنش پنج حزب ائتلافی را بهدنبال داشت که در همان روز اتهام «تجزیهطلبی» را رد کردند.
در بیانیهٔ این پنج حزب آمده که پهلوی «ضمن بلند کردن چماق فرسودۀ تجزیەطلبی تهدید نمودە کە پس از سرنگونی جمهوری اسلامی، ارتش را مأمور سرکوب جنبش حقطلبانهٔ ملت کرد خواهد نمود».
این اشارهای است به این بخش از پیام رضا پهلوی که میگوید: «با پایبندی به این اصل بنیادین [تمامیت ارضی]، میتوان انتظار داشت که ارتش ایران نیز به وظیفهٔ ملی-میهنی خود عمل کند، در کنار ملت بایستد و از ایران در برابر جمهوری اسلامی و تجزیهطلبان دفاع کند».
آنها همچنین بر اساس همین پیام او را متهم کردهاند که «در ایران آیندۀ مورد نظر ایشان، شیوهٔ مواجهه با مطالبات مدنی و خواستهای دموکراتیک مندرج در منشور حقوق بشر سازمان ملل متحد، همچنان امنیتی و نظامی خواهد بود».
عبدالله مهتدی، دبیرکل حزب کومله، هم گرچه از شرکت در ائتلاف خودداری کرده، با این همه به پیام شاهزاده رضا پهلوی واکنش نشان داده و تأکید کرده است: «مردم کردستان در مبارزه علیه جمهوری اسلامی و در تلاش برای یک ایران مبتنی بر دموکراسی کثرتگرا، حقوق بشر و مشارکت سیاسی که متضمن تأمین حقوق همه ملیتها از جمله کردها باشد کاملاً متحد هستند».
آقای مهتدی در ادامه هشدار داده است: «این نوع اظهارات… کمکی به اتحاد و همبستگی مردم ایران که بزرگترین سلاح ما در نبرد با دشمن غداری مانند رژیم جمهوری اسلامی است نمیکند».
شاهزاده رضا پهلوی همواره بر چهار اصل تأکید کرده و آنها را برای گذار به «یک نظام دموکراتیک و فراگیر» در ایران لازم دانسته است: تمامیت ارضی ایران، جدایی دین از حکومت، برابری حقوق شهروندی، و حق انتخاب آزادانه سرنوشت توسط مردم.
