رئیسجمهور ایالات متحده بار دیگر به جمهوری اسلامی هشدار داد که اگر با آمریکا به توافق نرسد، احتمال دارد «اتفاق بدی» رخ بدهد.
دونالد ترامپ عصر دوشنبه ۱۳ بهمن در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید گفت که نمایندگان دولت آمریکا در حال گفتوگو با حکومت ایران هستند و او همچنان امیدوار است که این مذاکرات نتیجه داشته باشد.
او در تازهترین اظهارنظر خود دربارۀ ایران هشدار داد که «همین حالا ناوهایی را در مسیر ایران داریم؛ ناوهایی بزرگ… بهترین و بزرگترینها… گفتوگوها با ایران هم در جریان هستند. خواهیم دید چه میشود».
آقای ترامپ بهصراحت تهدید کرد: «همین الان در حال گفتوگو با ایران هستیم و امیدوارم نتیجهٔ خوبی داشته باشد، چون اگر حاصلی نداشته باشد، ممکن است اتفاق بدی بیفتد.»
یکی از خبرنگاران از ترامپ پرسید که آیا میتواند برنامۀ نظامی خود را دربارۀ ایران بگوید، و رئیسجمهور آمریکا پاسخ داد: «من نمیتوانم به شما بگویم، چون اکنون یک نیروی بزرگی داریم که به آنجا میرود، مانند ونزوئلا، حتی بزرگتر.»
این تهدید در شرایطی مطرح شده که قرار است روز جمعه ۱۷ بهمنماه عباس عراقچی وزیر خارجۀ جمهوری اسلامی و استیو ویتکاف فرستادۀ ویژه دونالد ترامپ در استانبول دیدار، و بر سر برنامۀ هستهای ایران گفتوگو کنند.
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، هم از دستور خود به وزیر خارجه برای فراهم کردن زمینۀ مذاکره با آمریکا در صورت وجود فضای مناسب خبر داده است.
همزمان پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، نیز به تهران هشدار داد در صورتی که ایران از مذاکره دربارۀ برنامه هستهای خود امتناع کند، پنتاگون آمادهٔ اقدام است.
هگست که در سفر به ایالت فلوریدا با خبرنگاران صحبت میکرد، گفت: «رئیسجمهور از همان ابتدا روشن کرده است: ایران به سلاح هستهای دست نخواهد یافت. آنها میتوانند مذاکره کنند یا گزینههای دیگری وجود دارد. وظیفهٔ ما این است که آماده باشیم.»
او با تأکید بر اینکه اقدام نظامی گزینهٔ ترجیحی نیست، افزود: «ما آن مسیر را نمیخواهیم، اما کار ما این است که آماده باشیم… و آمادهایم.» هگست همچنین گفت ایران دربارۀ مذاکره «حق انتخاب دارد.»
همزمان با تهدیدات مقامهای ارشد آمریکا، مسعود پزشکیان از دستور خود به وزیر خارجه برای فراهم کردن زمینۀ مذاکره با آمریکا «در صورت وجود فضای مناسب» خبر داد.
پزشکیان روز سهشنبه ۱۴ بهمن در شبکۀ ایکس نوشت: «با توجه به درخواست دولتهای دوست در منطقه برای پاسخ به پیشنهاد رئیسجمهور آمریکا جهت مذاکره، به وزیر خارجه دستور دادم در صورت وجود فضای مناسب و عاری از تهدید و به دور از توقعات بیمنطق، زمینۀ مذاکرۀ عادلانه و منصفانه بر اساس اصل عزت، حکمت و مصلحت را در چارچوب منافع ملی فراهم سازد.»
روز دوشنبه، ۱۳ بهمن، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، هم در گزارش کوتاهی به نقل از «یک منبع در دولت» نوشته بود که «رئیسجمهور دستور آغاز مذاکرات را صادر کرده است».
به گفتهٔ این منبع، «ایران و آمریکا در چارچوب موضوع هستهای مذاکره خواهند کرد».
فارس در گزارش خود نوشته بود که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، «دستور» آغاز مذاکرات را صادر کرده است. در حالی که در خبر تسنیم، مرجع صدور دستور آغاز مذاکرات «شورای عالی امنیت ملی» اعلام شده بود.
باقری و شمخانی: مواد غنیشدۀ هستهای را به خارج انتقال نمیدهیم
همزمان با فشارهای آمریکا بر ایران برای نشستن بر سر میز مذاکره، علی باقری کنی، معاون سیاست خارجی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران، گفت که «مسئولان ایرانی بنایی بر انتقال مواد غنیشده هستهای به هیچ کشوری ندارند و مذاکرات اصلاً حول چنین امری نیست.»
دوشنبه ۱۳ بهمن خبرگزاری ایسنا هم تأکید کرد که «برخلاف برخی گمانهزنیها»، در سفر اخیر محمد بن عبدالرحمن آلثانی، وزیر خارجه قطر، به تهران، موضوع انتقال اورانیوم غنیشده ایران به خارج از کشور مطرح نشده است.
این در حالی است که ساعاتی پیش از آن، خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ایرانی که به نام او اشارهای نشد، نوشته بود: «دیپلماسی در جریان است. ایران میگوید برای ازسرگیری مذاکرات نباید پیششرطی وجود داشته باشد و آماده است در موضوع غنیسازی اورانیوم انعطافپذیری نشان دهد؛ از جمله تحویل ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا و پذیرش غنیسازی صفر در چارچوب یک ترتیبات کنسرسیومی بهعنوان راهحل.»
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی تائید کرده که ایران حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد. در روزهای اخیر حتی گمانههایی مبنی بر نگهداری اورانیوم ایران در مسکو یا آنکارا مطرح شده بود.
با این حال علی شمخانی، مشاور سیاسی رهبر جمهوری اسلامی، در گفتوگو با شبکه المیادین اعلام کرد ایران قصد انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده خود به خارج از کشور را ندارد و مذاکرات احتمالی با آمریکا باید صرفاً به پروندهٔ هستهای محدود باشد.
او در این مصاحبه، پیشنهاد مطرحشده دربارهٔ انتقال ذخایر اورانیوم به خارج از ایران، از جمله به روسیه، را رد کرد و گفت «هیچ دلیلی برای انتقال مواد ذخیرهشده به خارج از ایران وجود ندارد».
شمخانی افزود در صورت رفع نگرانیها، امکان کاهش سطح غنیسازی از ۶۰ درصد به ۲۰ درصد وجود دارد، اما تأکید کرد که این اقدام باید با «پرداخت بها» از سوی طرف مقابل همراه باشد. او مشخص نکرد منظورش از «پرداخت بها» چیست.
او همچنین گفت میزان دقیق ذخایر اورانیوم غنیشده هنوز مشخص نیست، زیرا بخشی از آن «زیر آوار» قرار دارد. بهگفتهٔ او، ایران در حال مذاکره با آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای برآورد میزان این ذخایر «با حفظ امنیت» است.
مشاور سیاسی علی خامنهای تصریح کرد که ایران تنها با ایالات متحده و فقط درباره موضوع هستهای مذاکره خواهد کرد.
شمخانی با تکرار اظهارات دیگر مقامهای جمهوری اسلامی مبنی بر اینکه «امکان مذاکره بهشرط این فراهم است که فضای تهدید کنار گذاشته شود» و تأکید بر اینکه «یکی از شروط محدود شدن مذاکرات به پرونده هستهای است»، افزود: «اگر مذاکرات با این شروط آغاز شود، امکان دیدارهای مستقیم و غیرمستقیم وجود دارد.»
دیمیتری پسکوف، سخنگوی مطبوعاتی رئیسجمهور روسیه، روز دوشنبه ۱۳ بهمن گفته بود که مسکو مدتها پیش خدمات خود را برای فرآوری یا نگهداری اورانیوم غنیشده ایران پیشنهاد کرده است.
پسکوف به خبرنگاران گفت: «این موضوع مدتهاست در دستور کار قرار دارد و روسیه برای مدت طولانی خدمات خود را بهعنوان یک گزینۀ احتمالی پیشنهاد کرده است؛ گزینهای که میتواند به رفع برخی عوامل تنشزا برای تعدادی از کشورها منجر شود.»
تمام این اظهارات و اعلام مواضع در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، همچنان با تأکید بر حضور نیروی نظامی ایالات متحده در منطقه، هشدار داده است که عدم توافق با تهران پیامدهای بدی خواهد داشت.
در جریان مذاکرات هستهای میان ایران و آمریکا پیش از جنگ ۱۲ روزه نیز شبیه این اظهارات از سوی دو طرف بیان میشد، اما نهایتاً، با طولانی شدن مذاکرات و عدم دستیابی به توافقی مشخص، اسرائیل بهطور غافلگیرانه به ایران حمله برد و نیروی هوایی آمریکا نیز بهدستور دونالد ترامپ تأسیسات کلیدی هستهای ایران را بمباران کرد.
