روزنامهٔ فایننشال تایمز می‌گوید به اسنادی دست یافته که نشان می‌دهد روسیه با تأمین ۹۰ پرتابگر موشک هدایت‌شونده برای جمهوری اسلامی ایران موافقت کرده است.
این روزنامه روز پنج‌شنبه ۱۴ آبان گزارش داد که بر اساس برنامهٔ تولید یک شرکت بزرگ صنایع دفاعی روسیه در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، سفارش صادرات ۹۰ پرتابگر موشک قابل نصب روی بالگرد برای مشتری‌ای ثبت شده که با رمز «K-10» معرفی شده است.
فایننشال تایمز می‌گوید بررسی اسناد دیگر قراردادهای تسلیحاتی روسیه نشان می‌دهد که این رمز برای اشاره به ایران استفاده می‌شود.
سند مورد اشاره مربوط به نامه‌ای است که شرکت روسی «ویمپل»، از تولیدکنندگان تجهیزات موشکی، در ماه مه ۲۰۲۴ برای یک شرکت دیگر صنایع دفاعی روسیه فرستاده است. این سند را یک نهاد اطلاعاتی خصوصی اوکراینی در اختیار فایننشال تایمز گذاشته است.
بر اساس این سند، شرکت ویمپل خواستار تسریع تحویل قطعات دو نوع پرتابگر موشک شده و هشدار داده است که تأخیر در تأمین آن‌ها می‌تواند اجرای ۹ قرارداد را با مشکل مواجه کند.
در جدول تولید ضمیمهٔ نامه، سفارش ۹۰ پرتابگر از نوع APU-L برای مشتری «K-10» ثبت شده است. فایننشال تایمز برای شناسایی این مشتری به اسناد دیگری استناد کرده که از جمله در یکی از آن‌ها، مربوط به فروش هواپیماهای آموزشی و تهاجمی سبک یاک-۱۳۰، صراحتاً از عبارت «K-10، ایران» استفاده شده است.
با این حال، این روزنامه تأکید کرده که اسناد به‌دست‌آمده مشخص نمی‌کنند آیا پرتابگرهای سفارش‌داده‌شده در نهایت به ایران تحویل داده شده‌اند یا نه. رادیو فردا نیز مستقلاً امکان تأیید اصالت این اسناد یا اجرای قرارداد را ندارد.
پرتابگرهای مورد اشاره برای استفاده از موشک‌های هدایت‌شوندهٔ روسی موسوم به LMUR یا «محصول ۳۰۵» طراحی شده‌اند. این موشک‌ها که قابلیت هدایت در طول پرواز و هدف قرار دادن اهداف متحرک را دارند، از سال ۲۰۲۲ در جنگ اوکراین به‌طور گسترده مورد استفادهٔ نیروهای روسیه قرار گرفته‌اند.
انتشار این گزارش در ادامهٔ مجموعه‌ای از افشاگری‌ها دربارهٔ گسترش روابط تسلیحاتی ایران و روسیه در سال‌های اخیر صورت می‌گیرد.
اسفند سال گذشته، فایننشال تایمز گزارش داده بود که حکومت ایران توافقی محرمانه به ارزش حدود ۵۰۰ میلیون یورو برای خرید ۵۰۰ سامانهٔ پرتاب موشک ضدهوایی «وربا» و دو هزار و ۵۰۰ موشک مرتبط با آن با روسیه امضا کرده است.
بر اساس آن گزارش، قرار بود تحویل این تجهیزات در فاصلهٔ سال‌های ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۹ انجام شود، هرچند احتمال تحویل زودهنگام شمار محدودی از سامانه‌ها نیز مطرح شده بود.
همکاری‌های نظامی تهران و مسکو به‌ویژه پس از آغاز تهاجم گستردهٔ روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ گسترش یافت. یکی از مهم‌ترین زمینه‌های این همکاری، تأمین پهپادهای ایرانی برای ارتش روسیه و انتقال فناوری ساخت آن‌ها بود.
بر اساس اسناد و اطلاعات منتشرشده، این همکاری علاوه بر انتقال فناوری و قطعات، آموزش نیروهای روسی و توسعهٔ ظرفیت تولید پهپاد در خاک روسیه را نیز شامل می‌شد.
از زمان آغاز جنگ ایران و آمریکا و اسرائیل در اسفند سال گذشته نیز گزارش‌هایی دربارهٔ گسترش حمایت اطلاعاتی و نظامی روسیه از جمهوری اسلامی منتشر شده است.
رادیو فردا پیش‌تر در گزارشی دربارهٔ نقش روسیه و چین در جنگ ایران، به اطلاعات منتشرشده دربارهٔ احتمال ارائهٔ تصاویر ماهواره‌ای و اطلاعات مربوط به موقعیت نیروها و تأسیسات نظامی آمریکا در خاورمیانه از سوی مسکو پرداخته بود.
روزنامهٔ واشینگتن‌پست و خبرگزاری رویترز نیز در گزارش‌هایی به نقل از منابع اطلاعاتی و نظامی از احتمال انتقال اطلاعات حساس از روسیه به ایران خبر داده بودند.
با این حال، تاکنون شواهد علنی و قطعی منتشر نشده که نشان دهد روسیه مستقیماً در انتخاب اهداف یا هدایت حملات ایران مشارکت داشته است. مسکو نیز گزارش‌های مربوط به ارائهٔ اطلاعات برای حملات ایران را رد کرده است.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اخیراً گفته بود که روسیه برای کمک به جمهوری اسلامی اقدامات بسیار اندکی انجام می‌دهد یا اساساً کمکی نمی‌کند. با این حال، فایننشال تایمز در گزارش تازهٔ خود به نقل از مقام‌های اطلاعاتی غربی نوشته است که همکاری مسکو و تهران در جریان جنگ امسال، برخلاف این ارزیابی، عمیق‌تر شده است.
با وجود گسترش همکاری‌های نظامی دو کشور، روسیه تاکنون از ورود مستقیم به جنگ در حمایت از جمهوری اسلامی خودداری کرده است.
ایران و روسیه در دی ۱۴۰۳ پیمان مشارکت جامع راهبردی امضا کردند که همکاری‌های دفاعی و امنیتی نیز بخشی از آن است، اما این پیمان شامل تعهد دفاع متقابل نیست.
آندری رودنکو، معاون وزیر خارجه روسیه، فروردین پارسال هنگام بررسی این پیمان در پارلمان کشورش تأکید کرده بود که توافق با ایران به معنای تشکیل اتحاد نظامی نیست و مسکو در صورت حمله به ایران، موظف به ارائهٔ کمک نظامی نخواهد بود.
نیکول گراجفسکی، پژوهشگر بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی، در گزارش تازهٔ فایننشال تایمز گفته است که اسناد قرارداد پرتابگرهای موشکی نشان‌دهندهٔ تمایل روسیه به ادامهٔ تأمین تجهیزات نظامی ایران، با وجود نیازهای جنگی خود و کاهش نگرانی از مخالفت کشورهای غربی است.
در مقابل، هانا نوته، مدیر برنامهٔ اوراسیا در مرکز مطالعات منع اشاعهٔ جیمز مارتین، تأکید کرده که مسکو همچنان در میزان مشارکت خود در جنگ محدودیت‌هایی قائل است.
به گفتهٔ او، حمایت‌های روسیه از جمهوری اسلامی از نظر عملیاتی مفید بوده، اما تأثیری تعیین‌کننده بر روند جنگ نداشته است.
