کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، در آستانه کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین هشدار داد برنامه هستهای جمهوری اسلامی «به هر طریقی» پایان خواهد یافت؛ و تاکید کرد ایالات متحده مذاکره را ترجیح میدهد، اما به هیچ ترتیبی اجازه دستیابی رژیم ایران به سلاح هستهای را نخواهد داد.
آقای رایت روز یکشنبه ۲۲ شهریور در گفتوگو با بلومبرگ گفت: «ما مذاکره را ترجیح میدهیم.» او افزود گزینه دیگر این است که جمهوری اسلامی به برنامه مخفی و زیرزمینی تسلیحات هستهای خود ادامه دهد و «با ارتش آمریکا روبهرو شود؛ ارتشی که تضمین خواهد کرد آنها سلاح هستهای تولید نکنند.»
وزیر انرژی آمریکا قرار است در نشست سالانه آژانس در وین موضع دولت پرزیدنت دونالد ترامپ درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی را تشریح کند. او گفت نبود بازرسان در ایران و فقدان اطلاعات درباره وضعیت مواد هستهای، سطح دیگری از عدم پایبندی رژیم ایران است و قطعا نگرانکننده است.
شورای حکام آژانس هفته پیش با ۲۳ رای موافق پرونده عدم پایبندی جمهوری اسلامی به تعهدات پادمانی را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع داد. قطعنامه با ابتکار آمریکا، بریتانیا، فرانسه و آلمان ارائه شد. آنها گفتند آژانس از خرداد به هیچیک از تاسیسات هستهای اعلامشده ایران دسترسی نداشته، و رژیم ایران اطلاعاتی درباره وضعیت تاسیسات و مواد هستهای خود ارائه نکرده است.
رایت همچنین به تحرکات تازه در مجموعه زیرزمینی «کوه کلنگ» اشاره کرد. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، هفته پیش گفت نشانههایی از «تحرک» پیرامون این محل مشاهده شده، اما آژانس اطلاعات مشخصی درباره ماهیت فعالیتهای در حال انجام ندارد. پرزیدنت ترامپ نیز پیشتر درباره فعالیت در این سایت هشدار داده بود.
همزمان، وزیر انرژی آمریکا نسبت به خوشبینی درباره توافق قریبالوقوع درباره تنگه هرمز هشدار داد. جمهوری اسلامی قصد دارد روز دوشنبه در عمان طرحی برای ایجاد مسیر موقت کشتیرانی در تنگه ارائه دهد، اما رایت گفت «حساب کردن روی یک توافق مورد اجماع با [رژیم] ایران در شرایط کنونی قطعا شرطبندی خوبی نیست.» به گفته او، بازارها فعلا باید به مسیرهای جایگزینی متکی باشند که روزانه حدود ۱۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی را منتقل میکنند.
دادههای صنعتی نشان میدهد اختلال در هرمز همچنان بخش قابل توجهی از صادرات نفت خلیج فارس را متوقف کرده است. رویترز گزارش داده صادرات منطقه، با احتساب انتقالهای مخفیانه نفتکشها، حدود ۱۵ تا ۱۶ میلیون بشکه در روز است، که تقریبا دو سوم سطح پیش از جنگ است.
رایت گفت بازار جهانی نفت «فشردهتر از آن چیزی است که میخواهیم، اما بیش از حد فشرده نیست.» او همچنین تاکید کرد آمریکا و اسرائیل خواهان برچیده شدن سانتریفیوژهای جمهوری اسلامی و توقف غنیسازی اورانیوم هستند، و گفت آمریکا میتواند سوخت هستهای مورد نیاز ایران را از خارج تامین کند.
