گزارشهای تازه از ایران از افزایش ناپایداری، کندی، و قطعیهای پراکنده اینترنت در روزهای اخیر حکایت دارد. همزمان دادههای یک شرکت بزرگ زیرساخت اینترنت نشان میدهد سطح ترافیک اینترنت ایران، با گذشت نزدیک به سه ماه از پایان خاموشی ۸۸ روزه، همچنان به شرایط عادی بازنگشته است.
وبسایت فناوری «دیجیاتو» روز یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ گزارش داد که در یک نظرسنجی با مشارکت حدود سه هزار نفر، ۷۹ درصد پاسخدهندگان گفتهاند کیفیت اینترنت آنها در یک هفته گذشته بدتر شده است.
این رسانه همچنین با استناد به دادههای سامانه «تشخیص و تحلیل قطعی اینترنت»، (آیاُدیاِی)، گزارش داده است که روز ۲۳ مرداد ۱۴۰۵ چند افت قابل توجه در اتصال اینترنت ایران ثبت شده و برای بخشهایی از استانهای مازندران، کرمان، و آذربایجان غربی هشدارهایی در سطح بحرانی دیده شده است.
دادههای «آیاُدیاِی» به تنهایی علت چنین افتهایی را مشخص نمیکنند و نمیتوان بر مبنای آنها نتیجه گرفت که اختلالها عامدانه بوده یا ناشی از مشکلات فنی است. با این حال، این دادهها در کنار گزارش کاربران از کندی و قطعی اینترنت ثابت و همراه، نشانههایی از ادامه ناپایداری شبکه در نقاط مختلف ایران ارائه میکنند.
اختلالهای تازه در حالی گزارش میشود که اینترنت ایران پس از خاموشی گستردهای که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، هنوز به سطح عادی بازنگشته است.
شرکت آمریکایی زیرساخت و امنیت اینترنت کلادفلر در گزارش فصلی خود اعلام کرده است که از ۵ خرداد ۱۴۰۵ نشانههای بازگشت اینترنت ایران پس از یک خاموشی ۸۸ روزه مشاهده شد و در ۶ خرداد ترافیک اینترنت به حدود ۴۰ درصد سطح پیش از خاموشی رسید.
بر اساس همین گزارش، حجم ترافیک «اچتیتیپی» ایران پس از بازگشایی در مقطعی تا حدود ۹۰ درصد سطح پیش از خاموشی افزایش یافت، اما سپس در حدود ۵۹ درصد آن سطح تثبیت شد.
کلادفلر میگوید این میزان به سطح ترافیکی شباهت دارد که پیش از خاموشی گسترده اخیر مشاهده میشد و نشان میدهد اتصال اینترنت به یک خط پایه محدودتر بازگشته است، نه این که اینترنت به طور کامل به شرایط عادی بازگشته باشد.
پیش از آغاز بازگشایی نیز در جلسه «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی» جمهوری اسلامی، ۹ نفر از ۱۱ عضو حاضر به بازگشت اینترنت به وضعیت پیش از دیماه ۱۴۰۴ رأی داده بودند.
خبرگزاری دولتی ایرنا در آن زمان گزارش داد که اجرای این تصمیم پس از تأیید مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری اسلامی، به وزارت ارتباطات ابلاغ میشود.
با وجود بازگشایی تدریجی، گزارشهای بعدی از ایران از ادامه محدودیت در برخی سرویسها و پروتکلها، کاهش کیفیت اتصال و دشواری دسترسی به شماری از پلتفرمها و خدمات خارجی حکایت داشته است.
در هفته منتهی به ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ نیز کاربران در شبکههای اجتماعی از کندی شدید، قطع و وصل شدن ارتباط و دشواری استفاده از اینترنت موبایل و ثابت، از جمله در تهران، خبر دادهاند.
بخش مهمی از شکایت کاربران نه فقط درباره «وصل یا قطع بودن» اینترنت، بلکه درباره کیفیت، پایداری و امکان دسترسی مستمر به اینترنت جهانی است.
دادههای موجود در حال حاضر نشانهای از وقوع یک خاموشی سراسری در ابعاد قطع ۸۸ روزه اینترنت ارائه نمیکنند. با این حال، مجموعه گزارشهای کاربران، افتهای منطقهای گزارششده و باقی ماندن ترافیک ایران در سطحی بهمراتب پایینتر از وضعیت عادی، نشان میدهد اینترنت در ایران همچنان با ناپایداری و محدودیتهای قابل توجه روبهرو است.
در همین حال، ستار هاشمی، وزیر ارتباطات جمهوری اسلامی، روز ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد قطع اینترنت در جریان بحران اخیر بیش از ۶۷ هزار میلیارد تومان خسارت مستقیم و کاهش درآمد به بخش فناوری اطلاعات، ارتباطات و اقتصاد دیجیتال ایران وارد کرده است.
