دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده، اعلام کرده است قصد دارد فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را به شدت افزایش دهد. این موضع یک روز پس از آن مطرح شد که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، از اقداماتی علیه رژیم ایران طی هفته آینده خبر داد که به گفته او «تاکنون مشاهده نشده است».
پرزیدنت ترامپ روز جمعه گفت جمهوری اسلامی از نظر اقتصادی به شدت تحت فشار قرار خواهد گرفت. آمریکا از آغاز عملیات نظامی علیه رژیم ایران در اسفند ۱۴۰۴ تحریمهای بیشتری در حوزههای دریایی، انرژی و مالی اعمال کرده و محاصره دریایی ایران را نیز آغاز کرده است.
دادههای دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا «اوفک» نشان میدهد از آغاز دوره دوم ریاست جمهوری پرزیدنت ترامپ، بیش از یک هزار فرد، کشتی و هواپیما هدف تحریمهای ایالات متحده قرار گرفتهاند.
اقدامات اخیر آمریکا ناوگان نفتی موسوم به «ناوگان سایه» جمهوری اسلامی، شرکتهای بیمه کشتیرانی، شبکههای مرتبط با تامین تسلیحات، و صرافیهای دیجیتال را هدف گرفته است. برآورد میشود حدود ۵۰۰ میلیارد دلار رمزارز مرتبط با جمهوری اسلامی نیز مسدود شده باشد.
به گزارش رویترز، پرزیدنت ترامپ چندین گزینه دیگر نیز برای افزایش فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی در اختیار دارد. یکی از آنها گسترش تحریمها علیه پالایشگاههای مستقل چین موسوم به «تیپات» است. چین بیش از ۸۰ درصد نفت صادراتی ایران از طریق دریا را خریداری میکند و بخش بزرگی از آن به این پالایشگاهها میرسد.
گزینه دوم، تحریم بانکهای بزرگتر چینی است. آمریکا پیشتر شرکتها و موسسات کوچکتر در چین و هنگکنگ را به دلیل پردازش درآمدهای نفتی رژیم ایران تحریم کرده است. وزارت خزانهداری همچنین به دو بانک بزرگ چینی درباره انتقال احتمالی منابع مالی رژیم ایران هشدار داده، اما تاکنون آنها را تحریم نکرده است. کارشناسان میگویند چنین اقدامی میتواند تاثیر بازدارنده گستردهای بر موسسات مالی دیگر داشته باشد.
رویترز ادامه فشار بر شبکههای ایرانی، چینی و منطقهای دورزننده تحریمها و تشدید اقدامات علیه خریداران نفت، شرکتهای حملونقل و صرافیهای تامینکننده نیازهای وارداتی جمهوری اسلامی را از دیگر گزینههای پرزیدنت ترامپ میداند. تحریمهای بیشتر علیه بخش هوانوردی رژیم ایران نیز ممکن است برای محدود کردن مسیرهای جایگزین تجارت اعمال شود.
گزینه گستردهتر، ایجاد نوعی محاصره زمینی با همکاری کشورهای همسایه ایران است. چنین اقدامی به مشارکت کشورهایی از جمله عراق، ترکیه، پاکستان، آذربایجان، و ارمنستان نیاز خواهد داشت و اجرای آن پیچیده ارزیابی میشود.
رویترز همچنین اعمال تعرفههای دیماه علیه کشورهایی که با جمهوری اسلامی تجارت میکنند را از دیگر گزینههای پرزیدنت ترامپ میداند. سنای آمریکا اخیرا طرحی را تصویب کرده که در صورت تصویب مجلس نمایندگان، میتواند اختیارات تازهای برای اعمال چنین تعرفههایی در اختیار رئیس جمهوری قرار دهد.
