کانون حقوق بشر ایران روز دوشنبه ۱۹ مرداد در گزارشی از زندان دستگرد اصفهان، نسبت به وضعیت غیرقابلتحمل این زندان و مجموعهای از فشارهای گوناگون بر زندانیان ابراز نگرانی کرد و خواستار رسیدگی فوری به این وضعیت و حل مشکلات آن شد.
در این گزارش به مواردی همچون نگهداری دوبرابر ظرفیتی زندانیان در بندها، کفخوابی گسترده، تراکم شدید در بند ویژه، کیفیت پایین غذا، کمبود نور و هوای مناسب، دشواری دسترسی به پوشاک و خدمات درمانی، محدودیت ارتباط با خانواده و وکیل، و اعمال فشار بر زندانیان معترض اشاره شده است.
کانون حقوق بشر ایران در گزارش خود همچنین به ضربوشتم، رفتارهای تحقیرآمیز، فشار روانی برای اخذ اعتراف، و محرومیت برخی زندانیان از رسیدگی پزشکی فوری اشاره کرده و نسبت به تداوم این رفتار از سوی مقامات زندان هشدار داده است.
بر اساس این گزارش، جمعیت زندانیان محبوس در زندان دستگرد در حال حاضر بیش از ۱۰ هزار نفر برآورد میشود، در حالی که ظرفیت استاندارد این مجموعه حدود ۴ تا ۵ هزار زندانی عنوان شده است.
این اختلاف گسترده میان ظرفیت و جمعیت واقعی، به کمبود تخت، ازدحام در بندها، فشار بر امکانات بهداشتی و رفاهی، و پدیده گسترده «کفخوابی» منجر شده است؛ وضعیتی که شرایط ادامه حیات محبوسین در «بند ویژه» یا بخش انفرادی زندان را هم دشوارتر کرده است.
کانون حقوق بشر ایران تصریح میکند که یکی از جدیترین بخشهای گزارش دریافتی از زندان دستگرد اصفهان به نحوه برخورد با زندانیان سیاسی و امنیتی مربوط میشود.
بر اساس گزارش این نهاد حقوق بشری، زندانیان سیاسی و شماری از زندانیان جرایم دیگر، در مراحل اولیه حبس با فشارهای روانی و رفتاری مواجه شدهاند، و در بعضی موارد از برخی زندانیان خواسته شده پس از آزادی، یا در محیطهای اجتماعی یا در فضای مجازی با نهادهای امنیتی همکاری و به عنوان منبع اطلاعاتی فعالیت کنند.
محدودیت ارتباط زندانیان با خارج از زندان یکی دیگر از محورهای گزارش است. در موارد متعددی زندانیان، به ویژه در مراحل اولیه نگهداری، از تماس تلفنی و ملاقات منظم با خانواده محروم هستند. این وضعیت در برخی پروندهها برای دورههای طولانی ادامه یافته و فشار روانی مضاعفی بر زندانی و خانواده او وارد کرده است.
گزارشها همچنین از محدودیت در دسترسی مؤثر برخی زندانیان به وکیل در مراحل اولیه بازداشت و رسیدگی حکایت دارد.
بر اساس گزارشهای دریافتی، در برخی موارد، زندانیان در حالی که دستبند داشتهاند، با برخورد فیزیکی مواجه شده و الفاظ تحقیرآمیز علیه آنان به کار رفته، و پس از برخورد فیزیکی، امکان دسترسی به مراقبت پزشکی هم از آنها گرفته شده است. گزارشهایی از جراحات جدی و حتی مرگ زندانی پس از چنین برخوردهایی نیز دریافت شده است.
در گزارش کانون حقوق بشر ایران آمده است کیفیت پایین و حجم ناکافی غذا، خطر انتقال به انفرادی در صورت اعتراض به شرایط زندان، و فشار اقتصادی و روحی بر خانواده زندانیان برای تامین نیازهای اولیه عزیزانشان، از دیگر مواردی است که باید هرچه سریعتر مورد بررسی و اصلاح قرار گیرد.
کانون حقوق بشر ایران در پایان گزارش خود تاکید میکند که بر اساس قواعد و قوانین حقوق بینالملل، مسئولیت حفاظت از جان، سلامت و کرامت افراد محروم از آزادی، مستقیماً بر عهده نهادی است که آنان را در بازداشت و زندان نگهداری کرده است.
بنابراین، شرایط گزارششده از زندان دستگرد اصفهان، به ویژه وضعیت زندانیان بیمار و سالمند، افراد کفخواب، و زندانیان نگهداریشده در بند ویژه، ضرورت نظارت مستقل و رسیدگی فوری به شرایط این زندان را برجسته میکند.
