سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد میانجیهای منطقهای همچنان برای ازسرگیری گفتوگو میان جمهوری اسلامی و آمریکا تلاش میکنند و گفت انتظار میرفت مقامهای عمانی برای تدوین سازوکار عبور امن کشتیها از تنگه هرمز همکاری کنند.
اسماعیل بقایی روز دوشنبه ۲۲ تیر در نشست خبری هفتگی خود گفت مذاکرات پایان هفته در مسقط تنها بر سازوکار اداره تنگه متمرکز بود و به دلیل آنچه «فشارهای آشکار و پنهان آمریکا بر عمان» خواند، به نتیجه نرسید. او هشدار داد تا زمانی که واشینگتن «به نقض تعهدات خود ادامه دهد»، جمهوری اسلامی نیز از اجرای تعهداتش خودداری خواهد کرد.
بند پنجم یادداشت تفاهم ۱۷ ژوئن، برابر با ۲۷ خرداد، جمهوری اسلامی را موظف کرده بود برای ۶۰ روز عبور امن و بدون عوارض کشتیهای تجاری را تضمین کند و درباره اداره آینده تنگه با عمان مشورت داشته باشد. بقایی این بند را نشانه احترام به حاکمیت عمان بهعنوان یکی از دو دولت ساحلی تنگه دانست.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، روز شنبه در مسقط با بدر البوسعیدی، همتای عمانی خود، دیدار کرد و به گفته بقایی گفتوگوها روز یکشنبه نیز ادامه یافت. این مذاکرات بدون توافق نهایی پایان یافت و وزارت خارجه عمان اعلام کرد گفتوگوها در سطوح سیاسی و فنی و بر اساس حقوق بینالملل ادامه خواهد یافت.
به گزارش سیانان به نقل از یک منبع آگاه، پیشنهاد عمان اداره تنگه از طریق دو مسیر جداگانه است. در مسیر جنوبی در آبهای عمان، کشتیها مانند شرایط پیش از جنگ آزادانه عبور میکنند و در مسیر شمالی در آبهای ایران، عبور نیازمند مجوز جمهوری اسلامی خواهد بود.
این پیشنهاد تاکید دارد عبور کشتیها در این دو مسیر بدون دریافت عوارض خواهد بود. اختلاف اصلی بر سر دامنه اختیار جمهوری اسلامی در مجوزدهی و آزادی کامل مسیر جنوبی باقی مانده است.
آمریکا خواستار آزادی کامل کشتیرانی در تنگه است، عبور از مسیر نزدیک ساحل عمان را توصیه کرده و در مواردی کشتیها را اسکورت کرده است. فرماندهی مرکزی آمریکا میگوید جمهوری اسلامی کنترل تنگه را در اختیار ندارد. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، گفته است ادامه گفتوگوها را میپذیرد اما آتشبس را پایانیافته میداند.
دادههای ردیابی کشتیها از مؤسسه کپلر نشان میدهد روز یکشنبه تنها شش کشتی از تنگه هرمز عبور کردهاند که پایینترین رقم در پنج هفته گذشته است.
