فرماندهی مرکزی نیروهای ایالات متحده در خاورمیانه، سنتکام، از حمله به بیش از ۸۰ هدف در جنوب ایران در واکنش به حملات تازه به کشتیهای عبوری از تنگهٔ هرمز خبر داد و همزمان تهران گفت که به حملات آمریکا «پاسخ کوبنده» میدهد.
تنها ساعاتی پس از لغو مجوز موقت صادره برای فروش نفت ایران از سوی وزارت خزانهداری آمریکا به اتهام دستداشتن تهران در حمله به سه نفتکش در تنگۀ هرمز، رسانههای ایران بامداد چهارشنبه ۱۷ تیرماه از بهگوش رسیدن صدای چندین انفجار در نواحی جنوبی کشور، بخصوص سیریک و بندرعباس خبر دادند.
دقایقی بعد مشخص شد که این موضوع ناشی از حملۀ نیروهای مسلح آمریکا به اهدافی در نوار جنوبی ایران بوده است.
سنتکام با انتشار مطلبی در شبکۀ ایکس حمله به اهدافی در ایران را تأیید کرد.
این فرماندهی نوشت: «نیروهای ایالات متحده برای تحمیل هزینهای سنگین بهدلیل حمله و هدف قرار دادن کشتیهای تجاری دارای خدمۀ بیگناه و غیر نظامی در یک آبراه بینالمللی، حملات سنگینی علیه ایران را آغاز کردهاند».
در ادامۀ این پیام آمده بود که «حملات آمریکا در پاسخ به اقدامات ایران علیه سه کشتی تجاری عبوری از تنگۀ هرمز انجام میشوند. رفتار خشونتبار ایران، بیدلیل، خطرناک و نقض آشکار آتشبس بود».
پیشتر سخنگوی وزارت خارجۀ جمهوری اسلامی دخالت تهران در حمله به این شناورها را رد کرده بود.
اسماعیل بقایی در واکنش به متهمشدن ایران از سوی قطر و عربستان سعودی به دستداشتن در حملات تازه به نفتکشهای عبوری از تنگۀ هرمز، ضمن رد تلویحی این موضوع، طرح اتهامات علیه تهران را «بر خلاف اصل حسن همجواری» توصیف کرد.
پس از انتشار پیام سنتکام، برخی رسانههای ایران از اصابت شش پرتابه به نزدیکی اسکلۀ طاهروئیۀ سیریک و زخمیشدن چندین نفر در اسکۀ «تجاری» آن خبر دادند.
برخی دیگر از رسانهها از انفجار در جزیرۀ قشم و شرق و غرب بندرعباس خبر دادند. از جمله خبرگزاری فارس، که مدعی آسیبدیدن چند شناور و لنج صیادی و مسافری در یکی از اسکلههای صیادی بندرعباس شد.
ساعتی بعد و تقریباً همزمان با انتشار گزارش تازۀ رسانههای ایران از وقوع مجموعۀ دیگری از انفجارها «از جمله در داخل و اطراف جزایر قشم و خارگ»، سنتکام بیانیۀ مفصلتری را منتشر کرد و از حمله به «بیش از ۸۰ هدف مرتبط با ایران» خبر داد و آن را «پاسخی فوری به حملات تازۀ ایران به کشتیهای تجاری عبوری از تنگۀ هرمز» توصیف کرد.
در این بیانیه تصریح شده که نیروهای آمریکایی «با هدف کاستن از توان تهاجمی ایران به کشتیهای تجاری عبوری از مسیرهای تجاری بینالمللی، سامانههای پدافند هوایی، شبکههای فرماندهی و کنترل، سایتهای ساحلی رادار، تجهیزات مربوط به موشکهای ضد کشتی ایران را همراه با بیش از ۶۰ قایق کوچک سپاه پاسداران در داخل یا نزدیکی تنگۀ هرمز، از بین بردهاند».
در ادامۀ این پیام تأکید شده که نیروهای سنتکام برای پاسخگو کردن ایران، در صورت عدم پایبندی به مفاد تفاهم آتشبس، با آمادگی کامل در مواضع خود باقی میمانند.
به گفتۀ مقامهای آمریکایی و برخی رسانهها از جمله اکسیوس، دور تازۀ حملات ایالات متحده به نقاطی در ایران، «چهار تا پنج برابر شدیدتر از دور قبلی حملات، در نزدیک به ۱۰ روز پیش بوده است».
از سوی دیگر قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا گفت که حملات تازۀ آمریکا را با «حملاتی کوبنده» پاسخ خواهند داد.
این قرارگاه، با ادعای اینکه «تنها مسیر امن عبور از تنگۀ هرمز، مسیر تحت مدیریت ایران است»، هشدار داده که به آمریکا اجازه نخواهد داد در این زمینۀ مداخله کند.
در همین حال، خبرگزاری فارس نزدیک به سپاه پاسداران ادعا کرده که در پاسخ به دور تازۀ حملات آمریکا، «مقر ناوگان پنجم ایالات متحده در بحرین، هدف حمله قرار گرفته و صحنۀ وقوع چندین انفجار بوده است».
همزمان محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی و مذاکرهکنندۀ ارشد ایران با انتشار مطلبی در شبکۀ ایکس، حملات تازۀ آمریکا به نواحی جنوبی ایران و بازگرداندن تحریمهای نفتی علیه تهران را «ناقض یادداشت تفاهم» دانست.
آقای قالیباف در پیامش، اشارهای به حملات منتسب به ایران به کشتیهای عبوری از تنگۀ هرمز نکرده است.
در همین حال، مسعود پزشکیان رئیسجمهور ایران هم که برای حضور در مراسم تشییع جنازهٔ علی خامنهای رهبر کشتهشدهٔ جمهوری اسلامی در شهرهای نجف و کربلا به عراق سفر کرده بود، سفر خود را ناتمام گذاشت و به ایران بازگشت.
در تحولی دیگر، قیمت نفت خام که در پی آتشبس ایران و آمریکا نزولی شده بود، بار دیگر افزایش یافت. در سنگاپور بهای هر بشکه نفت خام شاهد جهشی بیش از سه درصد بود. نفت برنت دریای شمال به هر بشکه ۷۵ دلار و ۷۶ سنت افزایش یافت.
