رهبران کشورهای عضو ناتو روز سهشنبه در ترکیه گرد هم آمدهاند، اما رهبر اصلیترین عضو این ائتلاف، یعنی دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، تاکنون رابطهای پرتنش با این ائتلاف داشته است.
ترامپ تهدید کرده است که از ناتو خارج خواهد شد و این پرسش را مطرح کرده است که آیا ماندن در این سازمان برای ایالات متحده ــ که به گفته او تأمینکننده اصلی امنیت اروپا است ــ همچنان ارزشمند است یا نه.
مسئله هزینههای دفاعی ناتو
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در آستانه برگزاری نشست آنکارا، با انتشار نموداری از بودجه دفاعی تعدادی از کشورهای عضو ناتو از جمله آمریکا، اعلام کرده بود که ادامه «رابطه یکطرفه» ایالات متحده با ناتو «مضحک» است.
آقای ترامپ در تروتسوشال نوشت: «برای ایالات متحده آمریکا مضحک است که به ادامه این مسیر یکطرفه ادامه دهد، وقتی این رابطه متقابل نیست. آنها برای ما حضور نداشتند.»
در نموداری که در این پست منتشر شده، نشان داده میشود که ایالات متحده بسیار بیشتر از چند کشور عضو دیگر، از جمله بریتانیا و فرانسه، در این سازمان سرمایهگذاری کرده است.
با این حال، ترامپ موجب افزایش هزینههای دفاعی اعضای ناتو شده و بارها نیز بر پایبندی خود به توافق دفاع جمعی ناتو تأکید کرده است.
جنگ علیه جمهوری اسلامی
در ماههای اخیر، این دیدگاه بهطور کامل آشکار شد؛ زمانی که ایالات متحده وارد عملیات علیه جمهوری اسلامی شد.
ائتلاف ناتو اکنون ۷۷ سال قدمت دارد و ساختارهای امنیتی آمریکا و اروپا در طول این مدت بهشدت در هم تنیده شدهاند. اما ترامپ پیش از آغاز جنگ علیه جمهوری اسلامی، با متحدان اروپایی و اعضای ناتو مشورت نکرد و همچنین به دلیل خودداری آنان از مشارکت در جنگ و کمک به تأمین امنیت تنگه هرمز، از این ائتلاف و رهبران کشورهای عضو آن انتقاد کرد.
رئیس جمهوری آمریکا در شبکه اجتماعی تروتسوشال نوشت: «من الان در حال انجام کاری با [جمهوری اسلامی] ایران هستم که سایر کشورها یا روسای جمهوری باید مدتها پیش انجام میدادند. جای تعجب نیست که آلمان، چه از نظر اقتصادی و چه از نظرهای دیگر، اینقدر ضعیف عمل میکند!»
رئیسجمهور آمریکا این ائتلاف را «ببر کاغذی» توصیف کرد و گفت در حال بررسی خروج از ناتو است.
مسئله گرینلند
علاوه بر جنگ علیه جمهوری اسلامی، یکی دیگر از نقاط اختلاف مهم در روابط ناتو و ترامپ، تهدید رئیسجمهور آمریکا به استفاده از نیروی نظامی برای تصرف گرینلند بود؛ سرزمینی که متعلق به دانمارک، یکی از اعضای ناتو، است.
ترامپ اعلام کرد که در اختیار گرفتن گرینلند برای امنیت ملی آمریکا ضروری است و گفت آن را «چه آنها خوششان بیاید و چه نیاید» تصرف خواهد کرد.
این اظهارات با واکنش اعضای ناتو روبهرو شد و کل این ائتلاف نظامی غرب را نگران کرد. ترامپ بعداً از این موضع عقبنشینی کرد، اما همچنان کشورهایی را که با تصرف گرینلند مخالفت کرده بودند، به اعمال تعرفههای گمرکی تهدید کرد؛ اقدامی که شکاف میان طرفین را عمیقتر ساخت.
با وجود این اختلافات، دبیرکل ائتلاف، مارک روته، تلاش کرده این تنشها را کاهش دهد و با ارائه دادهها، ترامپ را متقاعد کند که اعضای اروپایی ناتو به تعهدات خود عمل میکنند.
