همزمان با برگزاری مراسم تشییع علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، در شهرهای مختلف ایران، تحلیلگران و شماری از شهروندان میگویند حضور بخشی از مردم در این مراسم را نباید به معنای حمایت عمومی از حکومت تعبیر کرد، و نارضایتیهای عمیق اقتصادی، اجتماعی، و سیاسی همچنان در جامعه ایران ادامه دارد.
مقامهای جمهوری اسلامی، این مراسم را نشانهای از همبستگی ملی و حمایت از نظام توصیف کردهاند. رسانههای دولتی نیز با پوشش گسترده مراسم، حضور جمعیت را پیامی از «اقتدار» جمهوری اسلامی در برابر مخالفان داخلی و خارجی دانستهاند.
اما به گزارش خبرگزاری رویترز، کارشناسان معتقدند شرکت در مراسم تشییع لزوماً بیانگر حمایت سیاسی از حکومت نیست. علی انصاری، استاد تاریخ معاصر دانشگاه سنت اندروز، گفت: «اگر کسی فکر میکند این مراسم معیار محبوبیت جمهوری اسلامی است، تاریخ چیز دیگری میگوید.»
رویترز با شماری از شرکتکنندگان در مراسم نیز گفتوگو کرده است. برخی از آنها گفتهاند صرفاً برای مشاهده یک رویداد تاریخی یا به دلیل باورهای مذهبی در مراسم حضور یافتهاند، نه به نشانه حمایت از جمهوری اسلامی.
برخی تحلیلگران برآورد میکنند که پایگاه ثابت حامیان ایدئولوژیک جمهوری اسلامی حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد جمعیت کشور را تشکیل میدهد؛ رقمی که به نتایج انتخاباتهای اخیر نیز استناد میکند.
در مقابل، مشکلات اقتصادی همچنان یکی از اصلیترین عوامل نارضایتی عمومی به شمار میرود. چهار ماه جنگ با ایالات متحده، در کنار سالها تحریم، فشار بیشتری بر اقتصاد ایران وارد کرده؛ و تورم، کاهش ارزش پول ملی، و افزایش هزینههای زندگی، بسیاری از شهروندان را با مشکلات جدی روبهرو کرده است.
مریم، زن ۳۳ سالهای از تهران، به رویترز گفت: «من در مراسم شرکت نکردم. چرا باید بخشی از این نمایش باشم؟ به جای این مراسم، به مشکلات اقتصادی مردم فکر کنند. ما در رنج هستیم.»
رویترز یادآوری میکند که نارضایتی اقتصادی در سالهای اخیر به اعتراضهای گسترده در ایران انجامیده است؛ اعتراضاتی که به مطالبات سیاسی برای براندازی جمهوری اسلامی گسترش یافت و با سرکوب شدید نیروهای امنیتی روبهرو شد. بر اساس گزارشها، هزاران نفر در جریان آن اعتراضها کشته شدند و اجرای احکام اعدام برخی معترضان نیز در ماههای بعد ادامه یافت.
رویترز میگوید همزمان با انتشار خبر کشته شدن علی خامنهای در آغاز جنگ، در برخی محلههای تهران صدای شادی و هلهله شنیده شد؛ موضوعی که به گفته ناظران نشاندهنده شکاف عمیق در جامعه ایران است.
