شماری از نفتکشها روز پنجشنبه ۴ تیر از مسیر توصیهشده سازمان ملل متحد از تنگه هرمز عبور کردند و تهدیدهای حکومت ایران را نادیده گرفتند. این در حالی است که رژیم ایران هشدار داده بود هر شناوری که از مسیر مورد تأیید آن عبور نکند، «مورد برخورد قرار خواهد گرفت».
به گزارش انبیسینیوز، عبور کشتی «جنگجوی گوشهگیر» با پرچم لیبریا در بحبوحه عدم قطعیت مداوم در مورد آینده این آبراه حیاتی صورت گرفت. توافق اولیه ایالات متحده و حکومت ایران شامل بازگشایی این مسیر تجاری کلیدی بود، اما دو طرف درگیر اختلافات علنی بر سر مفاد آن توافق بودهاند.
توافق اولیه ۶۰ روزه، آسودگی خاطر قابل توجهی را برای بازارهای انرژی، صنعت کشتیرانی، و هزاران ملوان سرگردان در خلیج فارس به ارمغان آورد.
با این حال، این توافق سوالات کلیدی را بیپاسخ گذاشت؛ از جمله اینکه چگونه ترافیک مدیریت خواهد شد، و چگونه مینهایی که گفته میشود توسط رژیم ایران کار گذاشته شدهاند پاکسازی میشوند. عبور و مرور همچنین بسیار پایینتر از سطح قبل از جنگ باقی مانده است.
همچنین، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در سفر به کشورهای خلیج فارس در تلاش برای اطمینان دادن به متحدان ایالات متحده در مورد این توافق، روز پنجشنبه ۴ تیر گفت که آبهای تنگه هرمز به هیچ کشوری در حاشیه آن تعلق ندارد.
این در حالی است که نیروی دریایی جمهوری اسلامی مسیر تعیینشده توسط سازمان بینالمللی دریانوردی «آیاماو»، یک نهاد زیرمجموعه سازمان ملل متحد که بر کشتیرانی در دریا نظارت دارد، را محکوم کرد.
از سوی دیگر، نیروی دریایی سپاه پاسداران اعلام کرد کشتیها باید از مسیری نزدیک به خط ساحلی ایران استفاده کنند، و هشدار داد که عبور و مرور در مسیری به جز این «بسیار خطرناک و ممنوع» است.
این نهاد شبهنظامی افزود: «چند ساعت پیش، بدون اطلاع قبلی یا هماهنگی با جمهوری اسلامی ایران، برخی مقامات مسیر جدیدی را برای تردد کشتیها در تنگه هرمز اعلام کردند.» سپاه بدون ارائه جزئیات هشدار داد که «با هر کشتی متخلفی برخورد مقتضی خواهد شد».
بر اساس تحلیل جدید شرکت ردیابی دریایی «کپلر»، از زمان امضای توافقنامه تاکنون، حدود ۳۵ میلیون بشکه نفت از طریق این تنگه از منطقه خارج شده است.
به گزارش انبیسینیوز، کشتی جنگجوی گوشهگیر اوایل روز پنجشنبه تلاش کرد از خلیج فارس خارج شود و در امتداد خط ساحلی امارات متحده عربی به سمت غرب حرکت کرد. این کشتی سپس به سواحل عمان نزدیک شد و به حرکت خود در امتداد شبه جزیره مسندم عمان ادامه داد و از آبهای ایران اجتناب کرد.
بررسی دادههای سامانه «مارینترافیک» توسط شبکه خبری انبیسینیوز نشان داد کشتی دیگری با پرچم بریتانیا به نام «ورلد پرایز» (جایزه جهانی) نیز صبح پنجشنبه در حال عبور از مسیر عمان بوده است.
همانند کشتیهای جنگجوی گوشهگیر و جایزه جهانی، حدود ۲۴ کشتی از ساعت ۵ صبح پنجشنبه مسیر عمان را در پیش گرفتهاند و برخی همچنان در حال حرکت در این مسیر هستند.
با این حال، دستکم سه کشتی که قصد داشتند از طریق این مسیر از خلیج فارس خارج شوند، روز پنجشنبه تغییر مسیر داده و بازگشتند.
این وضعیتِ توأم با عدم قطعیت باعث شده است که بسیاری از مالکان کشتیها همچنان جانب احتیاط را رعایت کنند. در نتیجه، تردد در این تنگه بیشتر حالتی قطرهچکانی دارد تا پرحجم و پرشتاب.
هالور الفسن، از مدیران شرکت کارگزاری کشتی «فرنلیز»، به انبیسینیوز گفت: «بیشترِ آنچه تاکنون شاهد بودهایم، مربوط به محمولههای موجودی انبارهاست که در حال حملونقل هستند، نه بارگیریهای جدید در خلیج فارس، بهجز موارد مربوط به ایران.»
با این وجود، همین جریان کُندِ تردد کشتیها به بازگشت اعتماد به این آبراه کمک میکند، به طوری که قیمت انرژی کاهش یافته و چندین شرکت هواپیمایی نیز هزینههای اضافی سوخت را کاهش دادهاند.
بر اساس تحلیل جدید شرکت ردیابی دریایی «کپلر»، از زمان امضای توافقنامه تاکنون حدود ۳۵ میلیون بشکه نفت از طریق این تنگه از منطقه خارج شده است. به گفته کپلر، از روز چهارشنبه ۳ تیر بیش از ۷۰ کشتی از این آبراه عبور کردهاند، هرچند این رقم بسیار کمتر از آمار بیش از ۱۳۰ کشتی در روزِ پیش از آغاز جنگ است.
قیمت نفت خام برنت «شاخص جهانی» تمامی افزایش قیمتهای دوران جنگ را از دست داده و روز پنجشنبه در حدود ۷۲ دلار در هر بشکه معامله شد، رقمی که بهمراتب پایینتر از اوج قیمت ۱۲۶ دلاری در ماه آوریل است.
این در حالی است که قیمت نفت خام برنت شاخص جهانی نسبت به قیمتهای دوران جنگ بسیار کاهش یافته و روز پنجشنبه در حدود ۷۲ دلار در هر بشکه معامله شد، رقمی که بهمراتب پایینتر از اوج قیمت ۱۲۶ دلاری در ماه آوریل است.
الفسن، خاطرنشان کرد که با این حال هفتهها طول میکشد تا شاهد بازگشت جدی روند تولید به روال عادی در خلیج فارس باشیم.
بر همین اساس، واحد اطلاعات «لویدز لیست» نیز در گزارشی در روز پنجشنبه اعلام کرد: «به نظر میرسد نفتکشها برای بهرهبرداری از فرصت ۶۰ روزه جهت انتقال نفت خام خلیج فارس پیش از پایان مهلت بازگشایی [مسیر تنگه] هرمز با یکدیگر رقابت میکنند.»
سازمان بینالمللی دریانوردی اوایل این هفته طرحی را برای خارج کردن حدود ۱۱ هزار دریانورد از منطقه اعلام کرد و گفت که «تضمینهای ایمنی لازم» را دریافت کرده است.
بر اساس دادههای صبح پنجشنبه این نهاد وابسته به سازمان ملل، حدود ۵۷ کشتی حامل تقریباً ۱۱۰۰ دریانورد در چارچوب این طرح از تنگه عبور کردهاند.
عمان روز چهارشنبه ۳ تیر دستورالعملهایی را برای شناورهای در حال تردد در امتداد سواحل خود صادر کرد که در چارچوب هماهنگی با سازمان بینالمللی دریانوردی، شامل زمانهای انتظار و مدت زمان عبور از چندین بخش از این مسیر است.
با این حال، هشدار نیروی دریایی سپاه پاسداران درباره استفاده از این مسیر اوضاع را پیچیدهتر کرده است.
این در حالی است که علیرغم اصرار ایالات متحده مبنی بر اینکه عبور و مرور در تنگه هرمز باید آزاد باشد، رژیم ایران هفتههاست در مسیری که در آبهای ایران ایجاد کرده است عوارض عبور دریافت میکند.
این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، گفته است حکومت ایران پس از توافق هفته گذشته به ایالات متحده قول داده هیچ عوارضی مطالبه نکند.
در این میان مارکو روبیو نیز روز پنجشنبه ۴ تیر در بحرین گفت «هیچ کشوری در دنیا حق ندارد برای استفاده از آبراههای بینالمللی هزینه دریافت کند.»
انور قرقاش، دیپلمات ارشد امارات متحده عربی، هم پنجشنبه هشدار داد که «نمیشود واقعیتهای ژئوپلیتیکی جدیدی را با تجاوز خائنانه به کشورهای عربی خلیج فارس تحمیل کرد.»
او در شبکه اجتماعی ایکس در اینباره نوشت: «تحمیل یک عمل انجامشده ناشی از تجاوز، ثبات ایجاد نمیکند، بلکه تخم اختلاف و درگیری در آینده را میکارد. این دقیقاً همان چیزی است که در مورد تنگه هرمز صدق میکند.»
