شرکت رهگیری نفتکشها، تانکرترکرز، اعلام کرد جمهوری اسلامی از ۱۵ ژوئن تاکنون ۳۶ میلیون بشکه نفت خام صادر کرده و تقریباً همین میزان نفت نیز همچنان بهصورت شناور در آبهای ایران باقی مانده است.
این گزارش، نشانهای تازه از بازگشت تدریجی صادرات نفت جمهوری اسلامی پس از هفتههایی است که محاصره دریایی آمریکا و اختلال در مسیر هرمز، صادرات نفت را بهشدت کاهش داده بود.
رویترز پیشتر گزارش داده بود صادرات نفت خام جمهوری اسلامی در ماه مارس حدود یک میلیون و ۸۴۰ هزار بشکه در روز بود، اما در ماه مه، بر اساس دادههای ورتکسا، به حدود ۲۰۹ هزار بشکه در روز و بر اساس دادههای کیپلر به حدود ۲۶۰ هزار بشکه در روز سقوط کرد؛ پایینترین سطح در دستکم شش سال گذشته.
همزمان، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، پس از نشست سوئیس گفت تحریم صادرات نفت و پتروشیمی تعلیق شده، محاصره دریایی برداشته شده و بخشی از داراییهای مسدودشده آزاد شده است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه، نیز گفته بود درباره مجوزهای لازم برای فروش نفت و آزادسازی داراییها «پیشرفتهای خوبی» حاصل شده است.
فشار نفتی دولت ترامپ پیش از این در اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی هم بازتاب یافته بود. مسعود پزشکیان روز گذشته با اذعان به از بین رفتن صادارت نفت ایران پس از محاصره دریایی گفته بود دولت ۲۰ میلیون بشکه نفت متعلق به دولت را در اختیار نیروی هوافضای سپاه پاسداران قرار داده تا بتواند هزینههای خود را تأمین کند.
او همچنین در سخنانی جداگانه گفته بود اگر اصلاحات ارزی مربوط به کالاهای اساسی انجام نمیشد، کشور در دوره جنگ با خطر کمبود شدید یا «قحطی» کالاهای اساسی روبهرو میشد.
عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، نیز در سخنانی گفت صادرات نفت در اردیبهشت «تقریباً مختل شد» و با چالشهای ارزی ایجاد شده، مبادلات ارزی در مرکز مبادله ارز و طلای ایران، نسبت به مدت مشابه سال قبل، حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد کاهش یافت.
به این ترتیب، بازگشت صادرات نفت فقط یک تحول تجاری نیست؛ نشانه باز شدن دوباره یکی از مهمترین مسیرهای تنفس ارزی جمهوری اسلامی پس از دورهای است که محاصره دریایی، افت صادرات نفت و نیاز دولت به ارز، فشار مالی حکومت را به سطحی کمسابقه رسانده بود.
