شبکه اقتصادی سپاه پاسداران میتواند یکی از برندگان اصلی هرگونه کاهش تحریمها و بازگشت سرمایهگذاری خارجی به اقتصاد کشور باشد؛ موضوعی که همزمان میتواند اجرای توافق احتمالی واشنگتن و جمهوری اسلامی را پیچیده کند.
رویترز در گزارشی نوشت سپاه در سالهای تحریم، امپراتوری تجاری گستردهای در بخشهای نفت، ساختوساز، کشتیرانی، بنادر، مخابرات، لجستیک و تجارت خارجی ایجاد کرده و اکنون در موقعیتی است که از معافیتهای نفتی، رفع احتمالی تحریمها و ورود سرمایه خارجی بهرهبرداری کند.
چهار منبع ارشد ایرانی به رویترز گفتهاند سپاه به دلیل شبکه گسترده شرکتهای وابسته، تجربه طولانی در دور زدن تحریمها و نفوذ در بخشهای سودآور اقتصاد، میتواند سهم بزرگی از منافع مالی توافق احتمالی را جذب کند.
یکی از محورهای اصلی گزارش، قرارگاه خاتمالانبیا، بازوی عمرانی سپاه است. این مجموعه صدها شرکت وابسته را در پروژههای زیرساختی و انرژی مدیریت میکند و در حوزههایی مانند راهسازی، خطوط لوله، مخابرات، خودروسازی، گردشگری و حملونقل نیز حضور دارد.
وزارت خزانهداری آمریکا پیشتر قرارگاه خاتمالانبیا را بازوی مهندسی سپاه دانسته بود که به گفته واشنگتن برای تولید درآمد و تأمین مالی فعالیتهای سپاه به کار میرود. این وزارتخانه در سال ۲۰۱۰ نیز چند شرکت وابسته به خاتمالانبیا را تحریم کرد و گفت سپاه با استفاده از شرکتهای پوششی، پیوندهای اقتصادی خود با جهان را حفظ میکند.
رویترز مینویسد همین گستردگی شبکه اقتصادی سپاه برای شرکتهای خارجی خطر حقوقی ایجاد میکند. از آنجا که شرکتهای خارجی برای فعالیت در بازار کشور معمولاً به شریک داخلی نیاز دارند، ممکن است بدون ارتباط مستقیم، در کنار یا از مسیر شرکتهای مرتبط با سپاه وارد پروژهها شوند.
جرمی پنر، بازرس پیشین تحریمها در وزارت خزانهداری آمریکا، به رویترز گفت سپاه در پشت صحنه بخش نفت «نخها را در دست دارد» و حتی با مجوز موقت صادرات نفت، شرکتهای آمریکایی همچنان با خطر حقوقی روبهرو خواهند بود.
رویترز به نقل از یک منابع ایرانی خود نوشت سپاه «برنده واقعی جنگ» است؛ چون بقای نظام جمهوری اسلامی را حفظ کرده و اکنون بیشترین آمادگی را برای بهرهبرداری از رفع تحریمها دارد.
سخنگوی سپاه پاسداران از اظهارنظر درباره گزارش رویترز خودداری کرده است.
