در بحبوحه افت چشمگیر تولید غلات و تورم سه رقمی اقلام غذایی، وزیر کشاورزی جمهوری اسلامی مدعی شده که ایران «هاب غذایی» منطقه میشود.
محمدرضا نوریقزلجه در ادامه ادعای خود گفته است موقعیت جغرافیایی کشور، دسترسی به آبهای بینالمللی و وجود کریدورهای شمال ـ جنوب و شرق ـ غرب ظرفیت بزرگی را برای توسعه تجارت محصولات کشاورزی فراهم کرده است.
اظهارات او در حالی است که به رغم گذشت سه دهه، هیچ کدام از کریدورهای یاد شده عملیاتی نشده و اصولاً طبق ارزیابی بانک جهانی، ایران از لحاظ شاخص کارایی لجستیک، بعد از افغانستان بدترین وضعیت منطقه را دارد و از لحاظ رتبهبندی جهانی نیز در کنار کشورهایی نظیر ونزوئلا و سوریه قرار گرفته است.
طبق آمارهای گمرکی، به رغم وجود ۱۵ همسایه زمینی و دریایی، ایران پارسال تنها ۲۰ میلیون تن ترانزیت کالاهای خارجی داشت که بخش قابل توجهی از آن در واقع ترانزیت گوگرد ترکمنستان بود. برای مقایسه، جمهوری آذربایجان پارسال ۳۵ میلیون تن ترانزیت کالاهای خارجی داشت.
آرزوی تبدیل ایران به «هاب غذایی» منطقه و توسعه تجارت محصولات کشاورزی در حالی است که طبق آمارهای فائو، تولید غلات ایران در سال گذشته نزدیک یک پنجم افت کرده و به ۲۰ میلیون تن رسیده است. به عبارتی، ایران یکی از وابستهترین کشورهای منطقه به واردات اقلام غذایی است. این کشور سالانه ۱۷ میلیون تن غلات وارد میکند که معادل تقریباً نیمی از مصرف غلات کشور است.
تورم اقلام غذایی در ایران نیز به ۱۳۰ درصد اوج گرفته است.
از طرفی، به نظر نمیرسد کشورهای عرب منطقه با توجه به حملات گسترده جمهوری اسلامی به آنها طی ماههای گذشته امنیت غذایی خود را به پروژه «هاب غذایی» رژیم حاکم ایران گره بزنند.
در این میان، توسعه سریع کریدورهای تجاری منطقه، از جمله چین-آسیای مرکزی-قفقاز-ترکیه که کریدور زنگزور نیز بخشی از آن است، پروژه عظیم بندر فاو بزرگ عراق تا ترکیه، پروژه چهار دریای سوریه (اتصال ریلی دریای سیاه، مدیترانه، خزر و خلیج فارس)، کریدور هند-خاورمیانه-اروپا، به همراه پروژههای لجستیکی عظیم چین در پاکستان و امارات، عرصه را برای تحقق پروژه «هاب غذایی» ایران باز نگه دارد.
