سازمان دیدهبان حقوق بشر با اشاره به راهاندازی کمپین جذب کودکان ۱۲ ساله توسط سپاه پاسداران، اعلام کرد حکومت ایران «حاضر است جان کودکان را برای دستیابی به نیروی انسانی بیشتر به خطر بیندازند».
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران به تازگی کمپینی برای جذب کودکان از ۱۲ سالگی برای داوطلب شدن بهعنوان «رزمندگان مدافع وطن» راهاندازی کرده است.
این در حالی است که جذب و استفاده از کودکان در امور نظامی نقض جدی حقوق کودکان بوده و جذب کودکان زیر ۱۵ سال باشند، «جرم جنگی» محسوب میشود.
مقامهای این نهاد نظامی میگویند این کمپین با هدف جذب غیرنظامیان برای ارائه «خدمات آشپزی و پزشکی، توزیع اقلام، رسیدگی به خانههای آسیبدیده و همچنین فعالیتهای امنیتی مانند خدمت در ایستگاههای بازرسی، گشتهای عملیاتی و اطلاعاتی و اسکورت خودروها» طراحی شده است.
پوستر تبلیغاتی این کمپین که توسط خبرگزاری «دفاع» منتشر شد، همین فعالیتها را فهرست کرده و یک پسر و یک دختر نوجوان را همراه با دو بزرگسال، از جمله یک مرد با لباس نظامی، نشان میدهد.
در این پوستر تبلیغاتی آمده که متقاضیان میتوانند در مساجد تهران که پایگاههای بسیج را در خود جای دادهاند، ثبتنام کنند. نیروی بسیج تحت فرماندهی سپاه پاسداران قرار دارد.
بیل وان اسولد، مدیر حقوق کودکان در سازمان دیدهبان حقوق بشر با اشاره به این موضوع میگوید: «هیچ توجیهی برای یک کمپین نظامی که کودکان را هدف قرار میدهد وجود ندارد، چه برسد به جذب ۱۲ سالهها. واقعیت این است که مقامات ایرانی آشکارا حاضرند جان کودکان را برای دستیابی به نیروی انسانی بیشتر به خطر بیندازند.»
دیدهبان حقوق بشر میگوید در شرایطی که از زمان آغاز جنگ، هزاران حمله از سوی ایالات متحده و اسرائیل در سراسر کشور انجام میشود، کودکان حاضر در مقرها و تأسیسات نظامی در معرض خطر جدی مرگ و آسیب قرار دارند.
این نهاد ناظر حقوق بشر از مقامهای ایرانی خواسته این کمپین را لغو کرده و ثبتنام کودکان زیر ۱۸ سال در همه نیروهای نظامی و شبهنظامی ایران را ممنوع کنند.
دیدهبان حقوق بشر میگوید حکومت ایران سالهاست که کودکان زیر ۱۸ سال را در نیروی بسیج جذب کرده و سپاه پاسداران نیز کودکان مهاجر افغان مقیم ایران را بهعنوان سرباز کودک برای حمایت از دولت اسد در جریان جنگ داخلی سوریه فرستاده است.
دیدهبان حقوق بشر مستند کرده که پسران ۱۴ ساله در جریان این نبرد در سوریه کشته شدهاند. به گفته مقامهای ایرانی، در دهه ۱۹۸۰، مقامات صدها هزار کودک را برای جنگ ایران و عراق جذب کردند که دهها هزار نفر کشته شدند.
در گزارش دیدهبان حقوق بشر آمده که قوانین ایران صراحتاً جذب نظامی کودکان از ۱۵ سالگی را مجاز میداند.
طبق «آییننامهها و مقررات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی»، افراد باید حداقل ۱۶ سال داشته باشند تا برای استخدام در سپاه، شامل کارکنان دائم، قراردادی و بسیجیان ویژه، واجد شرایط باشند.
اعضای ویژه بسیج، پاسدارانی هستند که «دارای صلاحیتهای یک پاسدار رسمی بوده و متعهد به خدمت تماموقت به سپاه در مواقع نیاز هستند».
با این حال، بر اساس ماده ۹۴، کودکان ۱۵ سال به بالا میتوانند بهعنوان عضو «فعال» واجد شرایط شوند و پس از گذراندن دورههای آموزشی «با سپاه در انجام مأموریتهای محول شده همکاری کنند».
در اولین گزارش ایران به کمیته حقوق کودک سازمان ملل، ایران اعلام کرده که حداقل سن «برای نیروهای مسلح به منظور آموزش نظامی ۱۶ سال و حداقل سن استخدام در نیروهای پلیس ۱۷ سال است».
شورای امنیت سازمان ملل «بهشدت» جذب کودکان در امور نظامی را محکوم کرده است.
با این حال پروتکل اختیاری کنوانسیون، که ایران آن را امضا کرده، تصویب نکرده که حداقل سن شرکت مستقیم در درگیریها را ۱۸ سال تعیین میکند. ایران تحت حقوق عرفی بینالمللی نیز متعهد شده که جذب کودکان زیر ۱۵ سال برای امور نظامی یک جرم جنگی است.
وان اسولد گفت: «مقامات مسئول این سیاست نادرست، جان کودکان را در معرض آسیب جدی و جبرانناپذیر قرار میدهند و خود را در معرض مسئولیت کیفری قرار میدهند. رهبران ارشدی که مانع این کار نمیشوند، نمیتوانند ادعای مراقبت از کودکان ایران را داشته باشند.»
