شلیک راکتی از لبنان به شهر کریات شمونا در شمال اسرائیل، در سومین روز فروردین، به یک اتوبوس آسیب وارد کرد و موجب زخمیشدن شدید مردی حدوداً ۵۰ ساله از ناحیه صورت شد.
کریات شمونا که تنها دو کیلومتر با مرز لبنان فاصله دارد، مستقیماً در خط آتش حزبالله قرار دارد؛ گروهی تحت حمایت جمهوری اسلامی که اسرائیل و ایالات متحده آن را یک سازمان تروریستی میدانند.
حمله سوم فروردین ۱۴۰۵ نخستین حمله حزبالله به این شهر نبود؛ این حملات از سه هفته پیش، پس از آنکه اسرائیل در نهم اسفند حملات هوایی علیه ایران را آغاز کند، شروع شده بود.
با وجود حملات نظامی شدید اسرائیل در پاسخ، به نظر میرسد حزبالله نهتنها «تاب» آورده، بلکه حتی در حال تشدید عملیات خود است.
اندیشکدهٔ اسرائیلی «آلما» در گزارش روزانه جنگ خود در یازدهم اسفند اعلام کرد: «از زمانی که حزبالله در سوم اسفند ۱۴۰۴ به درگیریها پیوست… دامنه حملات بهطور مداوم افزایش یافته و در روزهای اخیر به سطوح بالاتر و پایدارتری از فعالیت رسیده است.»
چه چیزی پشت تابآوری حزبالله است؟
حزبالله در حالی وارد جنگ کنونی شد که بهدلیل درگیریهای ۲۰۲۳–۲۰۲۴ با اسرائیل بهشدت تضعیف شده بود.
اما تحلیلگران میگویند ایران توانسته تا حدی آن را «بازسازی» کند و همچنین تغییرات سازمانی که استقلال بیشتری به واحدهای فردی داده، به این گروه کمک کرده تا بهتر بتواند از دست رفتن مکرر رهبران خود را جبران کند.
گای یتسحاقی، رئیس پیشین مبارزه با تروریسم در اطلاعات نظامی اسرائیل، در مقالهای در ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ نوشت: «رهبری حزبالله ماهها بهطور پنهانی در حال تسلیح مجدد بوده، آنهم با تکیه بر بودجه ماهانهای حدود ۵۰ میلیون دلار، و با تأمین راکتها و پهپادها از طریق حمایت مالی جمهوری اسلامی و تولید داخلی.»
با این حال او افزود که درگیری کنونی، «این سازمان را بیش از آنکه یک “ارتش مقاومت” شکستناپذیر باشد، به یک گروه شورشی آسیبدیده نزدیک میکند، حتی اگر نیروی اصلی آن همچنان قابلتوجه باقی بماند.»
هایکو ویمن، تحلیلگر مستقر در بیروت و مسئول پروژه عراق، سوریه و لبنان در گروه بینالمللی بحران، به رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت که بازسازماندهی حزبالله «تا حدی تلاشی است برای القای این پیام به جهان خارج پس از ۲۰۲۴ که باید به ریشههای مقاومت بازگشت.»
او افزود: «شما فقط به دشمن نشان میدهید که اشغال و جنگ تهاجمی بسیار پرهزینه خواهد بود و هیچ نتیجهای به همراه نخواهد داشت. بنابراین به مدل اولیه جنگ چریکی بازمیگردید؛ مدلی که همانطور که اکنون میبینید، آنها هنوز در آن مهارت دارند.»
در واقع، آخرین حمله به کریات شمونا تنها چند روز پس از آن رخ داد که در اثر اصابت یک راکت حزبالله به یک ساختمان مسکونی در این شهر، چهار نفر زخمی شدند. این گروه میگوید توانسته این شهر ۲۵ هزار نفری را هفت بار هدف قرار دهد.
اندیشکده آلما میگوید: «حزبالله بهدنبال ایجاد یک “تصویر پیروزی” است که از دید آن، با وادار کردن ساکنان اسرائیلی مناطق نزدیک مرز به ترک خانههایشان محقق میشود.»
این اندیشکده همچنین به توانایی مداوم این گروه برای حمله به نیروهای اسرائیلی در لبنان اشاره کرده است.
تمام اینها در حالی رخ میدهد که اسرائیل طی سه هفته، به گفته ایال زامیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، «دو هزار هدف و دهها انبار سلاح را مورد حمله قرار داده و صدها تروریست را از بین برده است.»
به گفته مقامات لبنانی، حملات عمدتاً هوایی و تا حدی زمینیِ اسرائیل، بیش از یکهزار کشته و حدود یک میلیون آواره بر جا گذاشته است.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
پاسخ نظامی اسرائیل همچنین شامل حمله به یک هتل چهارستاره در مرکز بیروت بود که به گفته اسرائیل، در ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ به کشته شدن پنج فرمانده ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران انجامید.
ارتش اسرائیل اعلام کرد این فرماندهان در تأمین مالی و اطلاعاتی به حزبالله نقش داشتند؛ موضوعی که نشان میدهد ایران نهتنها تأمینکننده مالی، بلکه دارای نفوذ بر این گروه نیز است.
در ادامه گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه روسیه بیش از یکصد ایرانی، که گفته میشود شامل دیپلماتها و کارکنان سفارت بودند، را با یک پرواز ویژه از لبنان خارج کرده است.
ویمن اشاره کرده که احتمالاً دستکم برخی از این افراد نیز از اعضای سپاه بودهاند که از حملات احتمالی آینده اسرائیل گریختهاند. مشخص نیست آیا دیگران همچنان در لبنان حضور دارند یا اکنون از راه دور فعالیت میکنند.
نواف سلام، نخستوزیر لبنان، در مصاحبهای تلویزیونی در دوم فروردین ۱۴۰۵ گفت که سپاه پاسداران همچنان «مستقیماً حزبالله را فرماندهی میکند». به گفته او، این نهاد «عملیات نظامی در لبنان را مدیریت میکند» و اعضایش با استفاده از «گذرنامههای جعلی» بهطور غیرقانونی وارد کشور شدهاند.
دولت سلام تحت فشار اسرائیل برای اقدام علیه حزبالله قرار دارد، اما توان نظامی لبنان برای چنین اقدامی محدود است و هرگونه اقدام میتواند خطر بروز درگیری داخلی را نیز افزایش دهد.
ویمن گفت ارزیابی میزان کنترل سپاه بر حزبالله دشوار است، اما نفوذ آن قطعاً از زمانی که رهبر پیشین حزبالله، حسن نصرالله، در حمله هوایی اسرائیل در سال ۲۰۲۴ کشته شد، «افزایش» یافته است.
او افزوده که «بهخوبی مشخص و قابلباور است که او و علی خامنهای در سطح برابر با یکدیگر گفتوگو میکردند.»
ویمن در پایان گفت: «کاملاً روشن است، و انتظار چیزی جز این هم بیمعناست، که این توازن، این کفه ترازو، پس از ترور حسن نصرالله و سایر رهبران ارشد حزبالله بهطور قابلتوجهی به سمت سپاه پاسداران سنگینی کرده است.»
