معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر مسعود پزشکیان با انتشار پیامی در شبکه ایکس، بدون ذکر نام، از انتصاب سرپرست وزارت اطلاعات خبر داده است.
سیدمهدی طباطبایی، در این پیام مدعی شده که بلافاصله پس از کشته شدن اسماعیل خطیب، حکم سرپرستی وزارت اطلاعات توسط مسعود پزشکیان صادر و به مراجع ذیربط ابلاغ شده است.
خطیب که از مرداد ۱۴۰۰ و در دولت ابراهیم رئیسی وزارت اطلاعات را به عهده داشت، در ۲۷ اسفند، در حملات ارتش اسرائیل به همراه همسر و دخترش کشته شد.
طباطبایی در پیام خود گفته است که اطلاعرسانی بیشتر درباره انتصاب سرپرست جدید وزارت اطلاعات در «وقت مقتضی» انجام خواهد شد.
خبر انتصاب سرپرست وزارت اطلاعات در حالی منتشر میشود که از زمان آغاز عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل در ایران در روز نهم اسفند، علاوه بر اسماعیل خطیب، وزیر اطلاعات، چندین مقام ارشد وزارت اطلاعات و معاونان کلیدی این نهاد، در جریان حملات هوایی اسرائیل کشته شدهاند.
حذف برخی از چهرههای کلیدی وزارت اطلاعات، در حمله روز ۱۰ اسفند به ساختمان وزارت اطلاعات در منطقه سیدخندان تهران صورت گرفت.
جلال پورحسین رئیس بخش جاسوسی، یحیی حسینی پنجکی معروف به حمیدی، معاون امنیت داخلی وزیر اطلاعات، محسن مهدوی کلاته، معاون دیگر وزیر اطلاعات و محمد باصری، از جمله این مدیران و افراد کلیدی وزارت اطلاعات هستند که تاکنون کشته شدن آنها به صورت رسمی اعلام شده است.
وزارتخانهای با تغییرات ناگهانی جزئی
در ساختار جمهوری اسلامی، انتصاب و طبیعتاً وزیر اطلاعات عملاً بدون تأیید و مشورت مستقیم شخص رهبر ممکن نیست.
از این رو، این وزارتخانه مهم که نقشی کلیدی در ساختار سرکوب جمهوری اسلامی دارد، تغییرات ناگهانی کمی را به خود دیده است.
از زمان تشکیل وزارت اطلاعات در نخستین سالهای دهه ۶۰ خورشیدی، محمد محمدی ریشهری، علی فلاحیان، قربانعلی دری نجفآبادی، علی یونسی، غلامحسین محسنی اژهای، حیدر مصلحی، سیدمحمود علوی، اسماعیل خطیب هدایت این وزارتخانه را به عهده داشتهاند، و چند تن از آنها در میانه راه تغییر کردهاند.
در دولت نخست خاتمی، با کشف دخالت وزارت اطلاعات در قتلهای زنجیرهای نویسندگان و روشنفکران ایرانی، در نجفآبادی مجبور استعفا شد و جای خود را به یونسی داد. احمدینژاد هر دو وزیر خود را در دولت اول و دوم برکنار کرد و برای چند روز خود سرپرستی وزارت اطلاعات را به دست گرفت. غلامحسین محسنی اژهای در مرداد ۸۸ و تنها چند پیش از معرفی کابینه جدید برکنار شد، و حیدر مصلحی هم در سال ۱۳۹۰ ناچار از استعفا شد، اما مخالفت رهبر جمهوری اسلامی به وزارت اطلاعات بازگشت.
اما خطیب که از سال ۱۴۰۰ در دولت ابراهیم رئیسی وزارت اطلاعات را به دست گرفت و پس از روی کار آمدن دولت پزشکیان نیز در پست خود ابقا شد، تنها وزیری است که هدف حمله قرار گرفت و کشته شد.
شیوه انتخاب و انتصاب وزیر اطلاعات که نیازمند تأیید و مجوز مستقیم رهبر جمهوری اسلامی است، نشان از جایگاه ویژه و فراقوهای این نهاد در ساختار سرکوب جمهوری اسلامی دارد.
اما با کشته شدن علی خامنهای و معرفی مجتبی خامنهای به عنوان رهبر جدید -که تاکنون در انظار عمومی دیده نشده، و گزارشها حاکی عدم دسترسی پزشکیان به اوست، انتصاب سرپرست وزارت اطلاعات و معرفی وزیر جایگزین، بیش از پیچیده به نظر میرسد، و میتواند نشانهای از بحران عمیقتر در ساختار قدرت باشد.
