دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، گفت عملیات نظامی که ماه گذشته علیه ایران آغاز شد خیلی زود به پایان خواهد رسید و وعده داد که اگر جمهوری اسلامی مانع تأمین نفت در خاورمیانه شود، ضربهای «بسیار بسیار سختتر» به آن وارد خواهد کرد.
ترامپ روز ۱۸ اسفند، پس از آنکه تهران در پی اعلام خبر جانشینی مجتبی خامنهای به جای پدرش، چندین موشک و پهپاد به سمت اسرائیل و کشورهای عرب حوزۀ خلیج فارس پرتاب کرد، سخن میگفت.
رئیسجمهور آمریکا در یک نشست خبری در فلوریدا گفت: ما به شکلی کاملاً قاطعانه در حال پیروزی هستیم و بسیار از برنامه جلوتریم. کار بهزودی تمام خواهد شد.»
او که در گردهمایی جمهوریخواهان کنگره در باشگاه گلف خود در دورالِ ایالت فلوریدا سخن میگفت، در پاسخ به این پرسش که آیا جنگ همین هفته تمام میشود، اشاره کرد که اینطور نیست اما گفت: «بهزودی. خیلی زود.»
ترامپ افزود: «اجازه نخواهم داد یک رژیم تروریستی جهان را به گروگان بگیرد» و هشدار داد که اگر ایران برای مسدود کردن مسیر تأمین نفت تلاش کند، ضربهای «بسیار بسیار سختتر» خواهد خورد. او با اشاره به حوزۀ انرژی، تهدید کرد که آن اهداف را به سرعت از میان خواهد برد.
آقای ترامپ گفت: «آنها هرگز، هیچوقت، دیگر قادر به بازسازی نخواهند بود. ما چنان ضربۀ سختی به آنها خواهیم زد که اگر دست به حرکتی بزنند، نه برای خودشان و نه برای هیچکس دیگری که به آنها کمک میکند، بازسازی آن بخش از جهان دیگر ممکن نخواهد بود.»
دونالد ترامپ، همزمان، روز دوشنبه در تروث سوشال نوشت: «اگر ایران هر اقدامی انجام دهد که جریان نفت را در تنگۀ هرمز متوقف کند، ایالات متحدۀ آمریکا ضربهای بیست برابر سختتر از آنچه تاکنون خوردهاند، به آنها وارد خواهد کرد.»
او در ادامه در مورد چنین اقدامی از سوی جمهوری اسلامی هشدار داد: «علاوه بر این، ما هدفهایی را که به سادگی قابل نابودی هستند از میان خواهیم برد؛ هدفهایی که بازسازی دوبارۀ ایران را به عنوان یک ملت، عملاً ناممکن خواهد کرد — مرگ، آتش و خشم بر آنها چیره خواهد شد — اما امیدوارم و دعا میکنم که چنین اتفاقی نیفتد!»
از آغاز حملهٔ مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران، سپاه پاسداران اعلام کرده که تنگه هرمز به روی نفتکشهای غربی بسته است و تنها اجازه عبور به کشتیهایی میدهد که یا به ایران تعلق دارند یا با جمهوری اسلامی روابط حسنه دارند.
موضوع هدف قرار دادن احتمالی نیروگاههای برق در ایران
رئیسجمهور آمریکا در ادامه نشست خبری روز دوشنبه خود در فلوریدا به خبرنگاران گفت که ایالات متحده به بیش از ۵۰۰۰ هدف حمله کرده است، اما برخی اهداف کلیدی را برای بعد باقی گذاشته است.
آقای ترامپ با اشاره به اینکه این اهداف شامل مراکز تولید برق و بسیاری موارد دیگر میشود، گفت: «ما تعدادی از مهمترین هدفها را برای مراحل بعد نگه داشتهایم.»
او افزود: «بنابراین اگر ناچار نباشیم، به دنبال انجام این کار نیستیم. اما اینها از آن دست مواردی هستند که هدف قرار دادنشان بسیار ساده است، اما در صورت هدف قرار گرفتن، بسیار ویرانگر خواهند بود. ما پیش از آنکه به آنها حمله کنیم، منتظریم تا ببینیم چه پیش میآید.»
پیشتر در همان روز، ترامپ در جمع همحزبیهای جمهوریخواهش در باشگاه گلف خود در فلوریدا گفته بود که حملات هوایی به ایران یک «لشکرکشی کوچک» بود که «باید انجام میشد.»
او همچنین گفت: «ما از جهات بسیاری پیروز شدهایم، اما هنوز به اندازۀ کافی برنده نشدهایم.»
ترامپ در سخنرانی خود تأکید کرد: «ما یک عملیات کوتاه انجام دادیم، چون احساس میکردیم باید این کار را برای از میان برداشتن برخی افراد انجام دهیم. فکر میکنم خواهید دید که این یک لشکرکشی کوتاهمدت خواهد بود.»
او از نابودی نیروی دریایی، نیروی هوایی و برنامهٔ موشکی ایران سخن گفت و اعلام کرد در جریان عملیاتها «۵۱ شناور ایرانی» نابود شدهاند.
ترامپ با اشاره به کشته شدن علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، و دیگر رهبران ایران افزود که ایالات متحده «تا زمانی که دشمن بهطور کامل و قاطع شکست نخورد، دست از تلاش برنخواهد داشت.»
او همچنین افزود که نیروهای آمریکایی با استفاده از رهگیرهای کمهزینه در حال مقابله با پهپادهای ایرانی هستند.
رئیسجمهور آمریکا خبر داد پرتاب پهپاد از سوی ایران «۸۳ درصد کاهش یافته» و گفت تأسیسات تولید پهپاد ایران نیز هدف حملات قرار گرفته و آسیب دیده است.
دونالد ترامپ افزود که «حمله آنها به همسایگانشان بسیار احمقانه بود و اثر معکوس داشت زیرا همسایگان آنها به طرف ما آمدند.»
او گفت که جمهوری اسلامی قصد «تسخیر خاورمیانه» را داشت و اسرائیل را تهدید میکرد و آمریکا بهموقع علیه جمهوری اسلامی عمل کرده است.
عملیات مشترک اسرائیل و آمریکا روز شنبه، ۹ اسفندماه، با دو موج شروع شد. یکی از آنها در تهران صورت گرفت که به مرگ علی خامنهای و دهها مقام عالیرتبه دیگر جمهوری اسلامی انجامید.
موضوع مدرسه در میناب
رئیس جمهور آمریکا در گردهمایی جمهوریخواهان کنگره در مورد کشور مسئول در اصابت موشک تاماهاک به مدرسهای در میناب که به گفته منابع ایرانی باعث کشتهشدن بیش از ۱۵۰ نفر شد گفت که «خیلیها از تاماهاک استفاده میکنند و خیلی کشورها آن را دارند و رایج است و ایران هم دارد.»
این در حالی است که به نوشته جروزالمپست و دیگر منابع، گفته میشود برخی ارزیابیهای داخلی آمریکا احتمال دادهاند این حمله در واقع از سوی آمریکا انجام شده باشد.
دونالد ترامپ روز دوشنبه در این باره گفته است که «این موضوع همین حالا در حال بررسی است.»
ترامپ افزود: «هرچه گزارش نشان بدهد، من آمادهام آن گزارش را بپذیرم.» او همچنین گفت دربارهٔ این حمله «اطلاعات کافی ندارد»، اما در عین حال مطرح کرد که ممکن است ایران خود با یک موشک تاماهاک به مدرسه حمله کرده باشد.
موضوع مردم ایران، شاهزاده رضا پهلوی و مجتبی خامنهای
دونالد ترامپ در نشست خبری دوشنبه در پاسخ به پرسشی در مورد «قول کمکی» که او به مردم ایران داده بود و چشمانداز پایان دادن به عملیات حال حاضر در صورت دستیافتن به اهداف نظامی گفت که مایل است به مردم ایران کمک کند، اما با اشاره به جمهوری اسلامی گفت که آنها نمیتوانند «درست رفتار کنند».
او گفت: «اگر بتوانند درست رفتار کنند، دوست دارم کمکشان کنم، اما آنها بسیار تهدیدآمیز بودهاند. آنها مردمی عالی هستند. جمعیتی شگفتانگیز دارند. شگفتانگیز، باهوش، درخشان و پرانرژی هستند.»
آقای ترامپ افزود: «خیلی دوست دارم به آنها کمک کنم، اما آنها باید در ساختاری باشند که اجازۀ کمک به آنها را بدهد، و در حال حاضر در چارچوبی هستند که فقط به شکست میانجامد و من این را نمیخواهم. من ساختاری میخواهم که قرار نباشد به ما حمله کند. ما به دنبال نظامی هستیم که بتواند به سالیان طولانی صلح منجر شود، و اگر نتوانیم چنین چیزی داشته باشیم، همان بهتر که همین حالا کار را یکسره کنیم.»
رئیسجمهور آمریکا در ادامه گفت از انتخاب مجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید کشور «مأیوس» شده است، اما با این ایده که فردی از داخل، رهبری کشور را بر عهده بگیرد موافق است، چون معتقد است این روش بهخوبی جواب میدهد.
او به برکناری نیکلاس مادورو، رئیسجمهور پیشین ونزوئلا، و به قدرت رسیدن موقت دلسی رودریگز اشاره کرد. رودریگز معاون رئیسجمهور بود.
آقای ترامپ گفت: «فکر میکنم ما تاکنون این موضوع را در ونزوئلا ثابت کردهایم. او کارش را عالی انجام میدهد.»
دونالد ترامپ در ادامه به تجربه عراق اشاره کرد و گفت که فروپاشی کامل نظام اداری، انتظامی و نظامی در آنجا بعداً باعث تشکیل داعش شد.
آقای ترامپ افزود: «من ترجیح میدهم افرادی را ببینم که داخل کشور هستند؛ عدهای از پسر شاه حرف میزنند، عدهای از دیگران، اما او سالهای بسیار زیادی است که در آنجا حضور نداشته است.»
در همین حال، خبرنگار شبکۀ خبری سیبیاس در شبکۀ ایکس نوشت که ترامپ به این شبکه گفته است جایگزینی برای مجتبی خامنهای در نظر دارد، اما از فاش کردن نام او خودداری کرد.
او پیشتر به دیگر خبرگزاریها گفته بود که از تصمیم ایران برای سپردن عالیترین مقام به مجتبی خامنهای «خوشحال نیست» و آن را «اشتباهی بزرگ» خواند.
در ساعات اولیۀ بامداد دوشنبه ۱۸ اسفند، اندکی پس از نیمهشب، در ایران اعلام شد که مجتبی خامنهای ۵۶ ساله برای جانشینی پدرش انتخاب شده است.
دونالد ترامپ به سیبیاس گفت که هیچ پیامی برای رهبر جدید ندارد و تأکید کرد: «اصلاً هیچ پیامی».
نیویورک پست نیز گزارش داد که در یک مصاحبۀ تلفنی از دونالد ترامپ دربارۀ برنامههایش برای رهبر جدید پرسیده است. این روزنامه به نقل از او نوشت: «به شما نخواهم گفت. به شما نخواهم گفت. من از او راضی نیستم.»
ترامپ در اظهارات جداگانهای به انبیسی نیوز در اواخر همان روز دربارۀ این تصمیم گفت: «فکر میکنم آنها اشتباه بزرگی مرتکب شدند. نمیدانم این وضعیت دوام بیاورد یا نه. فکر میکنم آنها اشتباه کردند.»
او پیش از این مجتبی خامنهای را، در زمانی که گزینۀ اصلی جانشینی پدرش دانسته میشد، یک انتخاب غیرقابلقبول و فردی «ضعیف» خوانده و گفته بود هر کسی که توسط تهران انتخاب میشود باید برای واشینگتن قابلقبول باشد.
روز ۱۷ اسفند، ترامپ به ایبیسی نیوز گفت: «اگر رهبر بعدی تأییدیه ما را نداشته باشد، زیاد دوام نخواهد آورد و افزود که افراد متعددی هستند که میتوانند صلاحیت این نقش را داشته باشند.»
در مصاحبهای با تایمز اسرائیل که کوتاهزمانی پس از اعلام خبر جانشینی انجام شد، ترامپ از اظهارنظر مستقیم خودداری کرد و تنها گفت: «باید ببینیم چه پیش میآید.»
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بلافاصله وفاداری خود را به مجتبی خامنهای، که گفته میشود روابط نزدیکی با این سازمان نظامی دارد، اعلام کرده و رئیس ستاد کل نیروهای مسلح نیز از این انتخاب استقبال کرده است.
سرنگون کردن موشک ایران توسط ناتو در ترکیه
در همین حال، مارکو روبیو، وزیر امور خارجۀ آمریکا، ایران را متهم کرد که با پرتاب حملات تلافیجویانه در سراسر خاورمیانه تلاش میکند جهان را به گروگان بگیرد و گفت عملیات نظامی آمریکا با هدف مهار توانمندیهای تهران طبق برنامه پیش میرود.
ناتو در نمونهای از حملات تهران به همسایگانش اعلام کرد برای دومین بار از زمان آغاز کارزار حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه، یک موشک بالستیک را در حریم هوایی ترکیه سرنگون کرده است.
پیمان آتلانتیک شمالی روز ۱۸ اسفند در پیامی در رسانههای اجتماعی اعلام کرد: «ناتو بار دیگر موشکی را که به سمت ترکیه در حرکت بود رهگیری کرد. ناتو در آمادگی خود برای دفاع از همۀ متحدان در برابر هرگونه تهدید استوار ایستاده است.» جزئیات بیشتری در این باره منتشر نشد.
وزارت دفاع ترکیه این حادثه را تأیید کرد و افزود که برخی از قطعات مهمات در زمینهای خالی در غازیعینتاب، شهری در جنوب ترکیه نزدیک مرز سوریه، فرود آمده است. این وزارتخانه تأکید کرد که این حادثه تلفاتی به همراه نداشته است.
گفتوگوی تلفنی ترامپ و پوتین درباره جنگهای ایران و اوکراین
کرملین اعلام کرد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، روز دوشنبه در یک تماس تلفنی یکساعته درباره جنگهای ایران و اوکراین گفتوگو کردند.
یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی پوتین، گفت این گفتوگو «کاری، صریح و سازنده» بوده و به ابتکار ترامپ انجام شده است. به گفته او، پوتین در این تماس دیدگاههای خود برای دستیابی سریع به یک راهحل سیاسی و دیپلماتیک در جنگ مربوط به ایران را مطرح کرده و به تماسهای خود با رهبران کشورهای خلیج فارس، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، و دیگر کشورها اشاره کرده است.
ترامپ نیز بعداً این تماس را تأیید کرد و آن را «بسیار خوب» توصیف کرد. او گفت پوتین میخواهد در بحران مربوط به ایران کمککننده باشد، اما به او گفته است اگر بتواند به پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین کمک کند «مفیدتر خواهد بود».
در بیانیه کرملین همچنین آمده است که روسیه از تلاشهای میانجیگرانه ترامپ و تیم او استقبال کرده و ارزیابی خود از وضعیت کنونی میدان نبرد را ارائه داده است. دو رهبر همچنین به طور کوتاه درباره وضعیت ونزوئلا و تحولات بازار جهانی نفت گفتوگو کردند.
